'Godenslaap': Erwin Mortier op een kier

© Marco Mertens

In 'Godenslaap', zijn nieuwe roman, houdt Erwin Mortier de pen vast van Helena, een stokoude schrijfster uit de betere middenklasse van lang geleden - zo maken ze ze niet meer - die panoramisch de achterwaartse verte van haar verleden inkijkt. Daarin was de Groote Oorlog kennelijk van cruciaal belang, ondanks al het doorslaggevends dat ze ná W.O. I nog heeft beleefd en doorstaan.

"'Een schrijver móét op de zenuwen werken'"

Net voor die oorlog uitbarstte, was ze aan een nonnenschool toevertrouwd, die ze zich als volgt herinnert: 'In mijn schooltijd, op het eerbiedwaardige instituut der Zusters Cisterciënzerinnen van de Heilige Schrift, ging mijn sympathie, al dien ik eerder te zeggen mijn fascinatie, steevast uit naar de grotendeels onzichtbare nonnen in hun goddelijke termietenburcht, die door een hoge muur van de klassen en de overdekte speelkoer afgeschermd werden. De joffers die ons onderricht verstrekten, jonge burgerdames voor wie het huwelijk het einde van hun loopbaan inluidde, schenen mij veel sterieler toe dan die zwarte schikgodinnen, die in zelfverkozen maagdschap over de onberispelijk geboende tegels van hun gangen gleden met het ruisen van zeildoek om de kuiten - de vleugelslagen van de Geest, die zij in hun kapel ook in het holst van de nacht vereerden, tot ze in eerste ochtendlicht languit voor het altaar gingen liggen, zwart als verschroeide motten.' Er valt in 'Godenslaap' van méér wellustig taalgebruik te genieten, van méér goed georganiseerde samenzweringen van woorden die de fotografie ruimschoots overtreffen.

Op een blauwe maandag in de Indian summer bevindt (rv) zich in Drongen, een dorp aan de Leie, ten huize van Erwin Mortier. U vindt het volledige interview met Erwin Mortier in Humo 3556, hier leest u alvast enkele quotes:

• «Ik heb nog altijd de indruk dat kunst hier ergens voor moet dienen, en als ze dat niet doet, wordt ze snel als een vorm van decadentie afgedaan, als een verwerpelijke luxe. Denk maar aan de tijd toen men hier enkel het eerste deel van Claus' 'Het verdriet van België' met de Staatsprijs wilde bekronen, want dat tweede deel was toch te experimenteel, spielerei, en daar geef je geen prijs aan.»
• «Het is me al opgevallen dat schrijvers die politieke columns schrijven zelden of nooit uit de subsidieruif eten. [..] Ik kan het niet hardmaken, maar ik heb in de wandelgangen toch al wel van intimidatiepogingen vanuit de kabinetten gehoord. 'Monddood' is te sterk uitgedrukt, maar ik denk wel dat sommige subsidietrekkers een zekere schroom voelen om zich vrijelijk over bijvoorbeeld het cultuurbeleid uit te laten.»
• «Toen ik 'Marcel' publiceerde, was ik ineens een echte schrijver, over wiens werk iedereen zijn zegje deed. Dat ervaar ik nog altijd als vervreemdend: ik sta hier 's avonds de afwas te doen, en ondertussen hebben ze het op Radio 1 over de schrijver Erwin Mortier. 'Interessante jongen,' denk ik dan (lacht), maar het dringt nooit echt tot me door dat ze het over míj hebben.
• «Dat ik hen [Gerard Reve en Hugo Claus] persoonlijk heb leren kennen, was puur toeval - door te debuteren kwam ik in de literaire wereld terecht: we bleken een soort kijk gemeen te hebben, er was ook een zielsverwantschap mee gemoeid. Van Claus heb ik altijd waardering voor mijn werk ondervonden, en ik waardeerde op mijn beurt zijn geweldige oeuvre.»

(rv)

Dag boek (Tom Kestens over 'Godenslaap')
Canvas, dinsdag 4 november, 20.35

Boekenbeurs 2008: van 31 oktober tot 11 november
Erwin Mortier signeert op de Boekenbeurs op 8 november van 14 tot 15 u. aan de stand van Colibro