The Departed

Met 'The Departed', een remake van een Hongkongse gangsterfilm uit 2002, keert hij echter terug naar het genre waar hij zijn naam mee vestigde en meteen ook naar de vorm van grote dagen, of toch iets dat erop begint te lijken. Een tweede 'Goodfellas' is deze in het Iers-Amerikaanse maffiamilieu van zuidelijk Boston gesitueerde politiethriller niet, maar her en der schemert toch weer de oude klasse van de meester door. Scorseses nieuwe muze Leonardo DiCaprio geeft gestalte aan Billy Costigan, een agent die is geïnfiltreerd in de bende van Frank Costello (Jack Nicholson in overdrive) om de gevreesde maffiaboss ten val te brengen. Costello, die ook niet van gisteren is, heeft op zijn beurt een informant bij de politie: Colin Sullivan (Matt Damon), een afgeborstelde carrièreboy die razendsnel in de rangen is opgeklommen en voor de speciale eenheid werkt die de undercoveroperatie met Costigan op touw heeft gezet. De poppen gaan pas echt aan het dansen wanneer beide partijen erachter komen dat ze een infiltrant in hun midden hebben, en zowel Sullivan als Costigan op zoek moet naar de mol (en dus naar zichzelf). Alsof dat allemaal nog niet ingewikkeld genoeg is, vallen beide heren ook nog eens voor dezelfde vrouw (een bescheiden maar mooie rol van Vera Farmiga). Het is gedroomd materiaal voor Scorsese, die voor het eerst sinds lang nog eens een plot krijgt aangereikt waar hij echt zijn tanden in kan zetten, en uit deze cocktail van bedrog, zelfbedrog, blind geweld en ouderwets katholiek schuldgevoel een ingenieuze, van de eerste tot en met de 145ste minuut meeslepende, zenuwachtig makend spannende en met voelbaar veel plezier gefilmde maffiathriller puurt. Met de cast die hij ter beschikking kreeg, kon er ook al weinig mislopen: Jack Nicholson trekt nog eens alle registers open als de sadistische en met de beste oneliners weglopende Costello, een mobster-versie van zijn campy Duivel in 'The Witches of Eastwick'; DiCaprio en de tot zijn eigen verbazing plots zeer hotte Damon overtuigen (hoewel wij nog altijd vinden dat beide heren er met hun eeuwige babyface uitzien alsof ze hun plechtige communie nog moeten doen), maar het meeste plezier beleefden wij toch aan Mark Wahlberg - als Bostonian voelde hij zich duidelijk in zijn element - die de anderen van het scherm blaast als de arrogante pitbull-sergeant Dignam. Scorsese had vóór 'The Departed' gezworen dat hij nooit nog een gangsterfilm zou maken. Hij mag er van ons gerust nog een paar bijdoen.

Extra's **1/2: Een commentaartrack van de nochtans praatgrage Scorsese kon er niet af, maar hij levert wel tekst en uitleg bij enkele weggelaten fragmenten. 'The Story of the Boston Mob' is een korte documentaire over een maffiabaas op wie het personage van Costello gedeeltelijk is geïnspireerd, en in 'Crossing Criminal Cultures' wordt 'The Departed' vergeleken met Scorseses andere gangsterfilms en raakt men ook even de invloeden van de regisseur aan. Zeker niet onaardig, maar toch nogal oppervlakkig. En al bij al toch een beetje teleurstellend voor een twee disks tellende special edition.

• The Departed - official site
• Trailer van 'The Departed'
• Filmbespreking