Oek De Jong - Pier en oceaan

boeken Donderdag 1 november 2012 - 09u50, door (jm)

Achthonderd pagina's heeft Oek de Jong volgeschreven. Acht jaar heeft hij er over gedaan. Nuttige jaren: 'Pier en oceaan' (Augustus) is een geschenk.

oek de jong

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

Je zou kunnen zeggen dat de groots opgezette vierde roman van De Jong over Nederland gaat. De vertelling vangt aan in 1952: de Duitsers weg, 'de wereld weer onder het juk van Christus'. Nederland is bedompte grond, een protestantse gevangenis waarin vernedering op zonde rijmt.

Het is een tijd waarin iedereen zichzelf voortdurend observeert, en die observatie vervolgens gedwee tegen de meetlat van de moraal legt. Wanneer 'Pier en oceaan' finisht, in 1971, is Nederland van kleur verschoten. 'Gewoon' is niet langer 'al gek genoeg', seks is uit het donker gehaald, en in de stad ruikt de moderne tijd naar stickies.

Die geschiedenis ként u, maar De Jong maakt zijn vertelling bijzonder door ze op te hangen aan een zorgvuldig gevlochten coming of age: die van Abel, een jongen die zich aan de verstikkende treurnis wil ontworstelen.

Aanvankelijk zoomt De Jong in op Dina, de moeder van Abel. Ze is zwanger, maar worstelt met de naweeën van een onverhoedse seksuele ervaring - ze heeft het bed gedeeld met een vrouw. De ontsnappingsdrang die Abel later zo zal kenmerken, zit ook in haar besloten, maar de tijd beslist er anders over.

Ze verzeilt in een frustrerend huwelijk, en trouwt ook met droefenis en onvervuld verlangen. In het tweede deel zien we Abel opgroeien - van schutterig, met emoties woekerend kind tot roekeloze, openbarstende adolescent die uiteindelijk min of meer zijn plaats vindt.

Het verteltempo is traag, heel traag, maar nooit sukkelig traag - in elke zin vibreert een spanning die noopt tot doorlezen. Lang heb ik gezocht naar de reden waarom ik zo genoot. Want is het genre niet wat ouwelijk? En wat heb ik per slot van rekening met Fries- en Zeeland - de twee regio's waarin het verhaal gedijt - en dat Nederlandse water?

Het enige waar ik op kwam: de forte van 'Pier en Oceaan' is niet de epische alomvattendheid, of de historische nauwkeurigheid, en zelfs niet de uitmuntende sfeerschepping. Het is de zacht aangeblazen empathie waarmee De Jong spreekt, de bedachtzame manier waarop hij zijn lezer richting solidariteit met zijn personages duwt.

Goedmoedigheid, dat is het woord: De Jong is geen toornige god die boven zijn personages hangt. Hij laat ze schitteren in hun weerloosheid.

De tederste passages zijn die waarin De Jong het geroezemoes in de wakker wordende onderbuik van Abel uitspelt Dat weifelende zoeken en tasten, de afschuw, de opwinding: al duizenden keren beschreven, maar De Jong schildert met een penseel met zachte haartjes.

Een lesje? Verandering is mogelijk - in een mensenleven, en in een maatschappij. Maar een mens blijft toch geketend aan zijn tijd en - vooral - zichzelf. Roorda, de grootvader van Abel, een knoestige pater familias, moet het ook vaststellen: 'Er bleef niet veel over van een mens. Hij had ervaring opgedaan, maar wijs was hij niet geworden. Hij moest voortploeteren met degene die hij altijd was geweest.'

 'God zorgt' is het mantra van Dina's vader - Abels andere grootvader. Dat die Ouwe Knakker hemelhoog er maar voor zorgt dat Oek de Jong nog lang mag schrijven.
 

Links

0 reacties

reageer ook 

Reageer ook

Humo login:

(wordt nooit getoond)

Of login met facebook:

Nu in Humo

@jeroen_maris op twitter

Naar twitter
jeroen_maris profile

jeroen_marisLiefde in tijden van cholera in tijden van zestien zijn: good times.23 hours ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris'Neurotische straathonden, maar ze dragen kostuums en balzaalschoenen.' De lekkere nieuwe van Triggerfinger: humo.be/cd-reviews/282…. #humoyesterday · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisIn Memoriam Jos Chabert. Maar nu wil ik wel graag weten of iemand die kermispinten onderaan ooit opgedronken heeft. http://t.co/KEtagbmMClyesterday · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisMijn boekje, mijn stamcafé. http://t.co/AXflEwQAXeyesterday · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@Charlottelaradc Gast, was eens dag komen zeggen?!2 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisDwarskijk, Dwarskijker, Dwarskijkerst: 'De spuitpoep van indrukken die we gemeenzaam het leven noemen, als we al eens praatjes hebben' #humo3 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisIk ben graag alleen, want dan kan ik twintig keer luidop 'crop top' zeggen zonder dat iemand me de psychiatrie suggereert. #woordliefde3 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris'Ik zit in de grot van Plato wat de thematiek van tieten betreft.' Never a dull moment met @duchka op café.5 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisTópanekdote met ontroerende pointe in #DSMagazine! http://t.co/fKpucU8mWg5 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisIk weet niet waarom, maar dit neemt me geweldig voor Maggie in. #nieuwsblad http://t.co/ql0udOBetw6 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisVolgens mij had het Belgisch leger gewoon geen zin in Racing Mechelen - Antwerp. #licenties #tweedeklasse8 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisAnother day at the office: pedaleren met Monsieur Paul! #triggerfinger http://t.co/7Fe2qLM9Hr9 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisGevonden in de redactieschatkamer: één van de eerste Humostukken die ik als kind las. #1995 #humo http://t.co/pR3ZUPR5za10 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris'Stiekem in de gazet schijten.' Marnix Peeters met de verdediging die De Morgen zélf had moeten voeren: revu.nl/columns-2/stie…. #obamarel10 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@dwvdevriese Iets moeilijk of iets dat je mij kan aanraden?10 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris'Moeten we meer of minder lijst hebben, Filip?' -'Meer, meer, meer!' #keeponrekkinginafreeworld http://t.co/CFMNV7Uq2U11 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@PierreHellebaut Maar de pedante 'kijk eens mama hoe diep ik in de Gentse interne keuken zit'-stukken in HLN vind ik ook hoogst irritant.11 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisIk zag een eend zorgvuldig moederen over haar kleintjes op de Zenne. Wat een wreed decor voor zoveel tederheid.12 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_maris@babettmanalo Ik was op interview. Dat hele Malinwa mag het een tijdje zonder mij doen.13 days ago · reply · retweet · favorite

jeroen_maris profile

jeroen_marisDe @NMBS, mensen de smaak van wanhoop lerend sinds 1926.13 days ago · reply · retweet · favorite

boeken - Archief

Zoeken in boeken:

Reviews per auteur:

boekreviews rss

Jouw aanraders

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven