Le silence de Lorna

Ze nemen het leven, zo simpel is dat. Ze voelen de polsslag van de realiteit, luisteren goed naar wat leeft bij de mensen, pikken schrijnende verhalen en anekdotes op en bouwen daar grootse cinema mee. Zo vlamde het idee voor 'Le silence de Lorna' bij hen op na een gesprek met een doodgewone straathoekwerkster. Die manier van werken, die ontvankelijkheid voor de stank van de straatstenen maakt van hen - zeker in België - filmmakers van uniek allooi.

'Le silence de Lorna' dan, een film die je meesleurt naar de onderwereld van schijnhuwelijken en valse paspoorten - een business met hoge financiële belangen en met een laaghartige moraliteit. De Albanese Lorna is voor de schijn, en vooral voor de wettelijke papieren, in het huwelijksbootje gestapt met Claudy, een armoedige junk. Zodra ze de Belgische nationaliteit heeft, hoopt Lorna haar grote droom waar te maken: een snackbar openen. Maar Fabio, de fixer van het huwelijk, broedt op een plan om Claudy te vermoorden, zodat Lorna gauw een tweede, nog lucratiever schijnhuwelijk kan sluiten. Vervolg op het scherm.

In dit verhaal liggen gigantisch veel wanhoop en suspense en ontroering begraven, maar zoals we van hen gewend zijn vinden de gebroeders het niet echt nodig om die emoties Hollywood-gewijs door uw strot te rammen. Geen spatje melodrama valt er te bespeuren, en slechts hier en daar een streepje muziek, en toch snijdt 'Le silence de Lorna' door merg en been: straf.

Vergeleken met hun vorige films hebben de Dardennes hun rauwe, Spartaanse filmstijl een tikje gemilderd: het jachtige camerawerk werd ingeruild voor een ietwat rustiger mise-en-scène, en de grauwe arbeiderswijken van Seraing hebben plaatsgemaakt voor de grootstad Luik (je vóélt de vibes van de metropool door de film pulseren). Resultaat: de zenuwachtige urgentie uit 'Rosetta' en 'Le fils' is misschien een beetje weg, maar de toegankelijkheid is groter. En de vertolkingen zijn grandioos: Arta Dobroshib (Lorna), de nieuwste ontdekking van de broers, laat prachtige schichten van wanhoop zien; Fabrizio Rongione (Fabio) jaagt met zijn dreigende uitstraling het thrillergehalte flink omhoog; en de ijzersterke Jérémie Renier (Claudy) lijkt helemaal één met zijn personage, de uitgeteerde junk. Zijn vrijscène met Lorna is, we waarschuwen u nu al, van een onvergetelijke gevoeligheid.

De Dardennes mogen hun schuddende camera dan wel een beetje tot bedaren hebben gebracht, hun wereldbeeld is niet bijster veel veranderd. We leven in een bikkelharde maatschappij, lijken ze te willen zeggen, die haar kinderen beschadigt, verwondt en doodt. Klinkt dit een beetje too heavy? Nou ja, 't is maar een beschouwing die wij achteraf op café maakten (na drie Duvels). De gebroeders zélf houden zich - en dat siert hen natuurlijk - in hun films immers mijlenver van expliciete boodschappen of opgestoken wijsvingertjes. Ze gedragen zich veeleer als de engelen uit 'Der Himmel über Berlin': ze observeren zwijgzaam het lijden van hun personages, maar treden niet op.

En toch, alsof de broers net als de engelen van Wim Wenders heel even hun hand op onze schouders leggen, maken hun films ontzettend veel los - een versnelde polsslag, ontroering, bewondering voor hun meesterschap, en bovenal: een gevoel van mededogen. 'Le silence de Lorna' voert je, net als hun meesterwerk 'Le fils', uiteindelijk naar een diepe staat van genade. Merci, les frères.

• IMDb.com: Le silence de Lorna
• Wordpress blog: Le silence de Lorna