Don DeLillo - Vallende man

In 1991 heette het in 'Mao II' dat romanschrijvers hun invloed om ons DNA aan te tasten hebben moeten afstaan aan terroristen. En dan zwijgen we nog over dat bijna profetische omslag van 'Onderwereld', met die op een vliegtuig lijkende vogel tussen de in mist gehulde Twin Towers. Kortom: als wij één man in staat achtten een prima roman over nine eleven af te scheiden, dan wel onze favoriete Don uit New York City.

In 'Vallende man' (Anthos/Manteau) focust DeLillo volop op de emotionele nasleep van de aanslagen. Net als in zijn knappe novelle 'Lichaamskunst', de onterecht lauw onthaalde opvolger van 'Onderwereld', beschrijft hij hoe enkele individuen houvast zoeken nadat de grond - in dit geval: de 220 verdiepingen van het World Trade Center - onder hun voeten is weggeslagen. Keith Neudecker trekt uit pure vertwijfeling weer in bij zijn ex-vrouw Lianne, al gaat hij wel naar bed met Florence - onsnappen uit brandende torens schept een band. Om het gapende gat in zijn vriendenkring te negeren (driekwart van zijn pokermakkers kwam om in de aanslagen) host hij van het ene internationale pokertoernooi naar het andere, waar hij zichzelf verdrinkt in 'de cruciale anonimiteit van deze dagen en weken, de vermenging van talloze levens waaraan geen verhalen waren verbonden'. Ook Lianne is uit haar lood geslagen, al is houvast bieden haar werk: ze geeft schrijflessen aan alzheimerpatiënten in een vroeg stadium - met de woorden kunnen ze hun gedachten ordenen en de opkomende mist in hun hoofd verdrijven.

Toch woekert de twijfel niet alleen aan de kant van de slachtoffers. DeLillo beschrijft ook hoe de fictieve moslimterrorist Hammad - samen met Mohammed Atta actief in de zogenaamde Hamburg-cel die de aanslagen moet voorbereiden - heen en weer wordt geslingerd tussen zijn eigen vastberadenheid en de angst voor de dood. Al helpt het wel om een duidelijk doel voor ogen te hebben: 'Een complot beperkte de wereld tot de smalste zichtlijn, waar alles tot één punt samenvloeit.'

Hapklare conclusie: in onze ranking met romans over de aanslagen van elf september 2001 staat 'Vallende man' vér boven het absolute nulpunt ('De terrorist' van John Updike), maar toch een paar trappen lager dan 'Extreem luid en ongelofelijk dichtbij' van Jonathan Safran Foer.

• Online bestellen? Vergelijk hier de prijzen
• Don DeLillo's America