Geert Noels

Eensgezindheid was het afgelopen politieke jaar even zeldzaam als goed bestuur. Maar als om in schoonheid te eindigen, etaleerde de Wetstraat aan het eind van het jaar een bijna ontroerende unanimiteit. De scheiding der machten is een pijler van onze democratie en een cruciale voorwaarde voor een geloofwaardige rechtsstaat - alle ministers waren het daarover eens, meerderheid en oppositie vielen elkaar eensgezind in de armen, en ook journalisten en analisten beaamden het volmondig.

Deze uitzonderlijke consensus hield welgeteld twee dagen stand: de maandag na de val van de regering Leterme I publiceerde Geert Noels, hoofdeconoom van Petercam, een korte opiniebijdrage in De Standaard. In volle crisis acht hij een eventuele schending van de scheiding der machten zo erg nog niet: bijzondere tijden vereisen bijzondere maatregelen, weet je wel. De crisis is 'het best te vergelijken is met een soort oorlogssituatie' en dus haalt Noels gezwind de atoombom boven. De vergelijking is niet loos: het principe van de scheiding der machten ondermijnen staat gelijk met het hele democratische systeem op losse schroeven zetten. Want welke zin heeft het de maatschappij op een bepaalde manier te organiseren als regels en afspraken fluks terzijde geschoven kunnen worden?

"'Hoe correct kun je zijn in tijden van oorlog?'"

De laakbare stelling van Noels verraadt dat economen, bankiers en beursspeculanten hun lesje nog niet geleerd hebben. Heeft niet precies het gebrek aan respect voor wetten en controlerende instanties de bankencrisis en de bijbehorende economische crisis veroorzaakt? Bovendien verspreidt Noels' oorlogsretoriek de penetrante geur van de neoconservatieve Bush-doctrine. De tactiek is beproefd: creëer een vijandbeeld, voed de angst en druk weinig populaire maar jezelf goed uitkomende maatregelen door. Als het dan toch oorlog is, kunnen we dan niet beter de scheiding der machten even opheffen? De indexering van de lonen gewoon loslaten? De regering de rekening van het Interprofessioneel Akkoord laten betalen? Bedrijven met miljoenenwinsten toelaten naar goeddunken te ontslaan? Kortom: zijn in tijden van oorlog niet alle middelen goed om winst te maken, ook al heeft net die houding de wereld in een oorlog zonder voorgaande gestort? Eens de scheiding der machten hersteld is, wacht Geert Noels het oorlogstribunaal in Den Haag.