Brian Wilson - Brian Wilson

Toen hij in 1967 de tapes van 'Smile' verbrandde, was zijn geestelijke samenhang bijna helemaal zoek. Brian Wilson, uitvinder van The Beach Boys, dwaalde steeds dieper in zichzelf af, nam om de terugweg te vergeten grote hoeveelheden drugs, en kwam gedurende drie en een half jaar nauwelijks zijn kamer uit. De veeleisende, sikkeneurige opvoeding die hij van zijn vader kreeg, zou hem rnet terugwerkende kracht hebben geknakt. De oude Wilson, zelf een middelmatig muzikant, reageerde zijn gefnuikte ambitie namelijk op zijn zonen af, en vooral op Brian, zijn begaafdste zoon, die gaandeweg ten onder ging aan verregaand perfectionisme en radeloze faalangst. Roerloos in een kamer zitten, met de blinden dicht en het licht uit, was het enige dat hij nog durfde te doen. Brian Wilson kon ook niet verkroppen dat 'Pet Sounds', het Beach Boys-meesterwerk uit '66, totaal weggeblazen werd door 'Sergeant Pepper's' van The Beatles, dat één jaar later werd uitgebracht, en alle aandacht naar zich toe zoog. Even leek het alsof er nadien geen platen meer konden worden gemaakt. Ook daarover zat Brian Wilson te piekeren. In de popbladen verschenen ontluisterende foto's van een baardige dikzak met doffe ogen. De oceaan was grijs geworden, de surfplanken dreven onbemand af, de California girls verzonnen smoesjes om niet meer met Brian te hoeven omgaan en de rockpers riep hem tot 'mad genius' uit. De muziekwereld had nu zijn eigen Howard Hughes: een sensationeel stuk verdriet waar altijd lekkere kopij in zat.

Rhonda hielp Brian niet, Dr. Eugene E. Landy wél. Eerst werd hij zijn psychiater, dan zijn zaakvoerder, en nu, op de langverwachte maar onverhoopte comebackelpee 'Brian Wilson', heeft de dokter zelfs aan de songs meegeschreven, en bekleedt hij het ambt van executive producer.

'Brian Wilson' is een volslagen onmodieuze plaat: 's werelds meest verloren strandjutter herinnert zich het moment waarop hij destijds is afgehaakt, en vanaf dat punt gaat hij nu verder, ongehinderd door de galop der tijden en het gewoeker van de trends. Hij klinkt nog steeds alsof hij met de rest van The Beach Boys uitstekend op dreef is en alsof hij als producer de nek-aan-nekrace met Phil Spector nooit heeft opgegeven. Je vraagt je af wat voor werk co-producers Russ Titelman, Jeff Lynne (één song) en Andy Paley (twee songs) eigenlijk hebben geleverd, want alles geurt naar de bloernige ideeën van Brian. Zijn harmonieën en arrangementen zijn niets dan sublieme kleurmenging: duizend tonen roert hij om tot een ongeziene tint overblijft. Terence Trent D'Arby zit in een koortje, maar wordt volkomen geneutraliseerd ten dienste van een ideaal geluid, dié klank die altijd al in het hoofd van Brian heeft gezinderd.

'Brian Wilson' heeft iets uitgelatens, ondanks de soms melancholische lyrics. Het is pop met een kinderziel; doorwrocht, vaak opgevat als een groots maneuver, maar altijd licht als koolwitjes boven de rozen. 'Love & Mercy', 'Walking The Line', 'Baby Let Your Hair Grow Long' en 'Little Children' zijn songs die in witte jurkjes achter een hoepel aandartelen; 'There's So Many' en 'Meet Me in My Dreams Tonight' donderen Spectoriaans: noodweer in de vorm van een naar de zee geurend briesje. 'Melt Away' is een ballad die je terugdringt naar je prille jeugd, toen je het nog de moeite vond om voor een of ander wicht te lijden:een gestroomlijnde golf muziek, net als 'Let It Shine' dat met een stukje gospel begint en zich vertakt in duizend ruisende stemmen. 'NightTime' wijkt af van de onbeduimelde pop: de kern ervan is een sterke soul-groove. 'One For The Boys' zal er de Boys waarschijnlijk aan herinneren hoe Brian kon toveren met vocals. Als hij iets te nadrukkelijk met klank wil toveren, wordt het geheel nogal krachtpatserig en overladen: dat schaadt het barokke symfonietje 'Rio Grande', waarin hij zelfs vlaagjes western en bluegrass toelaat en het gerinkel van een naderende kerstman.