10 jaar na Agusta: afscheid van Freddy Willockx

© Gie Knaeps

Nauwelijks een dag later krijgt hij gelijk, en dus bellen we hem voor een update. Hij zucht opnieuw: 'We mogen blij zijn dat we niet bij dat clubje horen. Wat zouden we daar in godsnaam uitspoken?' Nochtans weet de burgemeester van Sint-Niklaas als geen ander hoe gerecht en politiek kunnen botsen. Dinsdag 22 december is het precies tien jaar geleden dat het Hof van Cassatie de ministers Willy Claes en Guy Coëme en een aantal andere socialisten veroordeelde voor hun rol in het Agustaschandaal. Willockx - indertijd topman van de partij - was niet rechtstreeks betrokken bij het schandaal, maar zag van dichtbij hoe het onheelbare wonden sloeg. Politiek en persoonlijk: SP-penningmeester Etienne Mangé was een persoonlijke vriend van Willockx.

"'Ik heb een zo goed als foutloos parcours afgelegd'"

Willockx over Yves Leterme en de politieke crisis

• «We hebben allemaal crisissen meegemaakt, maar de hoogste gerechtelijke instantie van het land die de regering beschuldigt van manipulatie van de rechtsgang: dat tart elke verbeelding. Het is niet meer dan normaal dat de regering is afgetreden. Dit is zonder meer hun collectieve verantwoordelijkheid.»

• «Ik heb Leterme leren kennen toen ik als regeringscommissaris de dioxinecrisis moest afwikkelen. Ik herinner me nog dat ik premier Verhofstadt vroeg om de bevoegde commissie tijdens de allerheiligenvakantie bijeen te roepen, want ik wist dat de parlementsleden dan niet echt paraat waren. Maar ik heb me vergist: Leterme, toen nog parlementslid, heeft het me daar erg lastig gemaakt. Ik dacht nog: 'Dat is een straffe, die moeten we in het oog houden.' Hij was de beste leader of the opposition sinds Tobback. Toen hij premier werd, heb ik de partij nog gewaarschuwd: 'We gaan nog met hem afzien.' Maar dan heb ik een paar dingen meegemaakt... Hij heeft erg lange tenen, hè? Ik denk dat het iets karakterieels is.»

• «Reynders? Een supercynicus, de slechtste minister van Financiën die er ooit is geweest. Die kan je toch onmogelijk tot premier bevorderen?»

Willockx over de SP.A

• «Ik heb veel respect voor Caroline en ze heeft mijn volle steun. Als Jongsocialiste steunde ze mij ook al in moeilijke discussies over bijvoorbeeld de gemengde intercommunales. Ze heeft als voorzitter wat tijd nodig. Toen onze generatie in de oppositie belandde, stond er een batterij talenten klaar om spijkerharde oppositie te voeren: Louis, Norbert, Luc Van den Bossche, Marcel Colla, Gilbert Bossuyt en ik vergeet er nog een hoop. Karel porde hen aan om voluit te gaan, want ze waren nog geen minister geweest. Willy en ik konden als uittredende ministers rustig zes maanden zwijgen.»

• «Ons probleem is dat we te lang aan de macht zijn geweest en dus vereenzelvigd worden met wat er nu met onze sociaal gecorrigeerde vrije markt gebeurt. We hebben de markteconomie aanvaard - laten we elkaar geen Liesbeth noemen: de gauchisten die tegen de vrije markt waren, zijn de voorbije decennia een héél marginaal groepje geworden, hè. Ik ben ervan overtuigd dat de economische en financiële crisis een duidelijk socialistisch antwoord verdient dat verder gaat dan wat slogans. Dat antwoord kómt er ook van mensen als Crombez en anderen. Ons probleem is dat we als socialisten te lang meegedraaid hebben in het systeem. Ik ben daar eerlijk in.»

• «In ieder geval: nationaal moet Anciaux binnen de perken houden. Die cinema is nu al drie weken bezig, maar ik moet nog altijd de eerste militant tegenkomen die blij is dat Anciaux overkomt. We moeten opletten dat - ik vat nu even samen - de postjespakkers bij ons komen en de idealisten ginder blijven of naar Groen! overstappen. Als Anciaux toch komt, moet zijn rol beperkt blijven tot Brussel en hij moet ons socialistische programma onderschrijven, vind ik.»

Willockx over Agusta

• «Als Willy zijn verdediging anders had gevoerd, was hij vrijuit gegaan. Hij is uiteindelijk veroordeeld op basis van de zogezegde intieme overtuiging van het hof, niet op basis van harde bewijzen - die waren er gewoon niet. Ik blijf er rotsvast van overtuigd dat hij compleet onschuldig is veroordeeld.»

• «Etienne wist dat hij geen geld mocht aannemen van de wapenindustrie, maar hij heeft het toch gedaan. Waarom? Omdat hij, veel meer dan wij, besefte in welke slechte papieren de partij zat. Het faillissement van De Morgen, bijvoorbeeld, had de partij een arm en een been gekost. Etienne was het stilaan beu om altijd maar met de klak te moeten rondgaan. Maar goed, met Agusta heeft hij een onvergeeflijke fout begaan. Hij heeft dat ook toegegeven.»