Mario Vargas Llosa krijgt de Nobelprijs voor Literatuur

, door (bv) en (mc)

21113_vargasllosa.jpg
© Belga

Enkele quotes van Mario Vargas Llosa

  • HUMO Kan een schrijver geen rol spelen in een democratie?

    Vargas Llosa «Toch wel, literatuur is hoe dan ook een handig en nuttig instrument om de gang van zaken waar ook ter wereld te becommentariëren, om ontevredenheid uit te drukken, om andere mensen bewust te maken van wat er fout gaat. Literatuur stimuleert het bewustzijn dat de echte wereld arm is in vergelijking met de wereld van kunst en cultuur.

    ''Ik was te eerlijk voor de politiek en te weinig door macht geobsedeerd''

    »Een schrijver heeft volgens mij het recht niet zich te onttrekken aan de grote problemen van de tijd waarin hij leeft. Literatuur moet altijd verankerd zijn in de echte wereld en haar problemen, anders dreigt schrijven al te marginaal en artificieel te worden.

    »Ongelukkig genoeg raakt literatuur tegenwoordig in steeds meer landen compleet geïsoleerd van wat er in de maatschappij gaande is. Grote literatuur heeft de mensen altijd geholpen om te leven, om de realiteit te begrijpen en te trotseren.

    »Maar de hedendaagse literaire productie in de rijke industrielanden is te frivool en degradeert de literatuur tot lichte ontspanning. En als de literatuur zichzelf reduceert tot entertainment, zal ze wellicht niet overleven, want dan zal ze niet kunnen wedijveren met het audiovisuele entertainment.»

  • HUMO U heeft iets met dictators, nietwaar?

    Vargas Llosa «Ik heb er één van dichtbij meegemaakt: mijn vader. Hij heeft nooit kunnen verkroppen dat mijn moeder uit een bourgeoismilieu kwam, en mij heeft hij verbannen naar een militaire academie. Dat is toch ook een vorm van dictatuur, toch?»

  • HUMO Utopieën hebben voor u afgedaan?

    Vargas Llosa «De mens, élke mens, zit vol demonen. De schilderijen van uw landgenoten Delvaux en Magritte leggen daar op een fascinerende manier getuigenis van af. Borges heeft het dilemma heel mooi verwoord: als je in de spiegel kijkt, zie je jezelf maar niet jezelf.

    »De mens is engel en duivel tegelijk: dààrom is het paradijs niet maakbaar. Ik ben een realist, al vele jaren. Utopieën kunnen de samenleving in een hel veranderen, zo leert de geschiedenis: kijk naar de inquisitie in de Middeleeuwen, kijk naar het Maoïsme in China, kijk naar de guerilla van het Lichtend Pad in mijn geboorteland (Peru). Het is beter de geleidelijke weg van de democratisering te volgen.»

  • HUMO In uw essaybundel 'De taal van de hartstocht' hebt u het herhaaldelijk over immigratie. Uw stelling: immigratie hoort nu eenmaal bij onze samenleving.

    Vargas Llosa «Migratie is bijna zo oud als de mens zelf. Het grote verschil is dat de migranten vroeger welkom waren:Europese kolonisten trokken de plas over naar Amerika, na de oorlog gingen Italiaanse en Turkse gastarbeiders naar West-Europa. Nu worden de migranten afgewezen.

    »De industriële revolutie in het Engeland van de 19de eeuw was onmogelijk geweest zonder arbeiders van buitenaf. Of kijk naar de Verenigde Staten: dat land heeft zijn uitzonderlijke welvaart te danken aan immigranten. Die dynamiek kent Europa niet.

    »De bevolking in West-Europa krimpt, de vergrijzing neemt toe, er is te weinig geld om de welvaartstandaard te blijven financieren. West-Europa heeft dringend nood aan immigranten; anders zal de levensstandaard er niet meer stijgen, en misschien zelfs dalen.

    »De Europese politici moeten dat aanvaarden, en moeten proberen de immigratie zo te reguleren en te coördineren dat zowel de nieuwkomers als de Europeanen zelf er voordeel bij halen. Jammer genoeg gebeurt dat niet.

    »Immigratie brengt meer op dan het kost. Brazilië heeft jarenlang alles gedaan om sans-papiers uit Peru en Bolivia buiten de grenzen te houden, maar niks lukte. In 1982 kwam er een amnestiewet: de migranten in het zwarte circuit kregen de kans hun situatie te regulariseren. Gevolg: de industrie kreeg een boost en er kwamen veel nieuwe jobs bij.

    »De Verenigde Staten besteden elk jaar miljoenen dollars om de grens met Mexico af te sluiten. Lukt niet: wie binnen wil, komt toch wel binnen, alle muren, prikkeldraden en camera's ten spijt. Wat denken kleine landen als Spanje of Belgë dan dat ze kunnen doen? Wees toch niet zo naïef. Europa kan onmogelijk zijn buitengrenzen afsluiten, Fort Europa is een illusie.

    »Immigranten zijn wel arm, maar niet dom: ze gaan niet naar landen waar geen werk is. Ondanks alle werkloosheid is er in Europa nog véél werk: jobs die de eigen mensen iet meer willen doen.»

De interviews verschenen in Humo3002/13 op 17 maart 1998 en in Humo 3301/51 op 9 december 2003.

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd:

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven