VRT-journaal versus vtm-nieuws

• Fotospecial: Wij verzamelden 25 nieuwslezers in één fotospecial. Kent u ze nog allemaal?

  "Humo's keiharde kijkrapport"

Revolutie

'VRT en vtm hebben jarenlang haast krek dezelfde nieuwsuitzendingen gemaakt,' zo vatte vtm-journalist Faroek Özgünes het eens samen (Humo, 2006). 'Uit mijn periode als eindredacteur herinner ik me nog hoe opgelucht we vaak waren als we om zes uur merkten dat wij dezelfde onderwerpen hadden als het VRT-radiojournaal. Het was onze toetssteen geworden. De eerste keer dat Eric Goens (sinds 2005 hoofd vtm-nieuwsdienst, vandaag directeur informatie, red.) de eindredactie deed, hadden wij niet één van de vijf items waarmee het VRT-radionieuws opende, maar hij vond dat een goed teken. Het vraagt lef en doorzettingsvermogen om een redactie achter zo'n - toen nog revolutionaire - zienswijze te krijgen.'

Is de revolutie op het scherm te zien, nu de vtm-redactie al een aantal jaren de eigen toetsstenen hanteert? Zeer zeker. VRT en vtm brengen in het zevenuurjournaal een vergelijkbaar aantal onderwerpen: de twaalf dagen dat ik keek had de VRT er 203, vtm 212, elk een zeventiental per dag dus (sport en weerbericht tel ik dan even niet mee, evenmin als de aankondigingen van latere programma's). Slechts 91 berichten hadden de twee journaals gemeenschappelijk, dat is een stuk minder dan de helft, en dan hebben we het dus echt over de ruggengraat van een nieuwsdag: de waarlijk onvermijdelijke berichten uit binnenland (de zoveelste affaire Koekelberg, het nieuwe metrostation in Brussel) en buitenland (Obama in Europa, Madonna in Afrika). Vlaanderen heeft vandaag dus twee nieuwsuitzendingen die voor ruim de helft van de tijd exclusieve berichten hebben: bekijken welke die berichten waren vond ik eigenlijk spannender dan die berichten zelf.

Kindermond

Dat de vtm-redactie zich (zo ongeveer sinds ons leven, met de euro duidelijk Europeser werd) terugplooit op haar regionale missie blijkt te kloppen: zowat één onderwerp op de zeven komt uit het buitenland; bij de VRT is dat één op de drie (31 berichten tegenover 66). Ik kijk in de week dat president Obama Europa bereist en 'Het Journaal' maakt er een punt van de man op de voet te volgen op het tracé van top naar top: vergeleken met vtm werden meer reporters uitgestuurd, en werd meer tijd uitgetrokken. Helaas werd die tijd niet áltijd goed besteed. Toen Obama in Praag verklaarde een kernwapenvrije wereld na te streven, geen klein bericht, liet Rob Heirbaut die boodschap in zijn verslag verloren lopen: hij liet Obama's statement voorafgaan door blabla van enkele toeristen en een T-shirtverkoper, en achteraf volgde geen commentaar maar een parafrase door een kindermond: 'Hij heeft gezegd dat er minder wapens moeten zijn in de wereld.' Heirbaut: 'Vind je dat goed?' Kindermond: 'Ja.'

Op de voet volgen was er ook niet meer bij tegen de tijd dat Obama in Turkije was: de man bleef dan wel historische uitspraken doen (nu over de relatie met de islam), maar er zijn grenzen aan het VRT-budget.

Oef, rellen!

Het vtm-nieuws opende, ondanks de Vlaamse beleidsoptie, vijf keer (op de twaalf) met een internationale blikvanger. Het doet dat als er rellen zijn: rellen in Londen, rellen in Straatsburg, en een geologische rel in de onderbuik van Italië - de aardbeving leverde drie keer de opener. De voorliefde voor rellen werd een tikkeltje te opzichtig gebracht toen Stef Wauters zich in een livegesprek met Tim Verheyden over de zestigste verjaardag van de NAVO - 't is te zeggen over de begeleidende rellen - aan het eind liet ontvallen: 'Laten we het toch ook heel even hebben over de inhoud'.

Met ruim dubbel zoveel buitenlandberichten als het vtm-nieuws weet de openbare omroep al eens een bericht uit een verre uithoek aan te slepen (Somalische piraten bij de Seychellen), maar de winst lijkt me vooral te zitten in de iets uitvoeriger behandeling van voor ons belangrijke conflictzones als Afghanistan en Israël. Al dient gezegd dat de vorming van de regering Netanyahu ook bij de VRT vrijwel ondergespit bleef.

Ik zette een kruisje van voldoening bij een aardige bijdrage van een Onbekende Reporter over de crisis in Ierland: het onderwerp (dat de migranten er alweer gaan lopen) was niet evident, maar hij had de juiste gespreksparters bijeengekregen en ik keek met graagte. Mensen nieuws laten meepikken waar ze niet om gevraagd hebben: zou je zo het kunstje dat journalistiek heet niet kunnen omschrijven? Een venster op de wereld, zo werd tv-journalistiek in haar eerste dagen voortdurend genoemd, daar moest ik dan weer aan denken toen 'Het Journaal' onvergetelijke beelden gaf van gevangenissen in Zimbabwe.

• Fotospecial: Wij verzamelden 25 nieuwslezers in één fotospecial. Kent u ze nog allemaal?

Het journaal
Eén, elke dag, 19.00

Het nieuws
Vtm, elke dag, 19.00