Tracey Emin - Traceyland

Zo vat Tracey Emin zichzelf mooi samen: the Bad Girl of BritArt , het enfant terrible van de Britse kunstscene. De vrouw die ons door haar beeldende werk als geen ander inkijk geeft in de hyperpersoonlijke details van haar leven. Of zou ú The Bed (een onopgemaakt bed met rondslingerende condooms en slipjes met bloedvlekken) en Everyone I have ever slept with 1963-1995 (een zelfgehaakte tent met de namen van al haar bedpartners, haar twee geaborteerde kinderen incluis) verhullend, afstandelijk werk noemen? Tracey Emin is in your f***** face . En slikken maar. 'Traceyland' (Meulenhoff) is dan ook een autobiografisch boek. En zoals verwacht mocht worden, is ook autobiografie bij La Trace een understatement.

Tracey Emin is de dochter uit een verhouding van een getrouwde Turks-Cyprioot met een jonge Engelse. Die driehoek bepaalt - o freudiaanse knoop - haar leven, en ook het boek is opgedeeld in die drie-eenheid: Moederland, Vaderland, Traceyland. In Moederland groeien zij en haar tweelingbroer Paul op in Margate, een uitgestorven badplaats waar weinig anders te doen viel dan opgaan in het algehele verval: beetje rondhangen, neuken, je laten neuken, vechten en in de toekomst leven. Een kinderlijk-naïef stemmetje doet het verhaal van haar vroege jeugd. Terloops worden haar tanden uitgeslagen door haar broer, wordt ze op jonge leeftijd seksueel misbruikt en, om de boel compleet te maken, op haar dertiende ook nog eens met kennis van zaken verkracht. En u die dacht dat úw leven soms mistroostig was.

Vaderland is het bijna organische vervolg op die kindertijd. Tracey trekt naar Turkije, waar haar schrijfsels op literatuur gaan lijken. Dromen, gesprekken met haar vader, reisindrukken, alles vloeit samen tot een mooie mix van bijna-oosterse vertellingen. We krijgen ook het relaas van een waargebeurde romance met een getrouwde Turkse visser 'die oud genoeg was om mijn vader te kunnen zijn'. Vadertje Freud, bent u daar nog?

Na Vaderland valt Traceyland wat tegen. In sneltempo krijgt de lezer abortussen, stoere drankverhalen, agressieve anale seks, ingebeelde zwangerschappen en meer fraais te verwerken. Tracey schrijft als het ongeleide projectiel dat ze ongetwijfeld is. Hier en daar is een flard nog helder en confronterend, zoals in 'De juiste stappen in geval van een ongewenste zwangerschap'.

Emin weet een bijzonder soort kindertijd op te roepen, en in haar schrijven regeert dezelfde directheid als in haar kunst. En toch kíjk ik liever naar haar onopgemaakte bed dan erover te lezen. Omdat het simpelweg niet goed genoeg geschreven is om op zichzelf te staan.

• Wikipedia: Tracey Emin