JMH Berckmans - Je kunt geen twintig zijn op suikerheuvel

De chroniqueur van Barakstad is niet alleen overeind gebleven, met zijn nieuwe verhalenbundel 'Je kunt geen twintig zijn op suikerheuvel' (Manteau) zit hij zelfs opnieuw op koers.

Niet dat Berckmans' demonen zijn uitgedreven of dat er geen bad vibes door dit boek zouden gieren, wel integendeel: al van bij zijn debuut grossiert de schrijver in apocalyptische visioenen, en bovendien ligt zijn claustrofobische Biotoop Zero, een sobere studio in de schaduw van de woonst van Tom Lanoye, exact op de onheilsplek waar ooit de zevenjarige Cecilia Otte woonde. Cecilia - na de oorlog zou ze model staan voor Eva Blancken in Louis Paul Boons faction-gedicht 'De kleine eva uit de kromme bijlstraat' - verdween in de lente van 1937 en werd later vermoord teruggevonden.

'Je kunt geen twintig zijn' is een sublieme verzameling rafelige minisymfonieën, ijselijke oerschreeuwen en bijwijlen ondraaglijk ontroerende brieven, bijvoorbeeld aan actrice Kristien De Proost of aan literaire makker Kamiel Vanhole. Maar vooral de berichten aan zijn ouders gaan door merg en been: 'Ik neem me voor om ook vandaag maar weer eens te proberen er het beste van te maken, maar wat, en ik zou een paar uur stevig willen slapen en dan de dag maar weer alleen zien door te komen, strimpel door het licht, strompel door de duisternis, tot eindgeldige verveling en plots en schielijk overlijden erop volgen.'

In 'Het onderzoek begint' gaf Berckmans her en der blijk van een milde berusting met zijn infame lot - al werd het toen wél omstandig geschopt, bespuwd en verwenst. In 'Je kunt geen twintig zijn' klinkt in de titel al het besef door dat het nooit beter zal worden: shit happens - en dat mag u gerust letterlijk nemen: fecaliën zijn alomtegenwoordig in het oeuvre van JMH - and will keep on happening. De eeuwige terugkeer van het niets wurgt de hoop op beterschap: 'De dagen beginnen pas en ik doe het al in mijn broek voor de dagen die nog zullen volgen, waarvan er één gelukkig de laatste zal zijn en de daaropvolgende de allerlaatste.' Rest 'm te mijmeren over betere tijden, te hopen op een spoedige verlossing ('Zelfmoord is een goede optie') en tussendoor God en klein Pierke te aanroepen om zijn etterende wonden te zalven: 'En troost mij toch, gij troosteloze Tom Waits, en wals met mij, Mathilda, en patroonheiligen van verloren illusies, verlos mij van m'n laatste en m'n allerlaatste.' Een mindere schrijver zou zich met deze Grote Woorden ongetwijfeld vreselijk aanstellen, maar in deze bundel is elk woord niets minder dan doorleefd.

'In de stilte van de nacht wandel ik met het beest en in de hitte van de nacht slaap ik met het beest': dat het hem nog lang warm mag houden.