In memoriam: Tom Petty, zo ontzettend tijdloos dat hij wel nooit helemaal zal verdwijnen

, door (vc)

1200

Die maandag 2 oktober werd in de avonduren (Europese tijd) nog wat zwarter: Tom Petty, dé grote Tom Petty, die van The Heartbreakers stierf. Berichten volgden elkaar snel op: roddelsite TMZ (doorgaans zeer goed ingevoerd) meldden als eerste dat hij bewusteloos in zijn woning was aangetroffen na hartfalen. Nog geen half uur later meldden zij alweer als eersten dat er ‘zero brain activity’ was en dat de familie had besloten de stekker eruit te trekken. Tom Petty, een van de grootste songwriters van een generatie die onder meer Dylan en Neil Young als andere leden kent, werd 66 jaar oud.

Waar moet een mens beginnen met het leven en vooral het werk en de krankzinnige reikwijdte en invloed daarvan te omschrijven? Petty was, zeker in Amerika, volledig onderdeel van het DNA van zijn land. Van democraten (Petty’s habitat) tot republikeinen, van jong tot oud, van het koude Noorden tot de Dirty South – íedereen in de Verenigde Staten kan zijn nummers meezingen. Zijn concerten waren familie-uitjes, zijn discografie is er even wezenlijk onderdeel van the way of life als de Superbowl of de Indy 500.

Tom Petty was een ranke, blonde jongen uit Florida. Al vanaf de eerste stappen in zijn carriere was hij een twijfelkont en een vat vol tegenstrijdigheden – wat hij tot de laatste tel zou blijven. Voorbeelden? Hij leidde een pure rockband, die middenin de punktijd debuteerde. Hij werd voor new wave versleten, maar zong 'American Girl', na de Star Spangled Banner het tweede volkslied van ‘Murica. Zijn eerste platen hebben dezelfde obsessie met rock-‘n-roll uit de begindagen als de Ramones, maar hij speelde ook solo’s en droeg zonnebrillen op het podium. Later kreeg Petty een wereldwijde megastatus door slim met MTV in zee te gaan (hij zong met Axl Rose op de VMA’s in 1991), maar werd direct daarna kluizenaar. Het maakte hem altijd wat ongrijpbaar en soms onnavolgbaar, maar dan niet op de mytische wijze van Dylan. Petty droeg geen maskers zoals Bob, was veel meer een normale jongen. Ook dat zal hebben bijgedragen aan zijn Amerikaanse megastatus: Tom Petty was een rockster die tegelijk als one of the guys oogde, en in tegenstelling tot Springsteen kwam hij ook al geen Grootse Vertellingen over de Generaties verkondigen. Petty zong in de allerbeste rocktraditie over meisjes, meisjes en nog eens over meisjes. Hij was er de allerbeste in.

Wat Tom Petty’s beste werk is? 'Damn The Torpedoes' wordt het vaakste genoemd, en ja dat is zeker een klassieker. Toch is Petty’s echte glorieperiode die van na zijn grootste persoonlijke crisis. Zoals bijna al zijn generatiegenoten waren de jaren tachtig verwarrend en moeilijk voor Petty. Er waren verslavingen en echtscheidingen. Tot overmaat van ramp werd zijn huis in 1987 tot de grond toe afgebrand door een pyromaan, die nooit gepakt werd. En toen, op het absolute dieptepunt (de plaat die hij rond de brand uitbracht heette – oh ironie – 'I Had Enough'), vond hij de inspiratie weer terug. Hij vormde de Travelling Willbury’s met ondere andere Roy Orbison, Dylan en George Harrison. Hij ging samenwerken met Jeff Lynne – 'Full Moon Fever' (zonder de Heartbreakers) en 'Into the Great Wide Open' (mét zijn maatjes) zijn wat mij betreft zijn allerbeste platen, al zijn ook de mid-ninetiesworpen 'Wildflowers' en de soundtrack van de film 'She’s the One' ontzettend goed en ondergewaardeerd. Terug naar de tandem met Lynne. Hij komt in die jaren met mammoethits als 'Free Fallin’', 'Learning to Fly', 'Running Down a Dream', 'I Won’t Back Down' en 'Into the Great Wide Open'. Wie alleen al bij het opnoemen van deze titels geen grenzeloos gevoel van euforie voelt opkomen: die heeft geen ziel in zijn donder. Maar, buiten hits bevatten deze platen ook waanzinnige ballads, zoals het schitterende 'Two Gunslingers', waarop Petty zijn totale tegenstrijdigheid is – alleen hij kan een vertelling als een Clint Eastwood-film brengen met de gevoeligheid van Burt Bacharach. Een triomf. Het is ook in deze tijd dat hij echt een wereldwijde ster wordt. Hij zingt zoals gezegd met Rose op de VMA’s, maar draagt ook bij aan de American Recordings van Johnny Cash of speelt met Dave Grohl koud een half jaar na de dood van Kurt Cobain bij Saturday Night Live. Zijn Greatest Hits verschijnen – een bizar verkoopsucces in de VS, waar in het dashboardkastje van de auto van ongeveer elk gezin wel een exemplaar ligt.

En daarna, daarna is het opeens gedaan met die supersterrenstatus. De dan bijna 50-jaar oude Petty trekt zich na ’99 terug uit het openbare leven. De reden? Hij is er zelf, uiteraard, vaag over, maar de dood van Heartbreakers-bassist Howie Epstein (na 20 jaar verwoestende heroineverslaving) en zijn scheiding zitten er voor heel wat tussen. Vanaf dan wordt Petty, veel te jong, een retro-act. Ambities lijken hem ook vreemd te worden – zo leent hij zijn soul mate, Heartbreakersgitarist Mike Campbell zomaar een paar jaar aan Dylan uit. Van deze jaren is eigenlijk alleen 'Hypnotic Eye' uit 2014 een echt goede en relevante plaat. Rond die tijd toert hij zowaar ook even in Europa. De Heartbreakers geven een zeer Amerikaanse show weg, vol meezingmomenten, maar het heeft zijn charme.

En nu is Tom Petty, de eeuwige twijfelkont, die nooit goed wist wie hij nu precies geacht werd te zijn dood. Na Prince en Bowie alweer een totaal icoon. Tegelijk: Petty’s muziek is zo geschikt voor elke locatie en gelegenheid en zijn beste werk is zo ontzettend tijdloos dat hij wel nooit helemaal zal verdwijnen. Zeker in Amerika, waar Tom Petty op de radio even gewoon is als water uit de kraan. Rest ons de man van handen vol klassieke rocksongs vaarwel te wuiven. Dag Tom, je was waanzinnig en uniek. Ik hoop dat je je Rickenbacker mee mag nemen de hemel in.

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd:

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven