Tortoise - It's All Around You

Voor de gemiddelde cynische, conservatieve rockjournalist is Tortoise een sitting duck.

We verklaren ons nader: halfweg de nineties werd het mediaschuwe sextet uit Chicago door de gespecialiseerde pers binnengehaald als de Grote Vernieuwers, omdat ze dub-, jazz-, krautrock- en modern-klassieke elementen in hun instrumentale rock binnenloodsten. Hun tweede plaat 'Millions Now Living Will Never Die' blies inderdaad het schedeldak van een paar duizend rockfans hemelwaarts, maar als je in de rol van visionair gedwongen wordt, stijgen de verwachtingen met elke nieuwe plaat. Tot en met hun vorige cd - het uitstekende 'Standards' - slaagde de band er in hun fans en de critici een paar stappen vóór te blijven, maar nu 'It's All Around You' verschijnt, blijkt de stemming omgeslagen, en schuiven niet alleen de op wraak beluste rockjourno's met een brede grijns hagelpatronen in hun jachtgeweer; zelfs de meest fanatieke aanhangers beginnen tekenen van verregaande xylofoonmoeheid en marimba fatigue te vertonen, al was het maar omdat er in de afgelopen jaren honderden derde- en vierderangs-Tortoisen opgestaan zijn.

Van pioniers verwacht je dat ze onvermoeibaar grenzen verkennen en verleggen. 'It's All Around You' is echter geen sprong voorwaarts, maar een stap opzij. De beste tracks zijn die waarin nieuwe tactieken uitgeprobeerd worden: in het ijle 'The Lithium Stiffs' zijn voor het eerst sinds de debuutelpee weer stemmen te horen - de ritme-track onder de woordenloze aah-aah-aahs lijkt voortdurend weg te glijden, terwijl van de overkant van de baai een orgeldreun overwaait. 'Dot/Eyes' sist en vonkt en rockt, en de nerveuze groove blijkt zo vluchtig, dat hij telkens net verdampt voor de heren er een vinger op kunnen leggen: één van de weinige tracks op deze plaat waar je absoluut niet kan voorspellen wat er de volgende seconde gaat gebeuren. Maar net iets te vaak vertrouwt de band op hun welbekende echoënde gitaren, xylofoons, subtiele drumborsteltjes en basmelodietjes, waardoor grote happen van songs - hoe ingenieus ze ook in elkaar zitten - wat déjà-entendu klinken. Op enkele zeer geïnspireerde fragmenten na dan: de funk op downers van 'Stretch'; de versnelling in afsluiter 'Salt the Skies' en hoe die een bres slaat waardoor er volop chaos kan binnenstromen; de bossa-accenten in de titeltrack; of de progrock-synths in 'Crest'.

Tortoise houdt van Fela Kuti; op één van de muren van hun repetitieruimte staan twee reusachtig portretten van John Coltrane geschilderd; hun roots liggen in fantastische, eigenzinnige rockgroepjes als Slint en Squirrel Bait; en ze beschikken over zoveel technische bagage dat ze letterlijk àlles aankunnen. Van hun volgende cd eisen we bijgevolg: minder terughoudendheid. Meer experiment. Meer risico. Meer vuur. Meer passie.

En tot het zover is, houden wij ons met plezier zoet met de beste helft van 'It's All Around You'.