Yves Leterme kreeg duwtje in de rug van Russische maffiabaas

Yves Leterme houdt van wielrennen en blijkbaar ook van Moldavië. Op 15 juni vorig jaar was premier Leterme geheel onofficieel en zeer discreet op bezoek in de Moldavische hoofdstad Chisinau, om er prijzen uit te reiken aan de winnaars van de Vijfde Beker van de President van de Republiek Moldavië, en om er zelf, nogal potsierlijk uitgedost in lange bruine broek, zwarte schoolmeesterschoenen, wielertrui en wielerpet, aan te treden in een zwaar bevochten amateursrace. Voor die wedstrijd duwde een liefdevolle hand de toenmalige Belgische premier op gang - die hand behoorde toe aan de Russische Kazak Igor Makarov, een man met een bijzonder benauwend imago.

Makarov is een oligarch, een van die gewetenloze Russische 'zakenmannen' die eind jaren tachtig gigantische fortuinen bij elkaar stalen tijdens de grote plunderring van de uit elkaar gevallen Sovjetunie. Makarov, een ex-coureur, een gewezen pistier, en zijn handelsvehikel Itera begonnen bescheiden met de verkoop van saucijzen, maar toen al werd hij in Moskou een man met 'maffia-achtige contacten' genoemd. In het midden van de jaren negentig begon Itera explosief te groeien: het bedrijf werd plotseling en zonder aanwijsbare reden een wereldspeler op de gasmarkt. De achterdocht van waarnemers werd vooral gewekt doordat de Russische gasreus Gazprom, zonder economisch valabele redenen, Itera als tussenschakel was gaan gebruiken in haar internationale gasdeals, en de winsten op die deals en zelfs het gros van haar betere assets naar Itera liet afvloeien. Het vermoeden bestaat dan ook al jaren dat niet Makarov de grote aandeelhouder is van Itera, maar wel de kopstukken van Gazprom, die Itera aanwenden om de winsten van de gasreus op slinkse wijze naar hun eigen privé-bankrekeningen in verre belastingsparadijzen te sluizen. Sindsdien hangt om Makarov en Itera, dat nu zijn zetel heeft op het belastingsparadijs Curaçao, een geur van fraude, corruptie, diefstal, onoirbare handelspraktijken en maffiaconnecties. Een greep uit hun palmares.

Een krant in Moskou schreef in 2000 dat Itera Tsjetsjeense maffiosi op de loonlijst van een van zijn dochterbedrijven had staan. Een tweede publicatie stelde zelfs dat Itera bloedige maffia-enforcers gebruikte in de concurrentiestrijd op de gasmarkt.

Het volledige artikel, inclusief een reactie van de woordvoerder van Leterme, leest u vanaf dinsdag 13 januari 2009 in Humo 3567.