The Queen

Dat mocht hij een paar maanden na zijn aantreden al meteen demonstreren toen prinses Diana in de zomer van '97 verongelukte. In een klassiek geworden speech deelde Blair zijn verdriet met de in shock verkerende natie en riep hij de betreurde uit tot - een vondst van één van zijn adviseurs - de People's Princess. Terwijl de nieuwbakken premier het massaal rouwende volk in zijn zak stak, bleef het in Buckingham Palace echter opmerkelijk stil. De Queen, die het nooit had kunnen vinden met haar voormalige schoondochter, schatte de reactie van haar onderdanen compleet verkeerd in en vond het niet nodig om, zoals gebruikelijk bij koninklijke overlijdens, de Union Jack op het paleis halfstok te laten wapperen of in een speech haar medeleven te betuigen. Meer nog: terwijl de bloementapijten zich rond het paleis opstapelden, trokken de Windsors doodleuk naar hun Schotse buitenverblijf Balmoral.

'The Queen' van regisseur Stephen Frears en scenarist Peter Morgan is een gedramatiseerde reconstructie van de dagen na Diana's dood - één van de meest turbulente en moeilijkste periodes in het inmiddels meer dan vijftigjarige koningschap van Elizabeth II - en focust vooral op de relatie tussen de hooghartige, in een bedompt cocon van protocol en eeuwenoude aristocratische stijvigheid opgesloten Queen en de ambitieuze Tony Blair, die iets beter begrijpt wat er buiten de paleismuren leeft en de vorstin ervan probeert te overtuigen hoe belangrijk het is, voor de monarchie en voor de natie, dat zij een teken van rouw geeft.

Het eerste uur is de film een grappige en bij momenten redelijk venijnige satire - tijdens de scènes met de botte prins Philip (James Cromwell) en de achter haar alcoholwasem al even ongevoelige Queen Mother kan je niet anders dan aan Spitting Image denken - maar haast ongemerkt verschuift de toon, worden er wezenlijke dingen verteld over de clash tussen traditie en moderniteit en weet 'The Queen' uiteindelijk zelfs te ontroeren.

Dat is de verdienste van het clevere script van Morgan (die met Frears eerder al de tv-film 'The Deal' maakte over de verhouding tussen Blair en zijn opvolger Gordon Brown) en de uitstekende cast: Michael Sheen (die in 'The Deal' ook al de rol van Blair vertolkte) slaagt er met verve in van de jonge premier géén karikatuur te maken (dat doet de échte al enige tijd stukken beter) en - zelfs de bijziende Academy kon er niet naast kijken - dame Helen Mirren overtreft zichzelf door niet alleen een levensechte vorstin neer te zetten, maar ook de vrouw achter de van postzegels, staatsieportretten en menige stijve speech bekende stalen façade te voorschijn te halen. Na een tijdje voel je - tot je eigen, niet geringe verbazing - nog met haar mee ook.

Extra's **: Een making of met de gebruikelijke info over de productie, de cast en de historische achtergrond, en een ontspannen commentaartrack van Frears en Morgan, die gul met anekdotes rondstrooien en vaak aangeven welke elementen op ware feiten gebaseerd zijn. Meer dan je zou denken, zo blijkt.

• The Queen
• YouTube: trailer van 'The Queen'