Youth Without Youth

Zijn eerste regie sinds 'The Rainmaker', de laatste van een serie films die alleen maar bedoeld waren om de bankrekening te spekken, is een getrouwe adaptie van een onverfilmbaar geachte filosofische novelle van de Roemeens-Amerikaanse schrijver-diplomaat-godsdiensthistoricus Mircea Eliade.

Tim Roth, die we het laatst in een film zagen als een geschubde mutant in gevecht met de Hulk, speelt hier een oude professor die aan een magnum opus over de oorsprong van de taal en van het menselijk bewustzijn werkt, en aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog door de bliksem wordt getroffen. De bijna dodelijke stroomstoot heeft een bizar effect: de oude man wordt niet alleen steeds jonger, hij is ineens ook een soort intellectuele superheld geworden, die in zijn slaap nieuwe talen aanleert en boeken kan lezen door er simpelweg even met zijn hand langs te strijken. Mocht u dàt al redelijk weird vinden, het wordt nóg gekker. Onze held, die op de vlucht moet slaan voor de nazi's, ontmoet in Zwitserland namelijk een jonge vrouw (Alexandra Maria Lara) die niet alleen sprekend op zijn verloren jeugdliefde lijkt maar – het moet toch maar lukken – óók door de bliksem is getroffen en op slag Sanskriet is beginnen te spreken. Terwijl ze fysiek aftakelt, begint ze ook steeds oudere talen te brabbelen, wat de professor dan uiteraard weer handig van pas komt bij het schrijven van zijn boekwerk.

Je merkt aan elk beeld en iedere topzware dialoog dat Coppola het volledig méént met deze hermetische dissertatie en het is niemand verboden een film te maken die bezwijkt onder de gewichtige thema's en ideeën, integendeel, maar aan dit breiwerk van drama, literaire thema's (hadden we al gemeld dat het hoofdpersonage ook graag mag discussiëren met een doppelgänger die hij aan zijn elektrocutie heeft overgehouden?), magisch-realisme en Oosterse filosofie valt – behalve dan misschien door mensen die leven en werk van Eliade diepgaand hebben bestudeerd of door geluksvogels die óók een bliksemschicht hebben overleefd – met de beste wil van de wereld geen gebenedijd touw vast te knopen. Het goeie nieuws is dat je nog altijd de hand van de meesterfilmmaker herkent, bijvoorbeeld in de gul rondgestrooide verwijzingen naar filmklassiekers als 'The Third Man', en dat Coppola de smaak duidelijk weer te pakken heeft: zijn volgende project is een kroniek over Italiaanse migrantenfamilies in Argentinië. We kunnen alleen maar hopen dat het daar niet te vaak onweert.

Extra's: Coppola's commentaartrack had ongetwijfeld één en ander kunnen ophelderen, maar die werd – net als een making of en enkele featurettes – driewerf helaas voor de Amerikaanse editie gereserveerd.