Jongeren en geweld: leven en dood van Yannick Amba-Bongelo (17), neergestoken op het carnaval van Binche

Op dinsdag 20 februari stierf Yannick Amba-Bongelo. Zeventien, Congolees, neergestoken uit racisme, heette het aanvankelijk. Later verklaarde het parket dat om een afrekening tussen twee jeugdbendes ging.  Maar Yannicks vrienden nemen die verklaring niet. 'De kerel die inmiddels bekentenissen heeft afgelegd is níét de moordenaar. En de politie weet dat.'

Braine-le-Comte, twee weken na de dood van Yannick. In het hoofdkwartier van de vzw Petits Pas, een lokaaltje aan de steenweg tussen Bergen en Brussel, druppelen zijn vrienden één voor één binnen. We tellen een stuk of twintig opgeschoten tieners, twee met Centraal-Afrikaanse wortels en schouders van graniet, een vijftal meisjes die aan elkaar klitten. We zien baseballpetjes, knoerten van ringen, vrolijke hoedjes. Een hip tasje met het logo van Louis Vuitton bengelt om de nek van een Congolese jongen.

"Zijn zus: 'Wij hebben vergeven, nu moet er gerechtigheid komen'"

'Mama' Mwamba Mwamba probeert haar beschermelingen in ordelijke banen te leiden, maar dat blijkt niet vanzelfsprekend. Het jonge volkje wemelt onrustig door elkaar; het idee dat ze op de foto moeten, stemt hen ongemakkelijk. En nee, ze willen niet met een basketbal poseren onder de basketring achter het lokaal. 'We hebben verdriet om Yannick, we zijn hier niet om te spelen.'

In hun stemmen klinkt nog altijd verontwaardiging over de behandeling die ze van de media hebben gekregen. Alsof zij een bende nietsnutten zijn die het zelf hebben gezocht; alsof Yannick daarvoor de prijs heeft betaald. Yannick was allesbehalve een ruziemaker, zeggen zijn vrienden. 'Hij was een lieve, goedlachse en innemende jongen, rustig, evenwichtig en bedaard: hij zocht geen problemen.'

Een bron bij de politie van Braine-le-Comte geeft hen deels gelijk: 'Ze zijn geen bende, nee. Sommigen - onder wie Yannick - hebben weleens wat rottigheid uitgehaald, kleine criminaliteit en haantjesgedrag, maar niks verontrustends.'

Yannick Amba-Bongelo was een jongen uit het quartier van Braine-le-Comte.

TOUFIK « Hoewel, quartier: zo kun je het bezwaarlijk noemen. Braine-le-Comte is een gat, een heel eind van Brussel vandaan. In de pers hebben ze het nu over 'de bende van Braine-le-Comte'. Sorry, maar die is er dus niet: on est tous des copains, on se connaît. Elke dag zien we elkaar, omdát het hier zo klein is. Punt.»

HUMO In Braine gebeurt niks?

MUNTI « Vreemde mensen die hier belanden, wanen zich op een andere planeet: 'C'est mort ici (lacht)!' Ze vervelen zich te pletter.»

HUMO Geldt dat ook voor jullie?

CORALIE « Nee! Wij kennen iedereen hier, wij hebben aanspraak, wij zijn dit leven gewend. Maar in wezen hebben die buitenstaanders gelijk: hier is werkelijk niks te beleven.»

HUMO En toch zo'n grote Afrikaanse gemeenschap, in the middle of nowhere.

MAMA MWAMBA « Ik woon hier inmiddels éénentwintig jaar. Indertijd waren wij het enige zwarte gezin. En ik kan u zeggen: de gemeente, de bevolking, iedereen is bijzonder gastvrij in Braine-le-Comte. Daarom strijken hier steeds meer Afrikanen neer. Veel ouders kiezen voor Braine-le-Comte omdat het veel veiliger is dan Brussel, waar hun kinderen aan alle verleidingen blootstaan.»

MAMA MWAMBA « Als jongelui zich misdragen, krijgen ze op hun donder - we moeten het zeggen zoals het is (lacht). Nee, onze kinderen luisteren nog.»

Het volledige artikel kan u lezen in Humo 3471