Franklin Foer - De wereld draait om de bal

Foer is journalist bij The New Republic en broer ván (Jonathan Safran Foer dus, auteur van één van de beste, zoniet het beste boek van vorig jaar: 'Extreem luid en ongelooflijk dichtbij'). Maar het meest wonderlijke aan de zaak is dat Foer een Amerikaan is. In het land van American football en baseball is hij erin geslaagd verliefd te worden op die sport voor mietjes: soccer.

Zes maanden lang is Foer de wereld rondgereisd op zoek naar de interessantste voetbalverhalen, en sommige zijn ronduit onthutsend. Er is het relaas van de Servische hooligans (remember Arkan?) en hun betrokkenheid bij de Balkanoorlog. Er is de rivaliteit tussen de protestantse Glasgow Rangers ('we staan met onze knieën tot in het bloed van de Fenians') en het katholieke Celtic. Foer reist zelfs naar Oekraïne om een van de kou verkleumde Nigeriaanse voetballer te ontmoeten die door de plaatselijke sportjournalisten doodleuk en in alle ernst monkey wordt genoemd; één van de weinige woorden uit hun beperkte voorraad Engels. Hij houdt zich even op in het Milanello van Berlusconi en het stijlvolle 'más que un club' FC Barcelona (al heerst ook daar een uitgekookte commerciële inslag, met een sausje van lichtgeraaktheid). Uiteindelijk belandt hij weer in de Verenigde Staten, waar hij het plaatselijke dedain voor soccer probeert te verklaren. De verhalen zijn soms spectaculair en altijd interessant. Bijkomend voordeel: je moet niet doorgeleerd hebben op de buitenspelval om het boek te begrijpen.

De theorie die Foer tracht te bewijzen, valt beter af te leiden uit de Engelstalige titel: 'How Soccer Explains the World: An Unlikely Theory of Globalization'. Hij heeft een punt: het spelletje barst van de politieke ondertonen, het economische belang valt niet te ontkennen, elke grote club staat of valt met een multinational, de racistische uitingen zijn niet van de lucht... Toch krijgt hij zijn centrale punt niet bewezen. Natuurlijk draait de wereld niet om de bal, en voetbal kan evenmin de wereld verklaren. Maar hey, kunst redt toch ook de wereld niet. En hoor je daar iemand over klagen?

• The New Republic: Franklin Foer