Politiestaat 2.0: Naomi Klein in de stad met de 2 miljoen bewakingscamera's

En nu, zegt Naomi Klein - schrijfster van boeken als 'No Logo' en 'The Shock Doctrine' - nu is het model klaar voor de export: binnenkort op een straathoek near you!

"'Uiteindelijk willen ze op hun schermpjes alle Chinezen in de gaten kunnen houden'"

Dertig jaar geleden bestond Shenzhen nog niet. Waar zich nu een stad van 12,4 miljoen mensen uitstrekt, lag toen een lint van vissersdorpjes en collectief bebouwde rijstvelden, een plek van aarden wegjes met diepe voren en traditionele tempels. Tot de Communistische Partij het plaatsje vanwege zijn unieke ligging - vlak bij de haven van Hongkong - uitriep tot China's eerste 'Speciale Economische Zone', waar het kapitalisme op proef zou worden toegelaten. Het echte China zou zo zijn socialistische ziel behouden, terwijl het toch zou kunnen profiteren van de jobs en de centen van de privésector.

Het resultaat: een stad van pure commercie, onverdund door geschiedenis of cultuur - een soort kapitalisme op crack. Investeerders kwamen zich in zulke dichte drommen melden dat het Shenzhen-experiment de omliggende Pearl River Delta en vér daarbuiten opslokte. Er zijn nu pakweg 10.000 fabrieken neergepoot, en de kans is reëel dat minstens de helft van uw bezittingen daar het levenslicht zag: uw iPod, laptop, sportschoenen, flatscreen, gsm, jeansbroek, printer, bureaustoel, misschien zelfs uw auto.

China, perfect verpersoonlijkt door Shenzhens overgang van modderpoel naar megastad op dertig jaar tijd, heeft een nieuwe manier ontdekt om een samenleving te organiseren. Sommigen noemen het marktstalinisme: de centrale planning, genadeloze verdrukking en constante controle van het autoritaire communisme worden ingezet om de doelstellingen van het globale kapitalisme te bereiken. Nu het land zich opmaakt om de Olympische Spelen te ontvangen, doet Shenzhen dienst als testlab voor de tweede fase van dit gigantische sociale experiment. De voorbije twee jaar werden over de hele stad zo'n 200.000 bewakingscamera's gehangen. Die zullen binnenkort verbonden worden met een nationaal netwerk, een alziend oog dat iedereen in z'n blikveld kan traceren en identificeren. Chinese veiligheidsexperts voorspellen dat ze hier de komende drie jaar niet minder dan twee miljoen bewakingscamera's zullen installeren. Dat zal van Shenzhen de meest bekeken stad ter wereld maken: zelfs het cameragekke Londen telt er 'maar' een half miljoen.

Het vervolg van het artikel leest u vanaf dinsdag 5 augustus in Humo 3544.

Humo's Olympische Zomerquiz

Onderwerp uw kennis van de Olympische geschiedenis aan een grondige test met onze Olympische zomerquiz.

Doe de quiz

Engrish in China

Bekijk onze fotospecial