#11: 'Fellini's Roma' (Federico Fellini, 1972)

, door (es)

roma

Toch weer een beetje een gewijd moment: Fellini treedt de '100 Beste Films' binnen. Ooit gaan we een tempel voor hem bouwen, maar voorlopig kunnen we alleen maar dit schrale tekstje uit onze mouw schudden. In wat voor tijden leven we, als men zelfs zijn goden niet meer deftig eert.

Federico Fellini. Filmmaker, natuurlijk, maar ook magiër, tovenaar, goochelaar, dichter, profeet, engel, heilige. Geboren in de via Fumagalli in Rimini – voor de toeristen een stad van zon, zee en strand, voor de kleine Federico de stad van de kapotte fietslantaarns, de kleverige snoepjes en de schitterende achterwerken die zichtbaar werden wanneer de meisjes op hun fiets sprongen. Ging naar de kleuterschool van de nonnen van San Vicenzo – die met die grote kappen. Kon, zo zegt hij over zichzelf in het uiterst lezenswaardige boekje ‘Fellini over Fellini’, nooit stilzitten. Ging van school toen hij 17 was, kwam eerst aan de bak als secretaris, journalist en striptekenaar. Was verslaafd aan comic books, verslagen van processen en gedichten. Hield ervan om met zichzelf alleen te zijn (join the club, Federico, of toch maar liever niet). Vond het heerlijk om – althans wanneer hij niet aan het werk was – de hele dag door Rome te dwalen. Hield van huizen in aanbouw, van stadsgedeelten die gesloopt worden, van mensen die te laat op een afspraak komen. Zei ooit: ‘Ik heb het beroep van cineast niet gekozen. De cinema heeft mij gekozen.’ Schreef en regisseerde talloze meesterwerken: ‘La dolce vita’, ‘8½’, ‘La strada’, ‘Amarcord’, ‘Roma’. Gestorven in 1993 in Rome.

Wat zouden we tegen hem zeggen, mochten we hem morgen tóch in Rome (of in Brussel, een stad waar hij, aangezien hij hield van stadsgedeelten die gesloopt worden, dol op zou zijn) tegenkomen? Misschien zouden we hem vragen waar hij die stijlvolle zwarte kostuums kocht die hij zo vaak droeg. Maar waarschijnlijk zouden we alleen maar een knieval maken.

In extase hebben we nog eens naar ‘Roma’ gekeken. En wat een hemelse verrukking, wat een immens plezier, wat een intens genot was het weer. Een netjes afgelijnde plot valt in ‘Roma’ niet te ontwaren; wat we krijgen is veeleer een spetterende explosie van beelden, kleuren, geluiden, indrukken, anekdotes, herinneringen en visioenen. Het is geen documentaire, het is geen fictie, het is geen droom, het is geen werkelijkheid, het is niets van dat alles en het is dat allemaal tegelijk; het is... Fellini.

Verrukt en verwonderd stappen we van het ene majestueuze set design in het andere exuberante decor; van het ene levende tableau naar de andere bruisende bühne. We vallen in een schoolvoorstelling die wordt verstoord door een blote kont; we brengen een bezoekje aan een bioscoop waar mannen, vrouwen en kinderen zich letterlijk zitten te vergapen aan een gladiatorengevecht; we komen te weten dat Romeinse vrouwen tieten als watermeloenen hebben; we maken een onvergetelijke rit door een metrotunnel; we zijn getuige van de krankzinnigste modeshow ooit; we eten pasta op het gezelligste pleintje ter wereld – wie na het zien van ‘The Godfather’ geen liefhebber van de Italiaanse keuken is geworden, zal het worden dankzij ‘Roma’. In één van de indrukwekkendste scènes – de surrealistische Fellini-waanzin ten top gedreven – storten we ons op de ringweg rond Rome; hou u klaar voor de rit van uw leven.

Onvoorstelbaar eigenlijk, wat Fellini in ‘Roma’ allemaal klaarspeelt; een mens komt duizend ogen tekort. In zijn beeldkaders gebeurt voortdurend van alles – in de voorgrond rijdt een tram, in de achtergrond spuit iemand de kasseien schoon, in het linkerbenedenhoekje van het scherm staat een man z’n blote bast te wassen. Elk shot is een magistraal schouwtoneel, elk beeld een perfect gechoreografeerde kijkkast, elke scène bruist van wild uitzinnig leven. Nee, Fellini was niet bepaald de cineast van less is more, wel van méér! Méér! Méér! We zijn grote fans van Wes Anderson, maar vergeleken met de barokke sets van Fellini maken die van Anderson maar een dorre, schrale en cleane indruk. Kijken naar ‘Roma’ is jezelf verliezen in een opulente droom. Kubrick was ook een droombouwer, maar – we moeten het zeggen zoals het is – de films van Fellini zijn warmer. In ‘Roma’ voel je de warmte van de pastaschotels, de uitbundige gezelligheid van de Italiaanse familie, de gloed van een Italiaanse mama die haar baby de borst geeft. ‘Roma’ is de ultieme triomf van de scheppende fantasie.

Van de honderd films die we hier bespreken heeft ‘Five Easy Pieces’ het op één na mooiste einde, zo schreven we onlangs. Wel, ‘Roma’ heeft het mooiste einde: de motorfietsen in de nacht, het geronk van hun motoren, de lichten van hun koplampen die – in een ultieme ode aan de Eeuwige Stad – langs de beroemde gebouwen, fonteinen en monumenten strijken. En ineens snorren de motorfietsen de stad uit, en is het gedaan – het feest is afgelopen, de droom voorbij. Fellinizijdank blijft het droomstof nog dagen en dagen glinsterend op de ziel plakken.

Nog tien te gaan.

Bekijk de trailer van 'Fellini's Roma':

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd:

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven