Claire Castillon - Insect

Quoi? 'Insect' bulkt van de ontspoorde moederliefde, perverse puberparanoia en andere emotionele horror, de personages zijn steevast jongvolwassen wraakgodinnen of ouder wordende zottinnen.

Het openingsverhaal, 'Eén, had ik gezegd', zet de toon: een jonge moeder beschrijft haar geestelijke neergang - quasi-achteloos en in één adem, alsof ze haar leven te grabbel gooit aan de eerste de beste die met haar op de tram wacht. In 'Er is een middeltje tegen' drogeert een moeder haar tienerdochter en sleurt haar dan van de ene psycholoog naar de andere - uit moederliefde, als dam tegen de opkomende zwaarte van het bestaan. Het besef dat ze dochterlief op die manier langzaam maar zeker de strot dichtknijpt en van haar een kasplant maakt, dóét iets met de maag van de lezer.

Maar de bad vibes schieten ook de omgekeerde richting uit. Zo maakt een hippe puberdochter zich druk over de kanker van haar moeder: 'Als mijn moeder een beetje aan ons, aan mij dacht, zou ze zich niet zo laten gaan, het is niet te doen, het heeft iets sadistisch, de manier waarop zij ons haar ziekte oplegt, ze besmet ons ermee.' Ook très hartverscheurend is het emotionele negationisme van de vertelster in 'Mijn moeder gaat nooit dood', een nijdige monoloog van een dochter tegen de dokter van haar bejaarde moeder.

Met 'Als de post wordt uitgedeeld' grijpt Castillon de lezer bij de keel, stompt 'm in de maag en trapt 'm nog eens tegen de schenen: dit is een even kort als ondraaglijk verslag van een meisje dat op skiuitstap gaat en zich doodschaamt voor de brieven die haar moeder haar - met de allerbeste bedoelingen - stuurt: 'Drie weken lang denk ik aan vluchten, aan een verkrachting, denk ik dat ik liever verkracht word dan daar te blijven.'

Slechts sporadisch neemt de schrijfster haar toevlucht tot (weliswaar eersteklas) clou-proza: in 'Het insect' laait de paranoia hoog op wanneer een moeder haar man ervan verdenkt incest te bedrijven met hun dochter. De waarheid mag dan verlossing brengen, ze slaat helaas ook de nieuwbakken dramatiek in het leven van de vrouw aan diggelen.

Castillon zit haar personages dicht op de huid, en maakt zo van de lezer een voyeur én een medeplichtige: ondanks de gruwel en het misbruik in de naam van moeder- of dochterliefde kan hij vaak niet anders dan lachen om zoveel absurditeit. 'Insect' heeft zelfs iets van 'In de gloria', maar dan in een horrorversie: 't is dan ook een gruwelijk geweldige bundel over de flinterdunne wand die liefde en terreur van elkaar scheidt. Te mijden door jonge moeders die net een dochter hebben gebaard.

• Claire Castillon