United 93

Nog méér dan de andere slachtoffers van 9/11 werden zij tot helden van de Amerikaanse natie uitgeroepen, George W. bombardeerde hun actie meteen tot de symbolische eerste verzetsdaad in de nog steeds alom woedende oorlog tegen de terreur en het verhaal van Vlucht 93 was inmiddels al het onderwerp van een stroom documentaires en een tranerige tv-film, waarin het sentiment en de vaderlands-lievende heroïek er meestal ergerlijk dik werd opgelegd.

'United 93' is echter heel andere koek. De Britse regisseur Paul Greengrass wilde een zo nauwkeurig mogelijke reconstructie maken van wat er gebeurd zou kunnen zijn. Hij maakte daarvoor gebruik van transcipties van telefoontjes, gesprekken in de cockpit, het rapport van de 9/11-commissie en ging ook praten met nabestaanden van de slachtoffers. Bovendien liet hij enkele luchtverkeersleiders zichzelf vertolken en vertelt hij de film - die zich bijna volledig in de vliegtuigcabine afspeelt - in real-time. Het draagt alleen maar bij tot het realisme en de benauwende sfeer van een drama waarvan je de afloopt kent, maar dat net dáárom zo beklemmend wordt. Ieder anders zo banale gebaartje of gesprekje krijgt een totaal nieuwe lading, wat samen met Greengrass' schokkerige cameravoering voor een wurgende en naarmate de ontknoping nadert bijna onbehaaglijke spanning zorgt.

Als de Boeing aan het eind recht op de grond afstevent en de inzittenden met de fatale klap in zicht de goden uit hun eigen religies aanroepen, zit je met dichtgeschroefde maag aan je fauteuil genageld, alsof je méé naar beneden duikt. De negentig minuten die aan dat moment voorafgaan, zijn een met meesterhand opgebouwd drama van welhaast ondenkbare wanhoop, angst en moed, én - nooit verkeerd - een stevige tik in het gezicht van Bush en Cheney, die zich ook tijdens deze crisis van hun besluitvaardigste kant lieten zien. IJzersterke stuff.

Extra's ***: Het bonusmateriaal is al even geladen als de film zelf: in de lange documentaire 'United 93: de families en de film' volgen we enkele acteurs die op bezoek gaan bij nabestaanden van de passagiers die zij in de film vertolken, met soms erg emotionele taferelen als gevolg, en de 'Memorial Pages' zijn beknopte biografieën van de inzittenden. In een boeiende commentaartrack gaat Greengrass onder meer in op de techieken die hij gebruikte om een zo realistisch mogelijke film te krijgen en op de moeilijkheden waarmee een delicaat project als dit onvermijdelijk gepaard gaat.

• United 93