A Dangerous Method

De tijd dat Cronenberg het collectieve bewustzijn volpompte met verontrustende beelden van hongerige sekszombies (‘Shivers’), slijmerige okselpitparasieten (‘Rabid’), uiteenspattende schedels (‘Scanners’) en copulerende auto’s (‘Crash’) lijkt evenwel definitief voorbij: de intussen achtenzestigjarige cineast stelt dezer dagen meer belangstelling in het innerlijke van de mens, in het zware, onrustwekkende gerommel dat opklinkt uit de diepste krochten van het onderbewustzijn (zie ook: ‘Spider’). ‘A Dangerous Method’ is, als we zijn hele filmografie overschouwen, zelfs de meest oncronenbergiaanse Cronenberg tot nu toe: een slijmvochtloze kostuumfilm waarin vooral wordt gebabbeld - al wordt het gekwetter hier en daar wel onderbroken door een kinky spankingsessie. Die David!

Het jaar is 1904, de locatie Zürich: een gejaagde paardenkoets deponeert een hysterisch lachende jongedame (Keira Knightley) op de drempel van de lokale psychiatrische inrichting, waar op dat moment ene Carl Gustav Jung (Michael Fassbender) werkzaam is. Voor Jung de gedroomde gelegenheid om een spiksplinternieuwe therapie uit te proberen: de genezing via het woord ofte the talking cure, uitgedacht en ontwikkeld door de (toen al) beruchte Sigmund Freud. Na enkele liederlijke sofasessies reist de jonge ambitieuze dokter naar Wenen om zijn leermeester Freud (Viggo Mortensen) eindelijk eens persoonlijk te ontmoeten, en het is daar, tijdens een reeks lang uitgesponnen tête-à-têtes in diens werkkamer, dat Jung de les van zijn leven zal leren: never meet your idols.

Freud, Jung, paardenkoetsen, praatsessies, psychoanalyse: op het eerste gezicht klinken de tags van ‘A Dangerous Method’ niet zo aanlokkelijk. De film zíét er ook tamelijk saai uit: Cronenberg en zijn trouwe cameraman Peter Suschitzky opteerden voor behoorlijk statische, streng ingesnoerde beeldkaders, die allicht de puriteinse korsetmoraal en het onderdrukte gevoelsleven van het Victoriaanse tijdperk moeten reflecteren. We dachten zelfs heel even dat we naar iets van James Ivory zaten te kijken!

En tóch is het van de eerste tot de laatste minuut genieten geblazen - alleen zijn het niet de beelden, maar de dialogen die knetteren van zinnelijke opwinding. Mortensen en Fassbender (wat een schitterend paar! Wat een zelden geziene bundeling van toptalent!) die onder een beschaafde kristallen kroonluchter met extreem uitgestreken gezichten van gedachten wisselen over de betekenis van de anale fase: hilárisch gewoon. Hoewel hij een stuk minder screentime heeft, is het uiteindelijk Mortensen die vrolijk met de film aan de haal gaat: de buitengewoon sardonische gewiekstheid waarmee Viggo zijn iconische rol invult, de manier waarop hij zijn sigaar als een fallussymbooltje tussen de lippen klemt, is simpelweg onbetaalbaar (noot: Mortensen diende op de valreep in te springen voor Christoph Waltz, die Cronenberg liet stikken ten voordele van ‘Water For Elephants’). Ook schitterend: Vincent Cassel als Otto Gross, een bandeloze psychiater die in de vrije liefde gelooft, onophoudelijk van bil gaat met zijn patiënten, stevig aan de hallucinogenen zit, en Jung - in een reeks korte maar uitdagende scènes - aanmaant om zijn driften de vrije loop te laten: ‘Als ik één ding heb geleerd in mijn korte leven, dan wel dit: nooit iets onderdrukken.’ Hmmm, een interessante overweging! Over Knightley zijn we minder te spreken: in de hysterische openingsscènes zit ze haar gezicht zó spastisch te vertrekken dat het wel lijkt alsof haar onderkaak zich van de rest van haar skelet wil losrukken en het op een lopen zetten - een hoogst verontrustend schouwspel, maar nadien begint ze in haar rol te groeien.

Zoal we hierboven al aanhaalden: slijmerige okselpitparasieten komen in dit verhaal niet voor. Deze keer zoomt de cineast veeleer in op de ongrijpbare parasieten die in onze psyche rondwriemelen. En zo kun je ‘A Dangerous Method’ dan toch weer bestempelen als een vintage Cronenberg.

Trailer:

• Officiële website
• Trailer