Ayaan Hirsi Ali - Nomade

In 2006 vertrok ze met slaande trom naar de Verenigde Staten, na een bitter conflict met haar partijgenote en minister voor Vreemdelingenzaken Rita Verdonk.

Tussen die twee jaartallen ligt een verbazingwekkend traject, van schoonmaakster over tolk tot parlementslid, schrijfster en professioneel islam-afvallige.

Ayaans jongste boek, 'Nomade' (Augustus), ruikt naar haar nieuwe woonplaats. Ze bezingt de schoonheid van de Amerikaanse natuurparken, de ondernemingszin van de pioniers en de ruimdenkendheid van haar nieuwe werkgever, het conservatieve American Enterprise Institute.

Maar ook de vorm van het boek heeft iets Amerikaans. Dramatische persoonlijke bekentenissen, opgesierd met vlotte dialoogjes, wisselen af met beschouwende stukken. En zoals het in dit genre hoort is de grondtoon ondanks alles optimistisch: ja, moslims kunnen gelukkig worden in het Westen!

Ze hoeven alleen maar, zoals Ayaan, krachtig te breken met hun geloof. 'Verlossing ligt in de levenswijze van de ongelovige,' schrijft ze in een brief aan haar gestorven grootmoeder, een vrouw die nog als een echte nomade in de woestijn heeft geleefd.

Zelf leidt Ayaan, die nog altijd lijfwachten om zich heen heeft, niet bepaald het bestaan van een 'verloste'. Dat geluk zal pas weggelegd zijn voor haar ongeboren dochter, die ze op het einde van haar boek ook aanschrijft. Ontsnappen uit de kooi van de islam is mogelijk, maar het kan een paar generaties kosten.

In Ayaans liefde voor de westerse cultuur schuilt geen enkele reserve. Ze is totaal. Zelfs het kolonialisme vindt in haar ogen genade, omdat de kolonisator zijn juridische systeem importeerde en vrouwen meer rechten schonk dan er in de Koran beschreven stonden.

Zo'n onvoorwaardelijke omarming van onze eigen geschiedenis zijn we niet meer gewend. De familie- en kinderscènes in het eerste deel van 'Nomade'helpen om die liefde te verstaan. Ayaan is een formidabele ervaringsdeskundige op het gebied van vernederingen, fysiek geweld en seksuele verminking. Dat schijnt te helpen om van het Westen te leren houden.