Oek De Jong - Pier en oceaan

boeken Donderdag 1 november 2012 - 09u50, door (jm)

Achthonderd pagina's heeft Oek de Jong volgeschreven. Acht jaar heeft hij er over gedaan. Nuttige jaren: 'Pier en oceaan' (Augustus) is een geschenk.

oek de jong

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

Je zou kunnen zeggen dat de groots opgezette vierde roman van De Jong over Nederland gaat. De vertelling vangt aan in 1952: de Duitsers weg, 'de wereld weer onder het juk van Christus'. Nederland is bedompte grond, een protestantse gevangenis waarin vernedering op zonde rijmt.

Het is een tijd waarin iedereen zichzelf voortdurend observeert, en die observatie vervolgens gedwee tegen de meetlat van de moraal legt. Wanneer 'Pier en oceaan' finisht, in 1971, is Nederland van kleur verschoten. 'Gewoon' is niet langer 'al gek genoeg', seks is uit het donker gehaald, en in de stad ruikt de moderne tijd naar stickies.

Die geschiedenis ként u, maar De Jong maakt zijn vertelling bijzonder door ze op te hangen aan een zorgvuldig gevlochten coming of age: die van Abel, een jongen die zich aan de verstikkende treurnis wil ontworstelen.

Aanvankelijk zoomt De Jong in op Dina, de moeder van Abel. Ze is zwanger, maar worstelt met de naweeën van een onverhoedse seksuele ervaring - ze heeft het bed gedeeld met een vrouw. De ontsnappingsdrang die Abel later zo zal kenmerken, zit ook in haar besloten, maar de tijd beslist er anders over.

Ze verzeilt in een frustrerend huwelijk, en trouwt ook met droefenis en onvervuld verlangen. In het tweede deel zien we Abel opgroeien - van schutterig, met emoties woekerend kind tot roekeloze, openbarstende adolescent die uiteindelijk min of meer zijn plaats vindt.

Het verteltempo is traag, heel traag, maar nooit sukkelig traag - in elke zin vibreert een spanning die noopt tot doorlezen. Lang heb ik gezocht naar de reden waarom ik zo genoot. Want is het genre niet wat ouwelijk? En wat heb ik per slot van rekening met Fries- en Zeeland - de twee regio's waarin het verhaal gedijt - en dat Nederlandse water?

Het enige waar ik op kwam: de forte van 'Pier en Oceaan' is niet de epische alomvattendheid, of de historische nauwkeurigheid, en zelfs niet de uitmuntende sfeerschepping. Het is de zacht aangeblazen empathie waarmee De Jong spreekt, de bedachtzame manier waarop hij zijn lezer richting solidariteit met zijn personages duwt.

Goedmoedigheid, dat is het woord: De Jong is geen toornige god die boven zijn personages hangt. Hij laat ze schitteren in hun weerloosheid.

De tederste passages zijn die waarin De Jong het geroezemoes in de wakker wordende onderbuik van Abel uitspelt Dat weifelende zoeken en tasten, de afschuw, de opwinding: al duizenden keren beschreven, maar De Jong schildert met een penseel met zachte haartjes.

Een lesje? Verandering is mogelijk - in een mensenleven, en in een maatschappij. Maar een mens blijft toch geketend aan zijn tijd en - vooral - zichzelf. Roorda, de grootvader van Abel, een knoestige pater familias, moet het ook vaststellen: 'Er bleef niet veel over van een mens. Hij had ervaring opgedaan, maar wijs was hij niet geworden. Hij moest voortploeteren met degene die hij altijd was geweest.'

 'God zorgt' is het mantra van Dina's vader - Abels andere grootvader. Dat die Ouwe Knakker hemelhoog er maar voor zorgt dat Oek de Jong nog lang mag schrijven.
 

Links

0 reacties

reageer ook 

Reageer ook

Humo login:

(wordt nooit getoond)

Of login met facebook:

Nu in Humo

Zin in Zen (1): Véronique Leysen

Zin in Zen (1): Véronique Leysen

  Dinsdag 22 juli 2014 - 05u57

Een pastelgroen caravannetje, aan de oever van de Dijle in Mechelen. Achter het vintage venster een net zo retro tafereel: Véronique Leysen, een oase van rust en een knooppunt van concentratie, zit een okerkleurige haarband te breien, een vers geperst sapje binnen handbereik. Humo’s zomerse zoektocht naar zen doet zijn voordeel bij de mantra van tikkende breipennen. Lees een fragment (3 reacties)

Studente in de week, junk in 't weekend

Studente in de week, junk in 't weekend: 'Onze ingrediënten om zelf GHB te maken haalden we in de Gamma'

  Dinsdag 22 juli 2014 - 05u51

Renee Kelder haalde tijdens de week goede cijfers als studente, in het weekend raakte ze meermaals bewusteloos door wat ook bekendstaat als vloeibare xtc. In haar boek ‘De parttime-junkie’ beschrijft ze genadeloos haar dubbelleven. ‘Wij noemden GHB een G’tje, dat klinkt véél liever. Maar eigenlijk heb ik jarenlang gootsteenontstopper gedronken.’ Lees meer

@jeroen_maris op twitter

Naar twitter
jeroen_maris profile

jeroen_maris@vicwou Als daar maar geen betoging op Brussel van komt.5 hours ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisDe pasta is degoutant. Zelfs als ik eten aan huis laat komen slaag ik er dus in om culinair te sucken. #danmaardenachtwinkelyesterday · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris'En ge poept daarmee?' -'Goh, niet noemenswaardig.' De twee meisjes voor me gebruiken KV Mechelen - RS Belgrado om vrolijk bij te babbelen.3 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisDe Gent-Dampoort blues.3 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisConcertje kijken in de Charlatan. Beseffen dat het tien jaar geleden is dat een meisje hier puur uit medelijden aan mijn ontmaagding begon.4 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisIk kom voor het eerst vandaag buiten. Niemand vond het klaarblijkelijk nodig om me te waarschuwen voor het korteshortjescomplot.6 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisDe sos heet Gino. Van de laatste verkiezingsuitslag geleden dat Achiel Van Acker en Camille Huysmans zich zo omgedraaid hebben in hun graf.6 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisHet is dat ik niet weet waar Landen ligt of ik was al lang een verzoekje gaan aanvragen. #rocklanden6 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@kirstenbertran1 @Dsoenens @sofie_helene Perféct gecast - het type dat de dj-booth blijft beklimmen tot ie haar verzoekje speelt.6 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@schwalbekoenig Ik blijf Bowie (desnoods als pars pro toto voor hartversnellende popmuziek) belangrijker vinden.7 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@dwvdevriese Leave De Lange Bar alone, Devriese!7 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisOmdat vader geen van zijn zonen wil bevoordelen, weten @JonasMaris en ik dat we straks beiden exact 82 mosselen eten. #detellendechefkok7 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris'Loud drums! Flash riffs! Slogans that make you feel alive!' <3 Johnny Marr. instagram.com/p/qeYXVAihNv/7 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisIk heb een Sea King zien vliegen en nu ga ik een hele dag zielsgelukkig lopen wezen. #windkracht109 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@peet_vader Da's toch veel meer Leontien dan Simonne? #kenjethuisklassiekers9 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisThe xx + Murakami. En de buren maar gluren naar die bezopen eenmanspolonaise door mijn appartement.10 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisWat een creepy onweer. Ik wil mijn mama.12 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisJezus Christus, wat is er onderweg toch misgelopen? instagram.com/p/qSM3yMihLN/12 days ago · reply · retweet · favorite

boeken - Archief

Zoeken in boeken:

Reviews per auteur:

boekreviews rss

Jouw aanraders

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven