Vorst aan de grond: Wilfried Martens over de regimecrisis

'Uit plichtsbesef,' beweert hij, maar zijn ogen lichten op van plezier als hij kan wijzen op een snaar die slechts weinigen hebben horen trillen in de veelstemmige kakofonie van meningen, feiten en geruchten.

"'Met koning Boudewijn zou dit nooit gebeurd zijn. Jamais!'"

Martens ként het eenzame traject tussen de Zestien en Laken dat Leterme vorige maandag moest afleggen: ook hij ging een paar keer het ontslag van zijn regering aanbieden omdat de communautaire spanningen te hoog oplaaiden. Al werd zo'n ontslag in zijn tijd iets vlotter aanvaard.

Wilfried Martens «Ik kan natuurlijk niet in Letermes hoofd kijken, maar ik kan me ongeveer voorstellen wat er door hem heen ging. Maandagavond was het culminatiepunt van vierhonderd dagen status-quo, om het beleefd uit te drukken. Ik denk dat hij de juiste, noodzakelijke stap heeft gezet. De Franstaligen hebben iets begrepen, ze zijn geschrokken.»

Martens «Ik denk dat ze op de goede weg waren om over de deadline van vijftien juli heen te springen. Het voorstel om een overleg tussen de regio's te organiseren was niet dwaas: de eerste reactie van Kris Peeters was zeer positief, dat heeft u gezien. Maar vervolgens zijn ze op groot verzet gebotst bij de N-VA. De N-VA die altijd de crisis zoekt, de dingen scherpstelt. Niet veel later begonnen ook onze CD&V-fracties zich te roeren.

»Er is een nieuw element dat u niet mag onderschatten: politici worden tegenwoordig gebombardeerd met sms'jes en e-mails. Blijkbaar heeft een vloedgolf van 'militanten' langs die weg geprotesteerd. Vraag is of het militanten van de partij waren of van de Vlaamse beweging - ik weet het niet. Die avond was er een algemene vergadering van de partij gepland in Elewijt: ik denk dat Leterme finaal geen kans meer zag dat zijn voorstel aanvaard zou worden.»

Martens «Ik heb dat ook gelezen, maar ik denk dat het onontkoombaar was. En nogmaals: het heeft zijn effect gehad bij de Franstaligen.»

Martens «Ja.

»Anderzijds: ze waren pas twee weken aan het onderhandelen. De Franstaligen hadden vastgesteld dat Leterme de laatste weken echt het initiatief in handen had genomen, dat weet ik. Bepaalde Franstalige politici hebben me gezegd dat ze aangenaam verrast waren. Da's één van de redenen waarom ze willen dat hij blijft. De andere reden is natuurlijk politiek: sommigen willen hem gewoon verslijten. Dat is klaar en duidelijk.

»Er is een heel interessant detail bekend geraakt: Leterme heeft een voorstel gedaan om het probleem BHV op te lossen. Hij heeft de federale kieskring voorgesteld! (zodat Vlamingen op Franstaligen kunnen stemmen en omgekeerd, red.) (Glimmend van pret) Heel typisch dat niemand daar vandaag over spreekt. Het is nochtans een belangrijk voorstel. Héél interessant!»

Martens (glunderend) «Voilà.»

(tp & rw)

U vindt het volledige interview met Wilfried Martens vanaf dinsdag 22 juli in Humo 3542