Oek De Jong - Pier en oceaan

boeken Donderdag 1 november 2012 - 09u50, door (jm)

Achthonderd pagina's heeft Oek de Jong volgeschreven. Acht jaar heeft hij er over gedaan. Nuttige jaren: 'Pier en oceaan' (Augustus) is een geschenk.

oek de jong

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

Je zou kunnen zeggen dat de groots opgezette vierde roman van De Jong over Nederland gaat. De vertelling vangt aan in 1952: de Duitsers weg, 'de wereld weer onder het juk van Christus'. Nederland is bedompte grond, een protestantse gevangenis waarin vernedering op zonde rijmt.

Het is een tijd waarin iedereen zichzelf voortdurend observeert, en die observatie vervolgens gedwee tegen de meetlat van de moraal legt. Wanneer 'Pier en oceaan' finisht, in 1971, is Nederland van kleur verschoten. 'Gewoon' is niet langer 'al gek genoeg', seks is uit het donker gehaald, en in de stad ruikt de moderne tijd naar stickies.

Die geschiedenis ként u, maar De Jong maakt zijn vertelling bijzonder door ze op te hangen aan een zorgvuldig gevlochten coming of age: die van Abel, een jongen die zich aan de verstikkende treurnis wil ontworstelen.

Aanvankelijk zoomt De Jong in op Dina, de moeder van Abel. Ze is zwanger, maar worstelt met de naweeën van een onverhoedse seksuele ervaring - ze heeft het bed gedeeld met een vrouw. De ontsnappingsdrang die Abel later zo zal kenmerken, zit ook in haar besloten, maar de tijd beslist er anders over.

Ze verzeilt in een frustrerend huwelijk, en trouwt ook met droefenis en onvervuld verlangen. In het tweede deel zien we Abel opgroeien - van schutterig, met emoties woekerend kind tot roekeloze, openbarstende adolescent die uiteindelijk min of meer zijn plaats vindt.

Het verteltempo is traag, heel traag, maar nooit sukkelig traag - in elke zin vibreert een spanning die noopt tot doorlezen. Lang heb ik gezocht naar de reden waarom ik zo genoot. Want is het genre niet wat ouwelijk? En wat heb ik per slot van rekening met Fries- en Zeeland - de twee regio's waarin het verhaal gedijt - en dat Nederlandse water?

Het enige waar ik op kwam: de forte van 'Pier en Oceaan' is niet de epische alomvattendheid, of de historische nauwkeurigheid, en zelfs niet de uitmuntende sfeerschepping. Het is de zacht aangeblazen empathie waarmee De Jong spreekt, de bedachtzame manier waarop hij zijn lezer richting solidariteit met zijn personages duwt.

Goedmoedigheid, dat is het woord: De Jong is geen toornige god die boven zijn personages hangt. Hij laat ze schitteren in hun weerloosheid.

De tederste passages zijn die waarin De Jong het geroezemoes in de wakker wordende onderbuik van Abel uitspelt Dat weifelende zoeken en tasten, de afschuw, de opwinding: al duizenden keren beschreven, maar De Jong schildert met een penseel met zachte haartjes.

Een lesje? Verandering is mogelijk - in een mensenleven, en in een maatschappij. Maar een mens blijft toch geketend aan zijn tijd en - vooral - zichzelf. Roorda, de grootvader van Abel, een knoestige pater familias, moet het ook vaststellen: 'Er bleef niet veel over van een mens. Hij had ervaring opgedaan, maar wijs was hij niet geworden. Hij moest voortploeteren met degene die hij altijd was geweest.'

 'God zorgt' is het mantra van Dina's vader - Abels andere grootvader. Dat die Ouwe Knakker hemelhoog er maar voor zorgt dat Oek de Jong nog lang mag schrijven.
 

Links

0 reacties

reageer ook 

Reageer ook

Humo login:

(wordt nooit getoond)

Of login met facebook:

Nu in Humo

sextortion

Humo sprak met een slachtoffer van sextortion: 'Online worden veel mannen plots erg goedgelovig'

   Maandag 17 november 2014 - 20u15

De nieuwste internettrend is er eentje waar u maar beter vér van wegblijft: sextortion, afpersing via het internet, waarbij de slachtoffers met naaktbeelden van zichzelf worden gechanteerd. Stijn, een jonge Vlaming, kan ervan meespreken: vorige zomer raakte hij aan het chatten met de Filipijnse Serene Lee, en van het één kwam het ander. Peter De Waele, woordvoerder van de Federale Politie, legt uit waarom mensen zich zo makkelijk in de luren laten leggen op het internet. Lees een fragment en bekijk een documentaire

@jeroen_maris op twitter

Naar twitter
jeroen_maris profile

jeroen_marisParquet Courts (gisteren in de @Botanique) volgens Brigitte: humo.be/concert-review….2 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisParquet Courts speelde in 'Le Grand Journal', en het Franse talkshowpubliek ging helemaal loco: youtube.com/watch?v=aLwyk0….2 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisVandaag bezichtigde ik een appartement met een B-cup. #eneensixpack #eneenacup instagram.com/p/vbIgkOChF6/8 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@dwvdevriese @schwalbekoenig Volgens mij trippel jij weleens naar Westmalle.11 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisUrinoirobservatie: naast mij stond net een man te plassen die très cool met twee handen een sms aan het schrijven was. Hoe flik je zoiets?11 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@babettmanalo @nikolaasdw Bij mij is het Kate Moss. Maar ze is altijd drukdrukdruk.11 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisLezen dat het eerste Belgische kattencafé geopend wordt, en uitkijken naar wat (pdw) daar dinsdag in Humo over schrijft. #vergeefsereflexen16 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@LappieM Nochtans heeft Humo niets met Woestijnvis (eigenlijk: De Vijver) te maken. Hebben ons eruit gegooid. Blad zit weer bij Sanoma.19 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisOp mijn rug wolken kijken en het hele concert van The War On Drugs al vooruitdromen. Dot van een dag.21 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisTwintig jaar ga ik naar Malinwa kijken, en nog nooit wonnen we op Sclessin. Weinig hoop voor de volgende twintig jaar, ook. #stakvm #sadface22 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@NinaVerhaeghe Check eens nobodyhere.com. Site van ene Jochen Niemandsverdriet waar ik vroeger uren zoet kon mee zijn.28 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@vicwou Bedankt, Victor! Je bent een kei.28 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@vicwou Toevallig een idee van wie interessant is om volgen op Twitter in verband met de verkiezingen in Oekraïne?28 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisPuntje twee. De opluchting: ik ga een cameltoevrije avond tegemoet. #liekvm instagram.com/p/ui0d05ihEL/30 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisSlaan en zalven. Maar voor sfeer en gezelligheid een welgemeende tien, #NMBS! #komentreinen instagram.com/p/uiuPzGChKD/30 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisIk zit in een trein die exact een uur vertraging heeft. Een arme man is belast met het uitdelen van tevredenheidsenquêtes. #NMBS30 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@MelissaJanssens Stond een hele tijd geleden een stuk over in De Morgen Magazine. Misschien herinnert @_Elle_Et_Moi het zich nog?30 days ago · reply · retweet · favorite

boeken - Archief

Zoeken in boeken:

Reviews per auteur:

boekreviews rss

Toppers

Jouw aanraders

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven