Humo's Klassiekers van Nu: 'Kartonnen dozen' van Tom Lanoye, volgende week te koop bij uw lijfblad

'Móói!' Hij loopt door het lijstje schrijvers die hem zullen opvolgen: Michel Houellebecq, Ian McEwan, J.M. Coetzee, Haruki Murakami. 'En dan moest er natuurlijk een lokale lul bij zijn ook!' zegt hij, lachend. 'Oei, staat het bandje al op? Wel geen enkele vrouw, hé? Maar dan is een janet weer gemakkelijk: daarmee heb je alles tegelijk.'

HUMO Bij ons was 'Kartonnen dozen' meteen een grote hit. Is het ook veel vertaald?

"'Je worstelt niet met de homoliefde. Je worstelt met de liefde'"

TOM LANOYE « Binnenkort komt er een Sloveense versie, driehonderd exemplaren - ik hoop dat de Humo-oplage iets groter zal zijn. De Zuid-Afrikaanse versie heet 'Kartondose', en het is meegenomen dat een doos een kut is in het Afrikaans.

» Zal ik je de Duitse versie tonen, 'Pappschachteln'? (Leest trots) 'Tom Lanoye wurde 1958 in Sint-Niklaas (Belgien) geboren, studierte Germanistik an der Universität Gent und lebt heute als Autor und Performer in Antwerpen.' Derde druk, niet slecht hé? Is verschenen bij zo'n halve homo-uitgeverij, bekend om haar weinig aan de verbeelding overlatende 'kalenders'. Ik heb getwijfeld of ik het daar wel moest uitbrengen, maar de hoge oplage heeft me overtuigd.»

HUMO 'Kartonnen dozen' gaat dan wel over de ontluikende homoseksualiteit van Tom Lanoye, maar je ziet het zelf niet als een homoboek?

LANOYE « Néé! Ik háát homoboeken, ik heb zelf nooit met de jeannetterie geworsteld. Ik stelde me gewoon de vragen die iedereen zich stelt als hij of zij voor de eerste keer verliefd is: daarom is dat boek zo herkenbaar.»

HUMO Je geeft de homoliefde wel uitdrukkelijk een streepje voor op het heteroseksuele minnekozen dat je zo voorspelbaar en eenzijdig noemt.

LANOYE (lacht) « O, maar ik heb veel begrip voor de heteroseksuele medemens, da's een soort liefde als een andere! Alleen heb ik een vergelijkend warenonderzoek gedaan, en ik weet héél goed wat mij het meest bevalt. 't Is een kwestie van smaak, niet meer dan dat, en dáár moesten we op uitkomen. Dat kan een prettig bijeffect zijn van 'Kartonnen dozen': dat jonge mensen beseffen dat je vooral níét moet worstelen met de homoliefde. Want de echte worsteling is voor iedereen identiek: je vecht met de liefde zelf, met haar hete hebbelijkheden en schitterende puisten, die universeel zijn, ook al beleef je ze zelf in een onooglijk provincienest.»

HUMO Dat nest was Sint-Niklaas. Waarom noem je het P.?

LANOYE « P. staat voor plaats, zoals Z., de naam van mijn geliefde, staat voor het einde, en niet Zacharias of Zebedeus of wat ik nog allemaal gehoord heb: hij was voor mij het einde!»

HUMO Toen het boek in 1991 verscheen, voelde je nog iets van de scherpte van die 'verterende liefde' uit de jaren zeventig - 'the first cut is the deepest,' zei je voortdurend.

LANOYE « Nu is dat helemaal wég. Zoals je je broek kan ophouden, heb ik heel lang dat materiaal opgehouden. Maar door erover te schrijven werd die liefde een boek, en was de scherpte weg. Iets anders beweren zou, nu ik de gezegende leeftijd van de vijftig nader, ook pathetisch zijn.»

HUMO De recensies in Vlaanderen waren destijds niet erg positief.

LANOYE « Recensies hebben niet zoveel impact, een boek maakt voor een groot stuk zichzelf. De kritiek was gekleurd door het soort figuur dat ik was. Ik ging met dat boek ook nog eens op een podium staan - nu doet gelukkig iedereen dat, toen verwekte dat nog irritatie. En ik kreeg al belangstelling genoeg, vond men: een groot interview in Humo bijvoorbeeld, in de tijd dat dat nog acht pagina's mocht duren.»