Carl Devos logt: woensdag 10-06-2009

Wetenschap gaat langzaam. De samenwerking met Nederlandse politicologen is boeiend, maar kost veel tijd. Politiek Den Haag lijkt verschrikkelijk efficiënt georganiseerd. Je stapt vanuit het centraal station een autovrije laan vol ministeries in. Allemaal netjes naast elkaar. Maar toch heeft de Brusselse chaos meer charme. En ze drinken er geen karnemelk.

Daar ergens worstelt Peeters ook met de tijd. Hij zal er misschien minder van nodig hebben als hij voor 'de grote coalitie' gaat: niet kiezen, maar iedereen die wil besturen aan boord nemen. Een regering met CD&V, N-VA, SP.A en Open VLD is bijna dezelfde regering als de ploeg waarmee Minister-President Yves Leterme na de Vlaamse verkiezingen van 2004 van start ging. Alleen SPIRIT zat er toen ook nog bij. SPIRIT, het latere SLP, is ondertussen verdwenen. En in tegenstelling tot 2004 zit vandaag ook LDD in de oppositie, die toen enkel uit Groen! en het VB bestond. Nieuw is 'de grote coalitie' dus niet. Maar destijds werd ze vooral gevormd omdat het VB met 24,1% gigantisch gescoord had. Vandaag is het niet het VB, maar de onderlinge angst die partijen samen drijft. 

De grote coalitie heeft voordelen: het chantagepotentieel van alle partners vermindert drastisch. Met slechts drie partijen kan iedereen dreigen om de regering te verlaten, tenzij ze in ruil ... Zo kan N-VA eisen dat de Vlaamse coalitiepartners die ook federaal besturen zich daar strak opstellen, of anders ... Kunnen SP.A of Open VLD weer andere eisen stellen, als de regering staat of valt met hun aanwezigheid. Niet zo in een grote coalitie. Als een partij dan dreigt kunnen de anderen zeggen: 'sta op en ga'. Een grote coalitie houdt ook Open VLD in de federale regering. Een grote coalitie zorgt er ook voor dat CD&V niet met twee naar rechts hellende partijen moet besparen en saneren, waar bijvoorbeeld het ACW voor vreest. Met de socialisten aan boord is het mes wat minder scherp. Met al die partijen is ook makkelijk een tweedermeerderheid te vinden om federaal een staatshervorming goed te keuren. Enzovoort.

Alleen voordelen? Neen. Veel volk is veel compromissen, veel discussie over vanalles en veel profilering om toch op te vallen in die grote ploeg. Ook niet gezond voor het debat in het soms wat makke Vlaams Parlement.

Daarnet mijn KUL-collega Bart Maddens op Terzake (canvas) gezien. Altijd interessant om andere politicologen op tv te zien. Maddens is uitstekend, fijne collega ook. Geeft zijn naam gegeven aan de zogenaamde 'Maddens-doctrine', die nu tot N-VA-strategie is verheven. Zoals te lezen in De Morgen vandaag. Maddens neemt duidelijk partijdige stellingen in, hij is gerespecteerd Vlaams-nationalist. Mooi en moedig van hem. Moet kunnen. Maakt hem niet minder als wetenschapper. Ik ben fan van Bart. Maar ik zou het nooit zo doen.

Weken lang probeerde ik om in de verkiezingsprogramma's elke schijn van partijtigheid te vermijden, niets te zeggen dat gecontesteerd kon worden of debat zou uitlokken met partijen, geen persoonlijke stellingen in te nemen ... en toch iets relevants te zeggen. Heel vaak moest ik hard op mijn lip bijten. Ik wou geen onderwerp van discussie of polemiek zijn. Dus niet veel spreken, maar vooral zwijgen en luisteren. En hier en daar een kleine inbreng doen. Bescheiden. Het ging in de campagne om de politici en hun debat, niet om de politicoloog of journalist. Zij waren belangrijk, de rest niet. Anders, zouden ze terecht zeggen, moet je ook maar op een lijst gaan staan. Dat verzwakt je analyse meteen.

Er is geen goed of fout, beter of slechter, iedereen kiest zijn aanpak.
Engagerend, analyserend. Uiteraard is er overlap. 

Hoe verlossend moet het zijn om zoals Bart gewoon voluit je gedacht te zeggen. Maar het sluit deuren. Waarachter interessante informatie ligt. Contacten slaan dicht. Plekken worden onbereikbaar. Omdat je voor iemand rijdt. Je verliest meer dan je eventueel wint. Wie vanuit vele hoeken kijkt, ziet meer.

In het wereldje weten ze dat ik socialist, maar geen sp.a'er, ben. Voor enkelen is dat te verdacht. Voor de meesten kan ik dat blijkbaar combineren met voldoende objectiviteit. Makkelijk is dat niet, feilloos is niemand. Maar zo duidelijk als Maddens zou ik nooit zijn. België op die manier tot confederatie ombouwen ... het gaat de analyse ver voorbij. Maar, Maddens moet zijn interessante gedachte herhalen. Voedsel voor het debat. Ik ben fan van Bart.