Hugo Claus - De 7 Hoofdzonden

Maar ook als het oeuvre veraf was, bleef Claus' way with words onnavolgbaar: hij was niet alleen de grootste literator van zijn generatie, maar ook de fijnste tafelgenoot, de beste drinkebroer, de gulste interviewee. Ten bewijze: een eresaluut aan de Meester in zijn eigen woorden, een bloemlezing uit de Humo-interviews van 1959 tot 2007.

"'Ik wil een woedende grijsaard zijn. Ik wil schuimbekkend sterven'"

Gulzigheid

'Als ik in de oorlog wakker werd, was het eerste dat ik deed: kijken wat er te eten viel. Er heerste niet echt hongersnood, maar we hadden op een beschaafde manier honger.

'Op een keer kwam ik thuis - ik merkte dat ik alleen was - en in de keuken vond ik twaalf bloedworsten. Ik nam er eentje van, en aangezien ik razende honger had, at ik er een tweede op, en daarna heb ik de overige tien ook maar opgeschrokt. 'Waar zijn die bloedworsten?' vroeg mijn moeder. Ik wist werkelijk van niets, waardoor mijn vader de schuld kreeg.

'Of neem nu zo'n doos klontjessuiker: ik kan er wel een kilo van opeten, weggespoeld met enkele glazen water. Door de oorlog lijd ik nog steeds aan vraatzucht: ik eet alles wat ik zie. Vandaar dat de koelkast hier over het algemeen leeg is: ik eet alles op. Als ik niet zo'n ijzeren discipline had, zou ik nu meer dan honderd kilo wegen.'

'Ascese vind ik wel een aantrekkelijk idee, maar dan met een glas bourgogne in de hand.'

'Toen ik in Oostende woonde, ging ik soms drie keer per dag naar de film. Je gaat in het donker van de bioscoop zitten, en vreemde werelden ontvouwen zich, en dat twee, drie keer per dag: tussen twee voorstellingen in ging ik in de gauwte een zak friet eten. Het was een fantastische tijd.

'Ik heb een zonderling geheugen: van alle films die ik in mijn jeugd heb gezien - dat waren er ongetwijfeld duizend - weet ik nog ongeveer wie ze geregisseerd heeft en wie erin meespeelt.'

'Waarom schrijf ik - schreef ik - zoveel, denk je? Omdat de kans dan groter wordt dat er een paar goeie regels bij zijn.

'Bij Nederlanders is eenvoud bij voorbaat een kwaliteit, terwijl het meestal armoede is. Waarom wordt Elsschot zo gewaardeerd in Nederland? Omdat hij zo kààl schrijft. Maar de dingen die ons omringen, de kwellingen die de mens ondergaat, zijn zo veelvuldig dat het gewoon beschamend en laf is die eenvoudigheid tot de armoede van één uitdrukking terug te brengen.'

'Het kwam doodeenvoudig niet in me op om niét te schrijven. Ik denk dat ik behoorlijk heb gewerkt, maar Voltaire heeft tien keer zoveel als ik geschreven.

'Vroeger had ik er niet de minste last van om 's ochtends aan mijn schrijftafel te gaan zitten en aan het werk te gaan, ook al had ik het de avond voordien zeer laat gemaakt. En dan kon ik makkelijk twaalf uur aan een stuk doorwerken. Noël Coward schreef toneelstukken in drie dagen. Dat heb ik ook weleens gedaan, en precies daarom wil ik ook weer niet al te duister of gekweld over schrijven doen.'

'Ik drink bijna niks meer, behalve gisteravond: rode wijn, witte wijn, Hoegaarden en Elixir d'Anvers, alles door elkaar. Mag ik nog een sigaretje van jou? Roken doe ik ook al niet meer.'

Een eresaluut aan de Meester in Humo 3525:

Tom Lanoye, Kees van Kooten, Jan Mulder, Marc Didden, Gerrit Komrij en Rudy Vandendaele herdenken Hugo Claus.
Herman Selleslags kiest zijn beste Claus-foto's. De 7 hoofdzonden van Hugo Claus: een bloemlezing uit de Humo-interviews van 1959 tot 2007.

Humo-Files: Hugo Claus

• Hugo Claus wordt 75: vijfenzeventig scènes uit een schrijversleven (Humo 3315, 16 maart 2004)
• De mijlpalen (7) van Hugo Claus (70) (Humo 3057, 6 april 1999)