Jan Cremer - De Cremer Tapes

En ook met zijn nieuwste boek 'De Cremer Tapes' (De Bezige Bij) is 't weer van dattum: de achterflap belooft 'een onthullend tijdsbeeld van de jaren zeventig' en 'een verbluffend en authentiek inzicht in de geest en het hart van de successchrijver', maar het blijft helaas bij een vlot weglezende maar behoorlijk rommelige inkijk in des schrijvers turbulente leven. Echt verwonderlijk is dat niet: Cremer heeft zich nooit kunnen losschrijven uit de lange schaduw van zijn debuut, de notoire schandaalroman en 'onverbiddelijke bestseller' 'Ik Jan Cremer' uit 1964.

'De Cremer Tapes' bevat meer dan 250 korte autobiografische schetsen, gebaseerd op de vele gesprekken die de schrijver opnam met zijn cassetterecorder. De tapes hadden jarenlang liggen gisten in de kelder van het legendarische Chelsea Hotel in New York (waar Cremer tussen 1964 en 1976 met tussenpozen woonde en werkte). Kan tellen qua background, al valt er maar weinig nieuws te rapen in 'De Cremer Tapes': het gros van de roddels en feiten waren genoegzaam bekend uit interviews (onder andere in Humo), en het vorig jaar verschenen 'Brieven 1956-1996' had de laatste overgebleven gaten in zijn autobiografie gedicht. Toch lezen Cremers verhalen over zijn amoureuze escapades lekker weg - bijvoorbeeld die over zijn relatie met Hollywood-seksbom Jayne Mansfield ('Ik een mijlpaal in haar leven, zij een mijlpaal in het mijne'), met Velvet Underground-zangeres Nico ('een verschrikkelijk lekker, tof, aardig wijf') of met Janis Joplin ('werd helemaal hitsig van me, die zat elke avond achter me aan'). En wanneer Cremer al eens een weemoedige riedel uit zijn literaire accordeon perst, klinkt die steevast zo authentiek als de pest: 'Ik rol door, ik ben een tank die doordondert maar ik ben laf in de liefde en bang om opgesloten te worden in een saai leven.'

Beavis & Butthead indachtig hebben wij ook meermaals uitbundig ge-hu-hu'd bij de vele passages waar feministes spontaan van gaan schuimbekken: 'Als jij je wijf wilt pakken, of je verloofde, of je verkering, wat je maar hebt op dat moment, dan moet je in alle vrijheid kunnen zeggen: meid, ga op tafel liggen. Benen uit elkaar en likkend aan haar babbel met de noordenwind erin.' Toch hamert Cremer erop dat hij vooral géén male chauvinist pig is, maar gewoon een hondseerlijke teddybeer op zoek naar de ideale vrouw: 'Gerard van het Reve heeft wel eens tegen mij gezegd, wat jij zoekt is een vrouw met vier tieten en twee kutten, en als je die gevonden hebt, ga je op zoek naar een vrouw met vier kutten, maar dat is niet zo. Ik ben al tevreden met een heel lief meisje dat een goede omelet kan bakken.'

Ronduit storend aan 'De Cremer Tapes' zijn de vele herhalingen: best mogelijk dat Cremer tegen vrienden, collega-schrijvers en journalisten graag mocht doorbomen over zijn drie favoriete onderwerpen (tieten, memmen en prammen), maar wanneer je voor de dérde keer leest dat gleufdieren - pardon: vrouwen - een ei moeten kunnen bakken om te mogen samenwonen met de gevierde volksschrijver, of dat goede tieten 'de lengte van een bovenarm' hebben, snak je als lezer óf naar een milde vorm van geheugenverlies, óf naar een redacteur die dat soort overtolligheden coupeert.

Soit: als we u iets van Cremer moeten aanbevelen, dan toch liever zijn heerlijk onverbiddelijke schelmendebuut dan deze ietwat halfslachtige collectie. Maar laten we vooral op een vrolijke noot eindigen en er nog eenmaal uit citeren - one for the road, als het ware: 'Een ex belde me ooit op in de kroeg waar ik met vrienden zat en zei dat ik thuis moest komen omdat het eten klaar was. Ik zei: ik kom zo, maar een halfuur later belde ze weer en eiste op hoge toon: je moet nú thuiskomen. Toen ben ik naar het vliegveld gegaan en ben voor drie dagen naar Parijs gevlogen. Zo moet je dat doen.'

• Offici?le website