Cherchez l'homme: René Los, de man van Tom Lanoye (50)

Wellicht ook niet in uw ietwat mistroostige buurt, want in het najaar zal de auteur hardop en met gepast misbaar zichzelf bloemlezen in de rondreizende onemanshow 'Woest', een soort best of van zijn oeuvre tot nog toe.

"'Tom is een literaire ADHD-lijder, hij valt nooit stil'"

Het geval wil dat ik de auteur ter gelegenheid van zijn halve eeuw geheel links laat liggen. Nog iets linkser wend ik me, met een zo goed als ernstig gesprek in het vooruitzicht, tot René Los (46), zijn door de Kaapse zon gebruinde echtgenoot en zakencompagnon. Op de tweede verdieping van de hoofdzetel van de nv Lanoye in Antwerpen wil ik eerst weten hoe René tegen Toms vijftigste verjaardag aankijkt.

René Los «Dat getal op zich stelt niet zoveel voor. Maar Tom is dit jaar ook vijfentwintig jaar schrijver, en sterker nog: wij zijn twintig jaar samen. Dat verdient toch een feest?»

Los «Die zet al veel vroeger in. Ik ben geeneens vijftig, en ik voel me nu al een vod als ik na een avondje stappen 's ochtends mijn bed uit moet. In een wetenschappelijke studie heb ik ooit gelezen dat je in lichamelijk opzicht rond je vierendertigste al het beste achter de rug hebt. Alles wat daarna komt, is mooi meegenomen. Godzijdank zijn Tom en ik nog steeds in volle glorie. Af en toe gaat alles iets langzamer, maar dat is niet onoverkomelijk.»

Los «In oktober dat jaar had ik meegedaan aan de gemeenteraadsverkiezingen. Die waren buiten alle verwachtingen zeer slecht afgelopen - voor de partij, maar ook voor mezelf. Ik wilde een sterke linkse oppositie voeren, náást Vlaams Belang. Maar op het Agalev-congres wilde een nipte meerderheid opnieuw mee in het beleid stappen, ook al waren we mathematisch niet nodig. Wat kon ik nog doen? Als een vervelende schoonmoeder mijn kans afwachten om te kunnen roepen: 'Zie je wel! Ik had gelijk!' Nee, ik heb gezegd: 'Beste mensen, veel sterkte, maar ik zie mij in deze coalitie geen rol vervullen.'

»Ik had nog een andere, niet-politieke reden: Toms werk werd steeds belangrijker en internationaler, en er kwam steeds meer druk op hem te staan - zijn agenda dreigde zelfs onbeheersbaar te worden. Iemand moest hem helpen. We waren in die tijd verliefd geworden op Zuid-Afrika en we hebben er een huis gekocht. Dat is een goed idee gebleken: Tom heeft er veel meer rust, hij kan er op zijn eigen ritme schrijven. En als hij even geen zin meer heeft, duikt hij gewoon het zwembad in.»

(rv)

U vindt het volledige interview met René Los vanaf dinsdag 26 augustus in Humo 3547

Tom Lanoye 50 (voorleesmarathon met vrienden en BV's)
klara.be, woensdag 27 augustus, 9.00

Humo-File: 'Ik ben de eerste literaire yuppie van Vlaanderen'

Tom Lanoye (30) wilde tegen elke prijs vóór zijn dertigste een roman op de plank en ja, hoor, na één dichtbundel ('In de piste', tweede druk!), twee bundels polemieken, één verhalenbundel ('Een slagerszoon met een brilletje', goed voor bijna 20.000 exemplaren) én één toneelstuk (samen met Herman Brusselmans) is hij zopas gedebuteerd in de edele romankunst. 'Alles moet weg' heet het boek, een titel met een vettige knipoog naar de commercie, en dat is niet toevallig. Het boek gaat over Tony, een gesjeesde student in de rechten, die al verkopend de wereld wil veroveren, of op z'n minst toch Vlaanderen want hij toert met zijn Ford Transit de vijf Vlaamse provincies af op zoek naar slachtoffers. Verkopen doet Tony weinig, maar avonturen beleeft hij des te meer. 'Alles moet weg' is echter meer dan een hedendaagse schelmenroman. Het is een op de eerste plaats ingenieus in elkaar geknutseld boek waarvan de situaties en de beelden blijven leven, lang nadat de laatste bladzijde is omgedraaid. Het is of Lanoye je bij het nekvel grijpt en je op een nieuwe manier naar Vlaanderen dwingt te kijken. 'Alles moet weg' zou na 'Het verdriet van België' van Hugo Claus wel eens de nieuwste literaire sensatie kunnen worden, al was het maar omdat Tom Lanoye niets onverlet zal laten om daar zelf voor te zorgen.

• Lees het eerste grote interview met Tom Lanoye uit 1988

Tom Lanoye in beeld

Tom Lanoye in 'Alles kan beter': Rijmend journaal

Deze week exclusief bij Humo: het beste uit 'Alles kan beter' 4 weken nal elkaar op 4 hilarische dvd's. Voor maar 7,90 euro extra!

'Lux XL' met Tom Lanoye