G1000: heel het land roezemoest

Terwijl de regeringsonderhandelaars vrijdag in conclaaf gingen over de begroting van volgend jaar, bogen in Tour & Taxis ongeveer zevenhonderd burgers zich over – het is niet anders – de uitdagingen van de toekomst. David Van Reybrouck vierde op 11 november zijn feest van de deliberatieve democratie, de G1000.

"Zet ik hier een rood sterretje bij of laten we het groen met een kanttekening?"

Wie mee mocht vieren in Brussel, was op voorhand uitgezocht met methodologische spitstechnologie, om een piekfijne dwarsdoorsnede van België te bekomen. Koste noch moeite waren gespaard om alle mogelijke minderheden te bereiken, wat onder meer een afvaardiging thuislozen opleverde. ’s Middags werd er een hoekje ingericht waar moslims konden bidden zodat ze hun vrijdags gebed niet hoefden over te slaan.

Dat zorgde voor een beeld dat verschilt van de talking heads die steeds in de media opduiken, maar de deelnemers leken als twee druppels water op alle voorbijgangers in schilderachtige winkelstraten. Op enkele oudere heren na, die hun zondagse pak uit de kast hadden gehaald, had ook niemand zich uitzonderlijk opgekleed om zijn verantwoordelijkheden te komen opnemen. De meeste deelnemers hadden zich blijkbaar voorgenomen om het gewone volk uit te beelden, en dat deden ze voortreffelijk.

Maar wat blij

Het idee om de G1000 te organiseren ontstond toen de aanhoudende onderhandelingen over een federale regering tot in de eeuwigheid leken te zullen duren. De representatieve democratie, waaraan mensen enkel kunnen deelnemen door een stem uit te brengen op een partij, was mislukt, of er schortte in ieder geval toch iets aan. Negen partijvoorzitters bleken onvoldoende om grote beslissingen te nemen, de initiatiefnemers wilden een instrument zodat alle Belgen ook na verkiezingen bij de politiek betrokken blijven.

Dat werd een grote hal in Tour & Taxis waar, in het oorspronkelijke plan, aan honderd tafel telkens tien mensen zouden discussiëren over thema’s die daarvoor door een internetpeiling waren uitgekozen. Wie daar de ultieme oplossing voor ons manke politieke systeem in zag, moest zijn verwachtingen wel temperen.
Dave Sinardet, medeorganisator en politicoloog: 'Het is op zich al nuttig dat zoveel verschillende mensen met elkaar in dialoog gaan, en horen dat ook andere meningen kunnen boeien. Dan merken ze ook hoe moeilijk het kan zijn om tot een consensus te komen, wat soms onderschat wordt.'

De G1000 wilde de parlementaire democratie niet aanvallen maar aanvullen, en in het beste geval verrijken. Dat leek voor het gros van de aanwezige deelnemers ook voldoende, die maar wat blij waren om eindelijk eens meer te mogen zeggen dan de naam van een partij. Zelfs als de discussies - ze duurden nooit langer dan een uurtje - zich beperkten tot algemene principes en de conclusies weinig concreet werden, bleef de sfeer opperbest. Anders had de Mexican wave die ter verpozing werd afgeroepen niet op zoveel enthousiasme kunnen rekenen.

G32

Na elke ronde, moest er wel over onderwerpen gestemd worden. Niet zoals in het parlement waar voorstellen zonder meerderheid worden afgevoerd; er werden enkel prioriteiten uitgereikt. Voor de sociale zekerheid, de economie in crisis en het immigratiedossier - de drie thema’s die ter tafel lagen, aangevuld met een vrij podium - leverde dat uiteindelijk een lijst voorstellen op. Zo werd er gepleit voor een hoger minimumloon, de beperking van werkloosheidsuitkeringen in de tijd, een tobintaks en een snellere asielprocedure.

Die voorstellen klinken u misschien bekend in de oren, maar het is niet dit verlanglijstje dat het definitieve resultaat zal zijn van de G1000. Volgend voorjaar gaat de G32 aan de slag, waar mensen inzitten die ook vrijdag aanwezig waren, die de voorstellen zullen uitdiepen en verwerken tot effectieve beleidsaanbevelingen. Wat politici daar verder mee zullen doen, moet u vooralsnog zelf raden.

Op het einde van de dag gaven de zeven parlementsvoorzitters die dit land rijk is present. Wie op Wapenstilstandsdag de partijpolitieke breuklijnen wil overstijgen, is niet vies van enige symboliek. Het was het slot van een dag waarop de democratie meer warmte uitstraalde dan wanneer op verkiezingsavond de resultatenbalkjes op tv verschijnen, maar het echte inhoudelijke werk moet eigenlijk nog beginnen. Dat is voor de G32. En daar kan u overigens nog steeds geld voor overmaken.