Rabot

, door ()

Rabot1200

In één van de vele klassiek geworden scènes uit Stanley Kubrick’s ‘A Clockwork Orange’ zien we Alex (Malcolm McDowell) na alweer een geslaagd avondje vol ultrageweld in zijn geliefkoosde outfit – klootbeschermer, bolhoed - moe maar tevreden naar huis slenteren. ‘Where I lived,’ zo horen we hem zeggen, ‘was with my Dada and Mum in municipal flat block 18-A Linear North.’ Hij had evengoed kunnen zeggen: ‘Ik woonde met m’n ma en m’n pa in één van de woontorens van het Rabot.’ Want in het woonblok dat Alex vervolgens betreedt, hangt precies dezelfde atmosfeer als in de legendarische mastodonten die het onderwerp vormen van de documentaire ‘Rabot’: dezelfde graffiti op de muren, dezelfde benepen appartementen, hetzelfde droeve neon, hetzelfde gevoel van verval en uitgeleefdheid. De Dada en Mum van Alex duiken nergens in deze documentaire op, en Alex laat nergens z’n feestneus zien, maar het had gekund.

De drie onlangs afgebroken Rabottorens bevonden zich in één van de armoedigste wijken van Gent, aan de rand van de binnenstad, voorbij het Gravensteen, voorbij de trendy koffiebars en veggierestaurants waar het hip Gents volk op MacBooks zit te tokkelen, en nog verder voorbij het roemruchte Café De Video, waar wij indertijd menig blauwtje hebben gelopen (maar waar we ook weleens touche hadden, hoor). Ze werden er neergepoot in het begin van de jaren 70, toen men het nog een vooruitstrevende gedachte vond om honderden mensen van diverse pluimage in sociale woontorens bij elkaar te steken. Uit deze documentaire, gefilmd nét voor de bouwgevaarten werden ontmanteld, valt af te leiden dat die gedachte vooral utopisch was. ‘Als ge een volière hebt,’ zo horen we één van de bewoners zeggen, ‘en ge steekt er teveel vogels in, dan pikken ze mekander dood.’ Ooit moet het er nochtans proper zijn geweest, maar door toedoen van een rampzalig woningbeleid veranderden de Rabottorens langzaamaan in één groot getto waar de oudjes, de dropouts, de steuntrekkers, de vreemdelingen, de junkies, het krapuul en de psychiatrische patiënten op mekaars lippen leefden. Teveel vogels in dezelfde vogelkooi. De hemel boven Rabot kleurde grijs, het beton sloeg grauw uit, en samen met de buren eens iets drinken of samen dammen was er na verloop van tijd niet meer bij; de deuren die altijd openstonden, klapten toe. ‘Uw deur toe en u van niets aantrekken is het beste wat ge kunt doen,’ zo horen we iemand zeggen; en het zijn zulke zinnetjes die de documentaire bij vlagen boven de torens doen uitgroeien tot een allegorie op de héle maatschappij. Want geef toe: gaan dammen bij de buren doen we allang niet meer, zodra het donker wordt haasten we ons om de rolluiken naar beneden te laten kletteren, het gemeenschapsgevoel in onze samenleving bevindt zich daar waar we het afvalwater lozen, en we zitten meer naar onze schermpjes te kijken – u zit er op dit eigenste moment naar één te turen! – dan naar elkaar. Let wel, dit is een persoonlijke mijmering. Regisseuse Christina Vandekerckhove – we zijn er zeker van dat zij een fictiefilm à la ‘The Florida Project’ in zich heeft - zélf geeft immers geen zedenlessen. Zij observeert, registreert, laat de tristesse van de torens door zich heen en door haar lens stromen, en laat het aan de toeschouwers om over haar film te reflecteren. Maar ook al houdt ze haar beide voeten 100 minuten lang in de harde realiteit, haar antennes staan aldoor gericht op de planeet Poëzie. Ter afronding van een ontroerend portretje van een vader en diens dochter, krijgen we een beeld van twee paar voeten onder tafel: ‘t is een simpel shot, maar doordat de regisseuse het dáár zet, precíes op de juiste plek, krijgt het de allure van een stilleven. Klasse.

De Rabottorens zijn, zoals gezegd, intussen tegen de vlakte gegaan, maar dankzij deze mooie, elegische documentaire echoën sommige woorden van de bewoners nog na. ‘Het is hier wat met die liften.’ ‘Ik ben niet van Ghana, ik ben van Belgium.’ ‘God is de duivel.’ ‘Ik zal er wel geraken, met vallen en opstaan.’ ‘Ga nu maar voort.’ ‘Het is goeie soep, hé?’ ‘Ja.’

Lees ook ons interview met regiseusse Christina Vandekerckhove.

Humo's tv-tips in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd:

De Persgroep Publishing heeft haar Privacy– en cookieverklaring aangepast.
Wij gebruiken jouw persoonsgegevens vanaf nu ook om de Diensten van MEDIALAAN Groep/De Persgroep Publishing te optimaliseren en deze waarvoor jij kiest te personaliseren.
Door op “verdergaan” te klikken of door verder te surfen, erken je deze aangepaste Privacy– en cookieverklaring gelezen te hebben.

Verdergaan