De vrouwen van 'Clan': Barbara Sarafian, Kristine Van Pellicom, Inge Paulussen, Ruth Becquart en Maaike Neuville

Nathalie Basteyns en Kaat Beels, de makers van de serie ‘Jes’ (2009), hebben nu ‘Clan’ geregisseerd.

'Een vrouw moet kunnen zeuren als ze daar zin in heeft'

Het mag niemand verwonderen dat Malin-Sarah Gozin, die samen met Bert Van Dael het scenario heeft geschreven, er aanzienlijk meer over weet dan het gros van de wereldbevolking.

Malin-Sarah Gozin «Ik vroeg me af hoever je voor familie kunt gaan, hoe dwingend de bloedband is. Na een onrustige nacht werd ik op een ochtend wakker met de vraag: ‘Wat als enkele zussen met vereende krachten hun schoonbroer zouden vermoorden, de man van nog een andere zus?’ De volgende vraag was dan: ‘Waarom willen ze hem om zeep helpen? Die man moet echt wel een onverdraaglijke zak zijn. En ze willen hun zus die met hem getrouwd is helpen, want zij is in hun ogen nog maar een schim van wat ze vroeger was, en ze beseft het niet. Ze ziet niet in dat de invloed van die vent haar beetje bij beetje kapot maakt; ze houdt domweg van hem, en hij ook wel van haar. Haar zussen wijzen haar wel op zijn rottige kanten, maar ze denkt dat ze jaloers zijn. Op een oudejaarsavond, waarop Jean-Claude – zo heet die man – zich voor de zoveelste keer van zijn hatelijkste kant heeft laten zien, blijven twee zussen plakken: Eva, de oudste, en Birgit, die maar één oog heeft en een ooglapje draagt. Er zit uiteraard drank in die vrouwen, en ze beginnen te fantaseren: ‘Hoe zou het zijn als we hem ombrengen?’

»De spanning zit ‘m ook in de vraag: ‘Wat is het persoonlijke probleem dat die zussen met Jean-Claude hebben?’ Er komt gaandeweg een moordplan van dat steeds realistischer vormen aanneemt – het wordt een moordcomplot dat ze uiteindelijk achter de rug van hun zus om ten uitvoer zullen brengen. Ze slagen in hun opzet, ze denken dat ze ermee weg zullen komen, maar twee verzekeringsagenten, wier familiebedrijfje op de rand van een faillissement staat, ruiken onraad. Nu, ’t is ook om te lachen, hoor, en er zit veel ironie in.»

Nu we dat weten, weten we gelukkig nog niet te veel.

Ten huize van de vermaarde fotograaf en weldoener Johan Jacobs nemen vijf actrices na een uitputtende fotosessie in willekeurige volgorde plaats aan een tafel waaraan ik al eerder deed alsof ik thuis was: Barbara Sarafian, Kristine Van Pellicom, Inge Paulussen, Ruth Becquart en Maaike Neuville. Zij zijn de hoofdcast van ‘Clan’. Ik wil het met hen over die serie hebben, maar evengoed ook over familiebanden, het zusterschap, de wereldomspannende sisterhood, en - alsof het niet op kan - ook over vrouwelijke solidariteit.

Om te beginnen vraag ik hun of ze me in de gauwigheid even kunnen uitleggen wat goed acteren is, en hoe je dat al acterend gewaarwordt. ‘Uitleggen wat goed acteren is, is keimoeilijk,’ zegt Maaike Neuville stellig, maar dat belet dit spreekkoor niet om er toch even de geest over te laten waaien. Dat ging als volgt:

Inge Paulussen «Of je goed geacteerd hebt, weet je altijd pas achteraf. Iemand die je vertrouwt moet het je zeggen, maar zelfs dan ben je er nooit helemaal zeker van.»

Barbara Sarafian «Ondanks toneelscholen en de vele gesprekken die je met je collega’s over acteren voert, kom je nooit bij een aantal welbepaalde wetten uit, je ontdekt hooguit enkele wetmatigheden. Je trukendoos is altijd hoogstpersoonlijk - iemand anders heeft er niks aan. Maar goed, ik ga ervan uit dat je goed speelt als je het publiek raakt, en dat voel je wel.»

Kristine Van Pellicom «Soms heb je echt het gevoel dat je goed bezig bent, maar als je later de rushes ziet, blijkt dat niet het geval geweest te zijn. Je kunt er eigenlijk geen peil op trekken. En goed spelen hangt natuurlijk ook van de kwaliteit van het scenario of het toneelstuk af. ’t Is buitengewoon moeilijk om je met rommel uit de slag te trekken.»

Maaike Neuville «Ik vind dat je vooral tot grote overgave in staat moet zijn. ’t Komt erop neer dat je onder het spelen de controle durft te laten schieten, ook al heb je je personage tijdens de repetities zorgvuldig opgebouwd en vormgegeven. Dat is voor mij zowel het lastigste als het aantrekkelijkste aan acteren.»

Ruth Becquart «Als ik de sensatie van vrijheid voel op het toneel, durf ik te denken dat ik goed aan het spelen ben. Die vrijheid zorgt er bijvoorbeeld voor dat je geen besef van tijd meer hebt, of toch een ánder besef van tijd. Je bent elders.»