Jeroen Theunissen - De stolp

Aardig, als in: goed geprobeerd. Als afrekening met 'Big Brother' of aanverwante reality-tv kan ik hem maar matig appreciëren: Theunissen beperkt zich tot een vrij vlak documenteren van wat we al wisten.

Dat zo'n experiment - in het boek: vijftien jongeren verblijven voor een tv-programma zes weken lang in een stolp - altijd weer begint in een sfeertje van joligheid en bedrieglijke camaraderie, om dan snel om te slaan in iets dat meer met de homo postmodernus en al zijn voorgangers te maken heeft.

Dan komen de nijd, de agressie, de lust. Een foodfight is het eerste teken van ontregeling, daarna zien we nog een poging tot zelfmoord, een spel waar bij de groep onderverdeeld wordt in gevangenen en bewakers, wat lesbisch gefrunnik en joints met een sacrale betekenis passeren.

Een beetje als het gemiddelde avondje uit van de droeve, vermoeide eenentwintigste-eeuwer, natuurlijk.Als het de bedoeling is van Theunissen om een generatie in kaart te brengen, spits ik wél graag de oren. 't Is namelijk de mijne, en ik ben er niet trots op.

Geboren in de eighties, in slaap gevallen in de nineties: als een lome, gedateerde carnavalstoet trekken we door het landschap. Uit dat zootje ongeregeld heeft Theunissen een cast geplukt die een grote verscheidenheid moet suggereren - van de onbetrouwbare neohippie over het stuurse metalhead en de moderne moslima tot het mediocre meisje dat erkenning wil om haar karamellenpoëzie, maar krijgt om de inhoud van haar brassière.

Hier en daar krijg je echt wel een aandoenlijk personage getekend ('Nena kende het leven, ze had alles op het internet gezien, dat gaf haar de mogelijkheid ongeïnteresseerd te zijn in analyse of discussie') en Theunissen heeft z'n best gedaan om zijn taal op te smukken met het néerlanglais dat zo in zwang is, maar toch kreeg ik nooit het gevoel dat in 'De stolp' een generatie onder het genadeloze witlicht van een microscoop ligt.

Te geforceerd, te gefragmenteerd. En dat is jammer, want Theunissen is par excellence een schrijver met de juiste blik. Maar misschien moet hij nog beter kijken?

• Meulenhoff/Manteau