Hoe leven Belgische Marokkanen? Het debat

© Marco Mertens

Hakima El Meziane (26) is adviseur bij de Vlaamse werkgeversorganisatie Voka. Yamila Idrissi (40) is Vlaams parlementslid voor de SP.A. Youssef El Mousaoui (32) is stand-upcomedian. En Nourredine Farihi (52) is acteur - u kent hem als Mo uit 'Thuis'. Samen debatteren ze over de conclusies van het grote onderzoeksrapport: 'Er heeft zich een revolutie voltrokken in de Marokkaanse hoofden.'

"'Er is hoop, maar er moet wel nú iets gebeuren'"

Enkele quotes

• Nourredine «België had de Marokkanen vanaf hun aankomst moeten begeleiden. Wegwijs maken in het land en de cultuur. Helaas: de begeleiders waren afwezig. Eerst kwamen de mannen, maar die wisten niet hoe ze moesten reageren op vrouwen die in het café naar hen lachten, met alle ambras van dien. 'Oké,' zei de Belgische staat, 'laat de vrouwen van die mannen ook maar overkomen.' Die mensen kregen hier dan kinderen, maar ze hadden geen benul hoe je in België kinderen opvoedt. Een vader mag hier zijn kinderen zelfs niet slaan! Ik heb véél dingen geleerd omdat ik af en toe een pakske slaag kreeg.»

• Hakima «Steeds meer ouders zien in hun directe omgeving hoe huwelijken op de klippen lopen: zoiets willen ze hun kinderen besparen. En dat kan maar door hen zélf te laten kiezen. Volgens de rechtspraak in de islam heb je ook dat recht: je moet ervan overtuigd zijn dat je wil trouwen met je partner, anders is er geen huwelijk.»

• Youssef «Ik zou van mezelf ook zeggen dat ik geen goed Nederlands spreek: ik moet soms te lang naar woorden zoeken. Thuis heb ik altijd Arabisch gesproken, of Frans; Nederlands spreek ik alleen als ik buitenkom. En met mijn vrouw nu ook thuis. En van de meeste van mijn vrienden kan je ook niet zeggen dat ze heel goed Nederlands spreken.»

• Hakima «De meeste jongeren van Marokkaanse afkomst hebben geen netwerk: papa en mama werken niet, en zelf kennen ze hun wereld niet. Vaak komen ze terecht in crisisgevoelige jobs, en dan vliegen zij er als eersten uit. Maar zelfs dan: je kansen zijn véél groter als je een diploma hebt. Bij Voka begint men te beseffen: onze economie zal die mensen nódig hebben. Na de crisis zal de war on talent in alle hevigheid losbarsten. Er zit een enorm potentieel bij die jongeren dat nu gewoon verspild wordt.»

• Yamila «Ik heb zélf analfabete ouders, maar één generatie later zijn er al mensen in de familie met een universiteitsdiploma. Is dat een makkelijk traject? Nee! Absoluut niet. Ze zeggen ze altijd dat er een glazen plafond is voor vrouwen, maar als je van vreemde origine bent, bots je tegen een betonnen plafond. En wie bepaalt of je door dat plafond breekt? De mensen die het voor het zeggen hebben: blanke mannen uit de middenklasse. Voor vrouwen van vreemde origine is het daardoor misschien zelfs makkelijker: ze zijn zo lief, meneer - ze zijn minder bedreigend. Voor mannen is het veel, veel moeilijker. Daar ben ik van overtuigd.»

• Youssef «Ik heb vrienden die homo zijn - Vlaamse vrienden. Als het Marokkaanse vrienden zouden zijn, of familie, zou ik er afstand van nemen.»

• Nourredine «Eer is een grote verantwoordelijkheid voor de vrouw. Een zus of een dochter drinkt niet. Ze komt niet laat naar huis. Ze gaat niet om met vreemde mannen. Dát is de eer van je familie. Je zorgt ervoor dat haar ouders en broers en zussen met opgeheven hoofd op straat kunnen komen. Maar dat moslimmeisjes niet aan voorhuwelijkse seks doen, klopt niet hé. Er wordt alleen nauwelijks over gepraat.»

Het volledige verslag van het debat leest u vanaf dinsdag 23 juni in Humo 3590.