Steven Hall - Gehaaid

Wervende blurbs van gevestigde schrijvers (Mark Haddon: 'De bastaardliefdesbaby van 'The Matrix', 'Jaws' en 'De Da Vinci Code'!'), een hele reeks ondersteunende websites, een stel spooky promofilmpjes op YouTube (voor een overzicht zie Linke Boel), alsook het door de schrijver bevestigde gerucht dat Nicole Kidman hem had gebeld met de vraag of zij de hoofdrol in de verfilming voor haar rekening mocht nemen (Hall weigerde). Droegen wij een grijs pak met een schreeuwerige stropdas, we zouden gewag maken van 'een geslaagde virale marketingcampagne'. Terwijl ú natuurlijk gewoon van ons wilt weten of u die hele hype moet geloven dan wel vrolijk mag negeren!

En avant: 'Gehaaid' is op het eerste gezicht de verdienstelijke papieren tegenhanger van 'Memento', de ongemeen spannende film van Chris Nolan: een man met geheugenverlies schraapt de splinters van zijn vorige leven ondersteunende website die door zijn vorige zelf - 'de eerste Eric Sanderson' genoemd - voor 'm werden achtergelaten. Terwijl 'de tweede Eric Sanderson' ze aan elkaar lijmt in een poging grip te krijgen op zijn nieuwe bestaan, wordt hij opgejaagd door een ludoviciaan, een denkbeeldige monsterhaai die rondzwemt in 'de stromen, circulaties en rivieren van menselijke kennis, ervaring en communicatie die gedurende onze korte geschiedenis zijn gegroeid'. Aangevuurd door de brieven van zijn vorige ik gaan Sanderson en de mysterieuze jonge griet Scout - ze lijkt als twee druppels water op zijn verongelukte vriendin Clio - op zoek naar de rare wetenschapper Trey Fidorous, de enige die Sanderson uit de virtuele haaienstront kan takelen. In Fidorous' hoofdkwartier openbaart zich de tragiek die de roman uittilt boven het niveau van de doorsneethriller: Sandersons rauwe verdriet om Clio en de daaruit ontstane bovenmenselijke hoop om haar weer tot leven te wekken, deden 'm namelijk geloven in de kracht van de suggestie en maakten 'm zo tot het gedroomde lokaas voor de ludoviciaan.

Net als de romans van Haruki Murakami speelt 'Gehaaid' in de schemerzone tussen echt en onecht, tussen realiteit en nachtmerrie: 'De grens tussen het najagen van hersenschimmen en het vechten tegen windmolens was zo onduidelijk en smal en vloeiend geworden dat het nauwelijks meer een grens was.' Alleen beroept Hall zich in dat niemandsland - anders dan de Japanse meester - vooral op clichés en samplet hij nog meer uit het collectieve culturele geheugen, en dan vooral uit de ultieme monsterfilm 'Jaws'. Dat komt het thrillergehalte van de roman wel ten goede: de scènes waarin de ludoviciaan de denkbeeldige schuit van Sanderson, Scout en Fidorous entert, zijn minstens even opwindend als de versie van Steven Spielberg uit 1975. Met zijn opzichtige typografische foefjes - de uit letters en leestekens samengestelde ludoviciaan, bijvoorbeeld - knipoogt 'Gehaaid' dan weer vet naar het fantastische 'Het kaartenhuis' van Mark Z. Danielewski: so what, men kan ergere vergelijkingen bedenken.

'Gehaaid' is brain candy met een emo-suikerrandje, verpakt in een snedige thriller. Kortom: a bloody good read voor tijdens uw volgende strandvakantie. Achteraf niet komen zagen als u niet in het water durfde!

• Linke Boel: promofilmpjes voor 'Gehaaid' op YouTube