Tommy Wieringa - Ga niet naar zee

Omdat dat insinueert dat de bundel van minderwaardige kwaliteit is, wat allerminst zo is. En omdat de stem van Wieringa luid genoeg weerklinkt en zijn stijlbeheersing solide en zwierig genoeg is om liefhebbers van de Nederlandse letteren nog jaren het hof te maken - haast hoeft hij dus niet te hebben.

Bovendien gruwt hij ervan dat we zouden denken dat hij willekeurig in zijn archieven heeft zitten graaien: 'Al deze stukken zijn ooit geschreven met het idee er later één uitgave van te maken.'

'Ga niet naar zee' geeft aanvankelijk niet echt blijk van die voorbedachten rade. Maar naarmate de bladzijden vorderen, gaan Wieringa's kleine verhaaltjes van teleurstelling, 'kleine alledaagse verrukkingen' en algehele verwarring, goed honderdveertig in totaal, wel degelijk steeds nauwer in elkaar haken. Of toch nauw genoeg om, zoals de achterflap belooft, 'een kleine autobiografie' uit te maken.

Hij portretteert zichzelf daarin vooral als een mens die aldoor op zoek is. Naar makkelijke antwoorden op moeilijke vragen, naar een eindbestemming, naar een plaats in de wereld. Naar het verleden ook: in 'Vooruitgang' gaat hij samen met zijn vader op zoek naar het huis van diens vader.

Uiteindelijk raken ze aan de praat met de huidige bewoner van het rijhuisje waar de oude Wieringa ooit klompen sneed. 'Bij het afscheid zei de man plotseling: 'Postmus woonde hier ook in de straat, óók een klompensnijder. Die maakte betere klompen dan Wieringa, zeiden ze vroeger. Postmus was voor de grote meneer, Wieringa voor Jan Lul.' Op de weg terug naar het westen spraken we weinig, mijn vader en ik.'

Zeldzaam is het schrijversvolk dat zijn lezers op één en dezelfde pagina zowel ontroering als een gulle schaterlach weet te ontlokken; Wieringa draait er zijn hand niet voor om.

Wie de laatste jaren af en toe in Wieringa's oeuvre heeft verbleven, zal ook daar af en toe echo's van opvangen in 'Ga niet naar zee'. De algehele rusteloosheid die 'Joe Speedboot' dooraderde, bijvoorbeeld, maar in 'In Pornotopia' mijmert hij ook een eind door over Cicciolina, die zich net zo goed thuis voelde in peeskamersetjes als in het Italiaanse parlement en wier huwelijk met Jeff Koonsde kiem vormde van 'Caesarion'. 'De eerste hardcore pornofilm die ik ooit zag, was met haar. Ze werd daarin anaal genomen tot het bloedde, wat me nieuwsgierig maakte.'

In afwachting van een nieuwe Wierinag-roman bezorgt 'Ga niet naar zee' u alles wat u nodig hebt.

• Tommy Wieringa
• De Bezige Bij