Chris Ware - Jimmy Corrigan, of de slimste jongen ter wereld

Klopt als een zwerende vinger: de klassieke striproman van Chris Ware uit 2000 - eindelijk in Nederlandse vertaling! - lijkt immers nog het meest op de vakantiedoeboeken uit onze jeugd.

Het begint al bij voornoemde stofwikkel: Ware serveert daar een perfect gestileerde beeldkipkap van alternatieve scènes, flashbacks en - verstopt tussen de bouwplaat voor een knullig Jimmy-poppetje - een geestig neergeschreven doktersadvies die nauw aansluiten bij het verhaal binnenin.

Tip: een striproman als deze jaagt men er niet snel door, men lééft er tijdje mee om alle nuances, uitweidingen, waarschuwingen en verwijzingen te kunnen meepikken. En om de wurgende tristesse de baas te kunnen, want het verhaal zelf is een tranentrekker van de bovenste plank (met name die waar wijlen Douglas 'Imitation of Life' Sirk , Ken Loach en de scenaristen van weekendfilms ideeën kwamen sprokkelen).

Jimmy Corrigan, een kleurloze zesendertigjarige bediende uit Chicago (de wikkel maakt gewag van 'een eenzame, emotioneel geremde verschoppeling'), krijgt een briefje van zijn vader, die hij nooit heeft gekend, en gaat in op diens uitnodiging om 'm op te zoeken in Waukosha, Michigan. Oog in oog met zijn pafferige verwekker (en díéns vader, een kwieke negentiger) slaan de verloren jaren hem voluit in het gezicht.

Ook de tweede verhaallijn, die van de negenjarige grootvader Corrigan, hakt er stevig in. Jimmy de Eerste, wiens dominante pa als arbeider meewerkt aan de opbouw van de wereldtentoonstelling van 1893 in Chicago, wordt aan de lopende band uitgelachen, beschimpt, gestampt, gekoeioneerd, geknecht en verdronken in de emotionele drek. Mocht u toevallig aan de prozac zitten: laat u een hogere dosis voorschrijven, tenminste als u het einde wil navertellen.

Maar het ware genie van Ware zit 'm in de uitwerking, die het loden onderwerp lichter maakt. Hij bouwt Corrigans verhaal niet plaatje per plaatje op, maar gooit er hilarische knutseltekeningen en bouwplaten tussen, stambomen van nevenpersonages, wensdromen (onze favoriet: Jimmy die zich zijn pa probeert voor te stellen), flashbacks, een samenvatting van het verhaal in bleekkleurige minihokjes, vertellingen in toverlantaarnstijl of een uitknipbaar raster met twaalf stillevens uit het godverlaten gat Waukosha (compleet met een wervende tekst over het vastgoed en de architectuur op de achterkant).

De tekeningen zelf zijn niks minder dan magistraal: of ze nu een hele pagina dan wel de ruimte van een postzegel innemen, élk plaatje is een zorgvuldig uitgewerkte en ingekleurde miniatuur. En reken maar van yes dat ze beklijven: de lezer vóélt de angst van de piepjonge grootvader Corrigan vanwege diens loszittende snijtand.

Of de mix van gêne en euforie wanneer zoon Corrigan zich, overmand door een puberale coup de foudre voor de verpleegster die zijn gemorste pis opkuist, een groots 'En ze leefden nog lang en gelukkig' dagdroomt.

Op nagenoeg elke pagina gaapt de lezer niettemin in een diepe afgrond, alwaar het monster van de weemoed - dat zich voedt met verloren jaren, gemiste kansen en gefnuikte verlangens - hem vals in het gezicht uitlacht.

Om het met een aforisme van onze favoriete punkfilosoof Henry Rollins te zeggen: 'It will not break your heart, it'll crush it.' 'Jimmy Corrigan' is een hartverscheurend verhaal, verpakt in een duizelingwekkend geniale striproman.

• Oog&Blik