De lancering van Atlantis voor beginners

De uitzending op humo.be begint één uur voor lancering. Tijdens het uur voor lancering is dit voornamelijk een “second screen experience”, een uitzending die niet je volle aandacht vereist, maar aangenaam is om te volgen terwijl je andere activiteiten uitvoert. Of terwijl je naar de Ronde van Frankrijk kijkt.

Tijdens dit uur is redelijk wat beweging rond de shuttle. De hitte-tegels worden gecontroleerd en indien nodig hersteld, er zijn technische controles van cabine-druk, main engines, tank pressure, enz. We krijgen mooie totaalbeelden van de shuttle op zijn lanceerplatform in de ochtendzon, en kunnen meevolgen met controles in de controlekamer en door het grondpersoneel.

Als de countdown clock op 20 minuten staat (T - 20M) wordt ze tien minuten stilgezet. Tijdens deze ingeplande “holds” wordt de verzamelde data bekeken en geëvalueerd door de launch managers. Het launch team bekijkt gezamenlijk of er redenen zijn om de lancering op te schorten.

Na tien minuten hold gaat het aftellen door.

Op T-9M is er een laatste hold van enkele minuten. Hier volgt een finale go/no-go evaluatie, en hier wordt het exacte lanceermoment vastgelegd. Als de klok na enkele minuten opnieuw start geeft ze de werkelijke tijd tot lancering aan.

Tijdens deze laatste 9 minuten is een lancering een beleving die je met volle aandacht kan volgen.

T - 7:30: De loopbrug naar de cockpit van de shuttle wordt weggeschoven. In geval van cut-off komt deze loopbrug terug, en can de crew via manden aan kabels wegglijden naar een bunker die een eventuele explosie van de shuttle kan weerstaan.

T - 3:55: De vleugels en het staartroer van de shuttle worden bewogen om hun werking te testen, net zoals een vliegtuig doet voor het opstijgen.

T- 3:30: De drie motoren achteraan de shuttle worden bewogen om hun werking te testen.

T- 2:30: De tankarm voor vloeibare zuurstof bovenaan de grote oranje externe tank schuift weg.

T- 0:50: De shuttle wordt losgekoppeld van het elektriciteitsnet, en voorziet nu in eigen stroom.

T - 0:16: Er wordt water onder het lanceerplatform gesproeid om het geluid te dempen. Een shuttle maakt zoveel lawaai tijdens lancering dat hij beschadigd kan worden door zijn eigen echo. Om dit vermijden wordt meer dan een miljoen liter water over het platform gesproeid tijdens lancering. Dit water zit in een watertoren van 90 meter hoog die naast het lanceerplatform staat, en stroomt eruit aan 50.000 liter per seconde.

T- 0:10: De sparklers worden aangestoken en schieten een vonkenregen onder main engines. Bij de start van de motoren kan een kleine hoeveelheid waterstofgas lekken. Deze vonken moeten dat gas doen ontbranden zodat het niet opstijgt langs de shuttle en daar misschien zelf ontbrandt.

T - 0:06: De drie hoofdmotoren worden aangestoken.

T - 0:00: De twee Solid Rocket Boosters, de witte raketten aan weerszijden van de oranje externe tank, worden aangestoken: Liftoff!

Na de lancering volgt vrij snel de roll van de shuttle. Hier draait de shuttle in noord-oostelijke richting en gaat hij lichtjes op zijn rug liggen. Naast opwaartse snelheid heeft de shuttle immers erg veel horizontale snelheid nodig: 28.000 km/u om in zijn baan rond de aarde te blijven. Door oostwaarts te vliegen gebruikt de shuttle de draaisnelheid van de aarde (1400 km/u ter hoogte van het Kennedy Space Center). Meteen ook de reden waarom lanceerplatformen bij voorkeur dicht bij de evenaar liggen: daar is de draaisnelheid van de aarde groter. De shuttle gaat op zijn rug liggen om op die manier de radio-communicatie met de aarde gemakkelijker te maken.

T + 0:26: Het vermogen van de motoren wordt verlaagd naar 75%. Dit gebeurt om de schokgolf bij het doorbreken van de geluidsmuur minder zwaar te maken.

T + 0:60: Mission control geeft het commando: “Go at throttle up.” Het vermogen van de motoren wordt opnieuw verhoogd naar 104%. Het was kort na dit commando dat space shuttle Challenger explodeerde.

T + 2:00: SRB separation De twee witte stuwraketten (Solid Rocket Boosters) aan de zijkant van de grote oranje externe tank zijn opgebruikt en worden losgekoppeld. Ze vallen terug naar de aarde, landen in zee en worden opgehaald door schepen van de NASA.

Indien er problemen zijn vastgesteld met de motoren van de space shuttle zal hij na SRB separation 180 draaien en terugkeren naar Kennedy Space Center. Het commando voor dit noodscenario is RTLS: Return To Launch Site.

T + 2 :50: mission control geeft het commando “2 engine TAL” TAL staat voor Trans-Atlantic Landing, een noodlanding in Spanje of Frankrijk. Dus: als er vanaf dit punt één motor uitvalt, en de shuttle verder moet met twee van de drie motoren, dan maakt hij een noodlanding in Spanje of Frankrijk.

T + 4:00: mission control geeft het commando “negative return”. Indien er zich nu een probleem voordoet is het niet meer mogelijk om te draaien en terug te keren naar Kennedy Space Center.

T + 5:30: mission control geeft het commando: “ATO”. Het noodscenario is nu Abort To Orbit: als er iets misloopt gaat de shuttle in een baan rond de aarde en wordt daar verder gekeken hoe de crew gered kan worden.

T + 8:30 MECO:MECO betekent Main Engine Cut Off en afwerpen van de externe tank. De Space Shuttle zit nu in zijn baan rond de aarde. Hij kan nu enkel nog bijsturen via zijn OMS: Orbital Maneuvering System, dat hij bijvoorbeeld gebruikt om het ISS in te halen en aan te koppelen.