Jan Van Loy - De heining

Er liep altijd wel ergens een buurvrouw te kwakken dat ieder huisje z'n kruisje heeft - waarna ze ook nog eens buitenmatig geïnteresseerd bleek in de kruisjes rond haar - maar al bij al heerste er een mooie eentonigheid in dat dorp, een samenhorigheidsgevoel waar hoog over opgegeven werd, maar dat je net zo goed met een vingerschaartje kon openknippen. Want één rimpeltje op het wateroppervlak, en alle vissen kwamen naar adem happen. Om vervolgens vrolijk gossipend de bagger van op de bodem naar boven te spuwen.

Jan Van Loy ként die wereld. In 'De heining' (Nieuw Amsterdam), zijn derde, penseelt hij met een rotvaart een besloten gemeenschap. Van Loys verteller verhuist, aangepord door zijn vrouw, van de stad naar een afgelegen wijk in de rand van een dorp. Ze zoeken veiligheid, en krijgen de illusie daarvan aangesmeerd: De Windroos, een verkaveling van vier kaarsrechte straten, volledig omheind en voorzien van bewakingscamera's en een wachter. Het concentratiekamp als zelfgekozen idylle, quoi: als we de buitenwereld wegfilteren en zelf zo blank en bleek mogelijk zijn, zitten we safe.

Wanneer op een dag een klein meisje verdwijnt, trapt de gemeenschap op de eigen adem. De illusie van veiligheid wordt plots aan diggelen geslagen. De zaak wordt niet opgelost, maar heeft wel verregaande gevolgen: de cocon wordt afgepeld, het besef rijpt dat zelfs in De Windroos niet met propere borstels gekeerd wordt, en uiteindelijk verdwijnt de omheining. Die altijd aan het oog onttrokken was geweest, trouwens: 'Als we hem konden zien, zouden we ons als gevangenen voelen'.

Van Loy vertelt zijn verhaal zonder stilistisch stuntwerk, maar dat deert niet: hij plopt zijn vinger in de wonde en laat de etter stromen. De schrijver zingt de verkavelingsblues, maar net zo goed mag de lezer zijn symboliek op een hoger plan tillen: de Vlaamse koterij is dichtbij, maar de angst voor de ander is toch vooral een universeel goedje. Want die ene pijnlijke vaststelling walmt van elke pagina: angst, dat slissende gevoel dat het bloed vergiftigt, is de schokkende motor van een mensenleven.