Oek De Jong - Pier en oceaan

boeken Donderdag 1 november 2012 - 09u50, door (jm)

Achthonderd pagina's heeft Oek de Jong volgeschreven. Acht jaar heeft hij er over gedaan. Nuttige jaren: 'Pier en oceaan' (Augustus) is een geschenk.

oek de jong

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

Je zou kunnen zeggen dat de groots opgezette vierde roman van De Jong over Nederland gaat. De vertelling vangt aan in 1952: de Duitsers weg, 'de wereld weer onder het juk van Christus'. Nederland is bedompte grond, een protestantse gevangenis waarin vernedering op zonde rijmt.

Het is een tijd waarin iedereen zichzelf voortdurend observeert, en die observatie vervolgens gedwee tegen de meetlat van de moraal legt. Wanneer 'Pier en oceaan' finisht, in 1971, is Nederland van kleur verschoten. 'Gewoon' is niet langer 'al gek genoeg', seks is uit het donker gehaald, en in de stad ruikt de moderne tijd naar stickies.

Die geschiedenis ként u, maar De Jong maakt zijn vertelling bijzonder door ze op te hangen aan een zorgvuldig gevlochten coming of age: die van Abel, een jongen die zich aan de verstikkende treurnis wil ontworstelen.

Aanvankelijk zoomt De Jong in op Dina, de moeder van Abel. Ze is zwanger, maar worstelt met de naweeën van een onverhoedse seksuele ervaring - ze heeft het bed gedeeld met een vrouw. De ontsnappingsdrang die Abel later zo zal kenmerken, zit ook in haar besloten, maar de tijd beslist er anders over.

Ze verzeilt in een frustrerend huwelijk, en trouwt ook met droefenis en onvervuld verlangen. In het tweede deel zien we Abel opgroeien - van schutterig, met emoties woekerend kind tot roekeloze, openbarstende adolescent die uiteindelijk min of meer zijn plaats vindt.

Het verteltempo is traag, heel traag, maar nooit sukkelig traag - in elke zin vibreert een spanning die noopt tot doorlezen. Lang heb ik gezocht naar de reden waarom ik zo genoot. Want is het genre niet wat ouwelijk? En wat heb ik per slot van rekening met Fries- en Zeeland - de twee regio's waarin het verhaal gedijt - en dat Nederlandse water?

Het enige waar ik op kwam: de forte van 'Pier en Oceaan' is niet de epische alomvattendheid, of de historische nauwkeurigheid, en zelfs niet de uitmuntende sfeerschepping. Het is de zacht aangeblazen empathie waarmee De Jong spreekt, de bedachtzame manier waarop hij zijn lezer richting solidariteit met zijn personages duwt.

Goedmoedigheid, dat is het woord: De Jong is geen toornige god die boven zijn personages hangt. Hij laat ze schitteren in hun weerloosheid.

De tederste passages zijn die waarin De Jong het geroezemoes in de wakker wordende onderbuik van Abel uitspelt Dat weifelende zoeken en tasten, de afschuw, de opwinding: al duizenden keren beschreven, maar De Jong schildert met een penseel met zachte haartjes.

Een lesje? Verandering is mogelijk - in een mensenleven, en in een maatschappij. Maar een mens blijft toch geketend aan zijn tijd en - vooral - zichzelf. Roorda, de grootvader van Abel, een knoestige pater familias, moet het ook vaststellen: 'Er bleef niet veel over van een mens. Hij had ervaring opgedaan, maar wijs was hij niet geworden. Hij moest voortploeteren met degene die hij altijd was geweest.'

 'God zorgt' is het mantra van Dina's vader - Abels andere grootvader. Dat die Ouwe Knakker hemelhoog er maar voor zorgt dat Oek de Jong nog lang mag schrijven.
 

Links

0 reacties

reageer ook 

Reageer ook

Humo login:

(wordt nooit getoond)

Of login met facebook:

Nu in Humo

@jeroen_maris op twitter

Naar twitter
jeroen_maris profile

jeroen_maris@Ine_H_ En volgens mij gaat de Club uit z'n voegen barsten.3 hours ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@jbaert Ha, ik ben oorspronkelijk van Muizen. In mijn kindertijd veel gewandeld langs de vaart.5 hours ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@jbaert Wijlen de Planckendaelboot! Mag jammer genoeg niet meer uitvaren.5 hours ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@schwalbekoenig Klopt, maar dat vind ik dan weer ridicuul. Als ik me niet vergis doet in België alleen Standard het zo.2 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@FrankVanLaeken Akkoord als het gaat over oeverloos getrommel-zonder-doel. Maar is wel noodzakelijk om een grote kop in het ritme te houden.2 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisZo, @kvmechelen, die eerste helft was alvast opwindender dan het hele vorige seizoen. #kvmgnk3 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisVeel naakt rond mij in de kop van Malinwa. Mannelijk naakt, wel. #kvmgnk3 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisIk zou naar de Zuidfoor willen gaan met mijn babysitkind. Maar natuurlijk gaat die jongen in alle attracties willen waar ik niet in durf.5 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris'Arabella's got a 70's head / But she's a modern lover' <3 #AM5 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@Ine_H_ Het was angstaanjagend. Angstaanjagend mooi, ook.5 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisGeen hol kan me die Vlaamse regering schelen. Toch blij met Gatz: enige politicus die - zelf! - lezenswaardig boek over Brussel schreef.5 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@Ine_H_ De twee hopeloze sexy fucks gezien op Cactus?5 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@FakePlasticRuby Begin ik met 'Geachte', 'Beste' of 'Yow ket'?6 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris'If you've a lesson to teach me / I'm listening, ready to learn' <3 #AM6 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris'I poured my aching heart into a pop song' <36 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@vicwou Als daar maar geen betoging op Brussel van komt.7 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisDe pasta is degoutant. Zelfs als ik eten aan huis laat komen slaag ik er dus in om culinair te sucken. #danmaardenachtwinkel9 days ago · reply · retweet · favorite

boeken - Archief

Zoeken in boeken:

Reviews per auteur:

boekreviews rss

Jouw aanraders

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven