En de beste wensen voor 2008: 'That's Blue', de jazzplaat van Tom Barman

Een compilatie van jazztracks, afgewisseld met interviewfragmenten van kunstschilders die over hun metier praten: het klinkt verschrikkelijk blasé, maar het wérkt. En hoe! Laat u op een druilerige zondag maar eens in vervoering brengen door het uitermate swingende 'That's Blue! + Painters Talking', geconcipieerd en samengesteld door Tom Barman, dEUS-frontman, regisseur, 0110-instigator én notoir jazzliefhebber - denk aan de Charles Mingus-sample in 'Theme from Turnpike' of die van Donald Byrd in 'Summer's Here' van Magnus.

'That's Blue!' is de meest recente toevoeging aan de Blue Note Sidetracks-reeks (waarin eerder al The Glimmers, Buscemi, Sven Van Hees, Lefto & Krewcial en Alex Callier aan bod kwamen), en de eerste zonder zwoel vrouwenportret op de hoes: de cover is een schilderij van Barnett Newman. Binnenin geen easy listening of kapperszaaklounge, maar waanzinnig groovende dan wel diep melancholische jazznummers van grote namen als Art Blakey & The Jazz Messengers, Herbie Hancock, Lou Donaldson en Wayne Shorter. Tussen, en een enkele keer ook in de tracks: de krakende stemmen van abstracte expressionisten als Jasper Johns, Kenneth Noland, Barnett Newman en Willem de Kooning. In soms hermetische, soms hilarische bewoordingen praten ze over het belang van ontmoetingen, penseelstreken en kleuren. 'I met a lot of nice colors' zegt popart-paus Robert Rauschenberg ergens. En dat was voor de samensteller van de cd niet anders, zo weten we na een ochtendlijk gesprek met een verkouden Tom Barman in de plantentuin van de RTBf.

"'Wees gerust: jullie zullen een hele tijd niets meer van mij horen'"

HUMO Een jaar of tien geleden werd je gevraagd wat je de komende jaren nog te wachten stond. Antwoord: 'De gigantische berg genaamd jazz verder beklimmen.' Is de top al enigszins in zicht?

TOM BARMAN (lacht) « Het is een eeuwigdurende zoektocht, die je overal heen brengt. Tijdens het samenstellen van deze cd heb ik echte ontdekkingen gedaan. Ik ben geen wandelende jazzencyclopedie, en Blue Note is ook niet echt mijn label: een compilatie als deze is dan ook niet bedoeld voor de kenners. Ofwel kennen ze de nummers al, ofwel willen ze niet dat een niet-kenner ze de les spelt. Deze cd is gemaakt voor mensen die niet thuis zijn in jazz. Ik denk ook wel dat het een toegankelijke selectie is, al vonden sommige van mijn vrienden het een moeilijke cd.»

HUMO Wij zijn niet-kenners en we vinden 'm helemaal niet moeilijk. Het ongewone idee om de nummers te linken aan quotes van kunstschilders: waar heb je dat vandaan?

BARMAN « Dat is beetje bij beetje gerijpt. Het label had me gevraagd of ik een cd wilde samenstellen. Ik dacht meteen aan 'Another Shade of Blue', een liveplaat van de altsaxofonist Lee Konitz met op de hoes een schilderij van Kenneth Noland. Daarna kwam ik te weten dat Andy Warhol bij het zien van een schilderij van Yves Klein - die monochrome blauwen maakte - 'That's blue!' had uitgeroepen. Meteen had ik een titel. Voor de hoes dacht ik vervolgens aan een blauw schilderij van Barnett Newman.

» Als vanzelf kwam dan het idee om met quotes van schilders te werken. Die heb ik vooral uit 'Painters Painting', een documentaire van begin jaren zeventig waarin verschillende abstracte expressionisten uitvoerig spreken over hun manier van werken.»

HUMO Vergissen we ons of heb je daar ook geen fragment uit gekozen voor de uitzending van 'Zomergasten' waarin je vorig jaar zat?

BARMAN « Je vergist je: dat was een stukje documentaire over de kunstfotograaf Jeff Wall. Maar dat fragment had ik toen gekozen om dezelfde reden waarom ik zo'n fan ben van 'Painters Painting': ik luister graag naar kunstenaars die over hun werk vertellen. En dan heb ik het niet over die typische interviews van tegenwoordig waarin artiesten praten over wat hun doeken moeten opbrengen, maar over oude mannen die hyperserieus praten over hun manier van werken. Dat brengt mij tot rust. Soms begrijp ik geen snars van wat ze zeggen, maar dan nog geniet ik van de overtuiging waarmee ze het zeggen, de precisie waarmee ze hun woorden kiezen: ook daarin zit liefde en schoonheid. De zeurderige egotripperij van Frank Stella, die ook in die documentaire zit, was bijvoorbeeld geen optie.»