1. Michel Houellebecq: De kaart en het gebied
Een goeie roman is compact, onweerlegbaar, en bevat een ware kern van noodzakelijkheid, schrijft Michel Houellebecq in zijn jongste boek, en hij heeft natuurlijk talent zat om er dan ook meteen dát soort roman van te maken. Hoofdpersonage van ‘De kaart en het gebied’ (De Arbeiderspers) is een beroemd kluizenaar-kunstenaar, Jed Martin, die een bijna-vriend heeft, Michel Houellebecq, en dat is voor de schrijver een gelukkige aanleiding om met zijn eigen imago te gaan dollen – ‘hij stonk een beetje’. Dat Houellebecq zwarte gedachten over van alles en nog wat (de kunst, de dood, het taxiprobleem) vlot in de plot kan doen meedraaien, dat wisten we al van hem, maar nu blijkt hij ook nog eens een eersteklas policier te kunnen schrijven. Hij kreeg er de Goncourt voor, en was hij de voorstelling van de vertaling in Brussel niet domweg vergeten, dan waren onze felicitaties er nog bij gekomen ook.
2. Dimitri Verhulst: Monoloog van iemand die het gewoon werd...
Verhulst schreef dit jaar twee vingerdunne novelles – deze monoloog, gemaakt in opdracht van De Bijenkorf, blijft veruit het langst nazinderen. ’t Is het – ondanks het sinistere onderwerp – vrolijke relaas van een hoer uit Senegal (sorry: ‘gazelle’ – 'Als gazelle stop ik dezelfde dingen in mijn mond als een hoer, maar ik voel me dertig kilogrammen lichter onder die noemer') en het zwierig verliteratuurde einde van één der flamboyantste wielrenners die ooit uit de vaderlandse schoot zijn gevallen: Frank Vandenbroucke (sorry: ‘Jens De Gendt’) in zijn eerloze laatste uren.
3. A.F.Th. van der Heijden: Tonio
'Een requiemroman' staat er droef op het omslag van 'Tonio' (De Bezige Bij), en dat is de vuile rotwaarheid: A.F.Th. van der Heijden verloor zijn 21-jarige zoon Tonio, en schreef er vervolgens een roman over die het gemoed ongenadig ranselt. Van der Heijden laat de ontelbare herinneringen aan Tonio als zandkorrels door zijn vingers glijden, diept verhalen en anekdotes op, en schrijft met redeloze passie op hoe verdriet hem verhakselt, en hoe een gezin nooit meer een gezin zal zijn. 'Tonio' is verdriet, rouw en onmacht, gestanst in zinnen die ongenadig op de traanklieren duwen.
4. Sandro Veronesi: XY
In een Italiaans bergdorp worden elf gruwelijk verminkte lijken aangetroffen, elk met een andere doodsoorzaak. Veronesi – met 'In de ban van mijn vader' en 'Kalme chaos' al in het bezit van een ferm trackrecord – kiest in 'XY' (Prometheus) niet voor thrillerachtige suspense, en lost het raadsel niet op. Wel legt hij de kleine dorpsgemeenschap op de dissectietafel: die implodeert na het drama, en wat bovenkomt zijn achterklap, vieze luchtjes, ziekte en regelrechte waanzin. In het hart van zijn donkere verhaal gooit Veronesi een boeiend tweespan: Giovanna, een jonge psychiater, en don Eremete, de plaatselijke pastoor. Samen proberen ze het getroffen dorp te genezen. Meesterlijk daalt Veronesi af in de mensenziel, ondertussen luidruchtig docerend over wetenschap, religie en media.
5. Brecht Evens De liefhebbers
De jonge Vlaming Brecht Evens zet zijn zegetocht, die in 2008 begon met 'Ergens waar je niet wil zijn' (intussen in x-voud vertaald, bekroond en bejubeld), voort met het in alle opzichten wreed schone 'De liefhebbers' (Oogachtend). Pieterjan, een kunstenaar wiens carrière al te lang aan de grond blijft warmdraaien, neemt deel aan een kunstbiënnale in het provinciegat Beerpoele. Daar transformeert zijn superioriteitsgevoel tegenover zijn collega-kunstbroeders (die meer enthousiasme dan talent tentoonspreiden) gaandeweg in oprechte gedrevenheid, tot het noodlot hem ongenadig tegen de grond smakt. Evens' stijlenpalet is indrukwekkend, zijn personages en situaties laveren tussen geestig, ontwapenend en ontroerend. Het stripboek van het jaar.
0 reacties
reageer ookReageer ook