In 'Beethoven. Een biografie' (De Bezige Bij) noemt Jan Caeyers de melodie van de 'Ode aan de vreugde' één van de meest gespeelde en geciteerde muziekthema's aller tijden, en tegelijk één van de meest 'gecommercialiseerde, getrivialiseerde, verkitschte en verschlagerde' stukjes klassiek. Caeyers beschrijft hoe het er in 1824 aan toeging bij de première van de Negende Symfonie, waar dat beroemde wijsje uit gelicht is. Het Weense publiek reageerde uitzinnig enthousiast. Beethoven was toen al een tijdje stokdoof en omdat hij met zijn rug naar het publiek stond had hij eerst niet eens door dat hij één van de grootste triomfen van zijn carrière beleefde. Hij bleef ijzig kalm, maar stortte later op de avond in toen hem verteld werd hoe weinig hij aan het concert verdiend had.Caeyers is een groot Beethoven-bewonderaar, maar hij spaart zijn hoofdpersonage niet. Het eeuwige gehannes met geld, de drankzucht, de vrouwengeschiedenissen, zijn brutaliteit ook: alles krijgt zijn plaats. Jan Caeyers is zelf ook dirigent en musicoloog, en zijn boek heeft iets van een symfonisch bouwwerk. De grote lijnen zijn chronologisch, maar binnen de hoofdstukken speelt hij met een heleboel kleinere thema's. Die doorkruisen soms het verhaal en dat levert wel wat herhaling op - Beethoven wordt in dit boek bijvoorbeeld minstens drie keer begraven.
Caeyers is een biograaf van het ouderwetse soort: hij weet zoniet alles, dan toch veel te veel. Al in de eerste regels kijkt hij, als een Victoriaanse romancier, diep in de ziel van één van Beethovens Vlaamse voorvaders. Het smeuïge levensverhaal zit als een wikkel rond wat in wezen de kern van het boek is: analyses van alle belangrijke Beethoven-werken. Die passages balanceren op rand van de harde musicologie, al doet Caeyers zijn best om aan de hand van beelden duidelijk te maken wat hij bedoelt. Hij klinkt dan soms als een wijnkenner die de kwaliteiten van een grand cru aanprijst: 'Diepdonkere akkoorden verlenen aan een melodie die er eigenlijk geen is een expressiviteit die naar de keel grijpt.' Maar wat de meeste van die gladde wijnverkopers niet lukt, brengt Caeyers wél voor mekaar: zijn publiek trek doen krijgen, ook - en misschien zelfs vooral - in stukken die nooit veel ringtones zullen opleveren.
![Aimé Van Hecke: 'Humo heeft afspraak met de 21ste eeuw gemist' [fotospecial]](http://img.humo.be/q90/w148/h148/img_352/352566.jpg)
2 reacties
reageer ookgut rune
Woensdag 29 juni 2011 - 21u09
Humo doet JC te weinig eer aan. er staat geen herhaling te veel. zijn aandacht voor de hist.achtergrond is van belang om LvB als mens,commerçant en componist te leren kennen/begrijpen. zelfs de nietBeethovenkenner is ongetwijfeld geboeid door deze biografie die totaal nieuwe inzichten geeft.ik beluister LvB nu met nog meer waardering én met een ander oor. trouwens, morgen koop ik het boek (had het v/d bib)
werenfried
Zaterdag 30 oktober 2010 - 17u43
Ik heb dit boek vanmorgen gekocht en ben nog maar net beginnen lezen. In de inleiding laat Jan Caeyers alvast zien dat hij niet alleen met muziek, maar ook met taal goed overweg kan, zeker beter dan onze doorsnee journalisten. In tegenstelling tot dit volkje gebruikt hij de begrippen "letterlijk" en "figuurlijk" op feilloze wijze. En als je het goed doet, wordt het inderdaad echt grappig. Kijk maar op p. 15.
Reageer ook