Calvaire

Lang, láng geleden, in de tijd dat de dieren nog zonder gêne mochten worden opgegeten, trokken wij in het gezelschap van de Lod Lavki-scouts van Hasselt weleens op groot kamp naar de Ardennen. En een nachtmerrie dat het telkens was! Die klamme slaapzakken! De in alle poriën kruipende stank van de katoenen tentzeilen! De ochtendlijke havermoutbrij! En, als toppunt van ellende, het half-zittend, half-rechtstaand moeten kakken in de door enkele oudere scouts ineengetimmerde hudo: never again! (Wat een hudo is? Check de Van Dale!) Maar onze jeugdtrauma's stellen niets voor vergeleken met de Ardennen-beproeving die charmezanger Mark Stevens (Laurent Lucas is ideaal gecast als, dixit regisseur Fabrice Du Welz, een 'aseksuele Kuifje') dient te ondergaan in de ijzersterke Belgische film 'Calvaire'. Over het verhaal gaan we niet veel verklappen: alleen dat Stevens, op de terugweg van een optreden, autopech krijgt en onverhoeds zijn intrek dient te nemen in een afgelegen herberg in een van onrustwekkende nevels doortrokken Ardennenlandschap. De aanzet van 'Calvaire' is zo oud als de straat - het is de aanzet van tientallen Amerikaanse horrorfilms - maar het gitzwarte enthousiasme waarmee Du Welz het verhaal vervolgens laat ontsporen, zou je met een beetje goeie wil typisch Belgisch kunnen noemen: denk maar eens terug aan de heerlijk gestoorde waanzin van 'C'est Arrivé Près de Chez Vous'. We zien en horen ook echo's van 'Deliverance' en 'The Texas Chainsaw Massacre', maar het verschil is dat Du Welz niet stopt bij één of twee shock-scènes maar gewoon doordoet en met de ene macabere vondst na de andere uitpakt, met als ijzingwekkend hoogtepunt het tafereel in de taverne, waar de bijeengetroepte hillbillies onder de begeleiding van een losgeslagen pianist in een incestueus schuifeldansje losbarsten. Mooi meegenomen is dat deze film - en dan vooral de shootout - onwaarschijnlijk mooi, om niet te zeggen poëtisch in beeld is gebracht. Du Welz is naar eigen zeggen niet alleen een fan van 'The Texas Chainsaw Massacre' en 'Deliverance', maar ook - en dit siert hem in héél hoge mate - van de art-films van Tarkovsky, Wong Kar-wai en André Delvaux. En dat mérk je: het merendeel van de scènes in 'Calvaire' is van een opmerkelijk zinnelijke, Tarkovsky-achtige schoonheid, en kijkers met een geoefend oog zullen in de lijdensweg van de protagonist zelfs enkele Christus-motieven kunnen ontwaren. Wat een film! Maar in de Ardennen: non merci, daar zien ze ons niet meer.