Suzannah Olieux, de weduwe van Hugo Schiltz

Schiltz' strijd voor de Vlaamse zaak was één lange oorlog, die zich niet in één boek laat samenvatten. Pas verscheen het eerste deel van zijn biografie: het zeer lezenswaardige 'Hugo's heilige vuur 1927-1954' van Paul Huybrechts (Uitgeverij Meulenhoff/Manteau), een verrassend intiem portret van de grootste Vlaams-nationalistische politicus als jonge man. Zijn weduwe, glaskunstenares Suzannah Olieux, stemde erin toe samen met Humo door het bewogen leven van Hugo te bladeren.

"'Hugo was een mens die wist dat hij niets wist'"

Suzannah Olieux «Hugo had een roeping, ja. Maar of die te rijmen was met de gelofte van het celibaat, daar hadden de jezuïeten hun twijfels bij (lacht). En: Hugo had ook een sociaal-maatschappelijke roeping, die als priester niet voldoende aan bod zou zijn gekomen. Hij was een volbloed idealist.»

Suzannah «Hij was absoluut - 't was wit of zwart, grijs bestond niet. Daardoor heeft hij meer dan eens zijn vinger in zijn eigen oog gestoken. En met dat priesterschap zou het ongetwijfeld ook zo zijn gegaan. Hij heeft wel een tijdje gedacht dat het klooster voor hem de ideale omgeving was. Hugo was religieus: hij stond nederig tegenover het opperwezen.»

Suzannah «Hij was een kind van zijn tijd, hè.»

Suzannah «U vergist zich: hij gruwde daar niet van. Integendeel, hij huiverde voor het effect dat die gekleurde nagels op hem hadden (lacht). Enfin, zijn eerste vrouw (Garda Schiltz, zijn achternicht, red.) heeft daar meer last van gehad dan ik.»

Suzannah «Het heeft lang geduurd voor hij het snapte. Onbewust duwde hij vrouwen weg. Verlegenheid, vermoed ik, die hij camoufleerde met zijn hooggestemdheid. Hugo was een mysticus: hij had behoefte aan het transcendente, aan datgene wat de materiële werkelijkheid overstijgt. Het hoogste was hem niet hoog genoeg. Dat schrikte vrouwen af.

»Hugo was innemend tegenover vrouwen. Alleen, hij beséfte het niet. In het Vlaams zeggen ze: hij dacht dat hij niet goed genoeg was. Hij had een scherp verstand, maar hij bleef het kind van ouders die nog vóór zijn geboorte failliet waren gegaan: zijn vader had iets te veel risico genomen als wisselagent. Dat faillissement had de status van het gezin aangetast. Zijn moeder morde daar wel eens over tegen haar zussen. En u weet hoe het gaat: kinderen horen meer dan ouders vermoeden dat ze horen. Hugo is die conversaties niet vergeten. Hij heeft er zich tegen verzet. Hij sloofde zich uit om het in alle opzichten zo goed mogelijk te doen, maar tegelijk hield de twijfel hem in zijn greep: 'Ben ik wel goed genoeg?'

»Die twijfel heeft hem nooit helemaal verlaten.»

Het volledige interview met Suzannah Olieux leest u vanaf dinsdag 9 juni in Humo 3588.