Oek De Jong - Pier en oceaan

boeken Donderdag 1 november 2012 - 09u50, door (jm)

Achthonderd pagina's heeft Oek de Jong volgeschreven. Acht jaar heeft hij er over gedaan. Nuttige jaren: 'Pier en oceaan' (Augustus) is een geschenk.

oek de jong

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

Je zou kunnen zeggen dat de groots opgezette vierde roman van De Jong over Nederland gaat. De vertelling vangt aan in 1952: de Duitsers weg, 'de wereld weer onder het juk van Christus'. Nederland is bedompte grond, een protestantse gevangenis waarin vernedering op zonde rijmt.

Het is een tijd waarin iedereen zichzelf voortdurend observeert, en die observatie vervolgens gedwee tegen de meetlat van de moraal legt. Wanneer 'Pier en oceaan' finisht, in 1971, is Nederland van kleur verschoten. 'Gewoon' is niet langer 'al gek genoeg', seks is uit het donker gehaald, en in de stad ruikt de moderne tijd naar stickies.

Die geschiedenis ként u, maar De Jong maakt zijn vertelling bijzonder door ze op te hangen aan een zorgvuldig gevlochten coming of age: die van Abel, een jongen die zich aan de verstikkende treurnis wil ontworstelen.

Aanvankelijk zoomt De Jong in op Dina, de moeder van Abel. Ze is zwanger, maar worstelt met de naweeën van een onverhoedse seksuele ervaring - ze heeft het bed gedeeld met een vrouw. De ontsnappingsdrang die Abel later zo zal kenmerken, zit ook in haar besloten, maar de tijd beslist er anders over.

Ze verzeilt in een frustrerend huwelijk, en trouwt ook met droefenis en onvervuld verlangen. In het tweede deel zien we Abel opgroeien - van schutterig, met emoties woekerend kind tot roekeloze, openbarstende adolescent die uiteindelijk min of meer zijn plaats vindt.

Het verteltempo is traag, heel traag, maar nooit sukkelig traag - in elke zin vibreert een spanning die noopt tot doorlezen. Lang heb ik gezocht naar de reden waarom ik zo genoot. Want is het genre niet wat ouwelijk? En wat heb ik per slot van rekening met Fries- en Zeeland - de twee regio's waarin het verhaal gedijt - en dat Nederlandse water?

Het enige waar ik op kwam: de forte van 'Pier en Oceaan' is niet de epische alomvattendheid, of de historische nauwkeurigheid, en zelfs niet de uitmuntende sfeerschepping. Het is de zacht aangeblazen empathie waarmee De Jong spreekt, de bedachtzame manier waarop hij zijn lezer richting solidariteit met zijn personages duwt.

Goedmoedigheid, dat is het woord: De Jong is geen toornige god die boven zijn personages hangt. Hij laat ze schitteren in hun weerloosheid.

De tederste passages zijn die waarin De Jong het geroezemoes in de wakker wordende onderbuik van Abel uitspelt Dat weifelende zoeken en tasten, de afschuw, de opwinding: al duizenden keren beschreven, maar De Jong schildert met een penseel met zachte haartjes.

Een lesje? Verandering is mogelijk - in een mensenleven, en in een maatschappij. Maar een mens blijft toch geketend aan zijn tijd en - vooral - zichzelf. Roorda, de grootvader van Abel, een knoestige pater familias, moet het ook vaststellen: 'Er bleef niet veel over van een mens. Hij had ervaring opgedaan, maar wijs was hij niet geworden. Hij moest voortploeteren met degene die hij altijd was geweest.'

 'God zorgt' is het mantra van Dina's vader - Abels andere grootvader. Dat die Ouwe Knakker hemelhoog er maar voor zorgt dat Oek de Jong nog lang mag schrijven.
 

Links

0 reacties

reageer ook 

Reageer ook

Humo login:

(wordt nooit getoond)

Of login met facebook:

Nu in Humo

NamaakvoedselSq

Dagelijkse kost: namaakvoedsel

  Dinsdag 30 september 2014 - 06u50

In China krijgen mensen omeletten van nepeieren op hun bord. In India worden schoolkinderen ziek van giftige synthetische melk. En nu overspoelt de namaakmaffia ook de Europese markt met rommelvlees, afvalkaas, nephoning, chemisch aangelengde wodka en vervalste bioproducten vol pesticiden. Aan tafel! Lees een fragment

Marr

De Wonderjaren van Johnny Marr

  Dinsdag 30 september 2014 - 06u40

Als Morrissey het kan, dan Johnny Marr ook. De gitarist zingt live tegenwoordig songs van The Smiths, en na de felbesproken Penguin Classic van z’n voormalige zanger plant ook hij z’n autobiografie. Alleen tijd om te schrijven is er nog niet: zijn tweede soloplaat ‘Playland’ moest er eerst uit, en daarmee trekt hij nu op tournee. Dus gaf Humo de aanzet voor de Marr-memoires: van voetballen bij de jeugd van Manchester City over het gitaargeluid van ‘How Soon Is Now?’ tot gekibbel met Ian McCulloch en zijn innige vriendschap met Kirsty MacColl. Lees een fragment

@jeroen_maris op twitter

Naar twitter
jeroen_maris profile

jeroen_maris@terzaketv Malinwa de racistische club bij uitstek is. Terwijl hier dus net racisme op de korrel wordt genomen. Anyways.5 hours ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@terzaketv Zeer zeker, ik merk elke week dat het een reëel probleem is. Dit voorbeeld was gewoon wat ongelukkig omdat het nu lijkt dat (1/2)5 hours ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@terzaketv reactie op racistische uitspraken van Johan Vermeersch, toen voorzitter van FC Brussels (de tegenstander die dag).15 hours ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@terzaketv Kleine nuance bij de (goeie!) reportage over racisme in het voetbal: die banaan-spreekkoren van de KV-aanhang waren net een (1/2)16 hours ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@Julieedv Ik geloof dat ik net verliefd geworden ben op je oma. Dat mag, hè?3 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@Julieedv Zit er een subliminale boodschap in het aantal klavertjes vier dat je krijgt? De ene keer zijn het er tien, de andere keer elf?3 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@dwvdevriese Opgepast voor rondslingerende vrouwenbenen!5 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris'Dat gehuchtje van het hol van Pluto, naar links, en vraag het daar nog eens.' O Dessel Sport, how I missed you! #deskvm5 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisVoor het eerst in zijn carrière wordt Matthias Schoenaerts van het scherm gespeeld. Door een hond. #rocco #TheDrop5 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris.@verschuerenmic1 Overschot van gelijk, Mister Michel. Tijd voor grote kuis in de Raad van Bestuur van Sporting!6 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@Ljosmyndun En: verander van richting. Nu, niet binnen vier jaar.7 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisHeeft Malinwa gespeeld tijdens het familiefeest, de radio in de restaurantkeuken is het centrum van de… instagram.com/p/tODSGKihC5/8 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris<3 de weekendbijlage van De Volkskrant, waar je nog een gepassioneerd geschreven stuk over de… instagram.com/p/tKvnBLihGG/10 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisJezus Christus. Nu pas ontdekt dat ik de percussie doe in die afschuwelijke Stromaecover van Herman van Veen: humo.be/filmpjes/30234…. #help10 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisEn toen knalde '2 become 1' van The Spice Girls uit de luidsprekers: perfectie. #sifnos instagram.com/p/tAND4DihIO/14 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisDe mooiste berichtjes krijg je toch altijd van je papa. instagram.com/p/s6uA-LihMs/16 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisNaast mij dineren het perfecte koppel en het perfecte zoontje. En al wat ik kan is gloedvol en ontroerd toekijken. #kuifjeinsifnos17 days ago · reply · retweet · favorite

boeken - Archief

Zoeken in boeken:

Reviews per auteur:

boekreviews rss

Jouw aanraders

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven