De Mexicaanse griep begint nu pas: Marc Van Ranst

© Stephan Peleman

Al een geluk dat influenzacommissaris Marc Van Ranst (44) een oogje in het zeil houdt: als de griep in het land is, dan is hij er om onrustige zielen te sussen. Tot vorige week, want toen gaf Van Ranst plots een krachtige snok aan de alarmklok: '3 miljoen besmettingen! 7 doden per dag!'

"'Zeven doden per dag: echt veel is dat toch niet?'"

Marc Van Ranst «Mijn Britse collega Liam Donaldson had gezegd dat er in het Verenigd Koninkrijk 40 doden per dag zouden vallen als de pandemie op haar hoogtepunt is. Een journalist vroeg mij: 'Is dat realistisch?' Ik heb dan even een rekensom gemaakt: in het Verenigd Koninkrijk wonen 61 miljoen mensen, wij zijn met 6 keer minder. 40 gedeeld door 6 is ongeveer 7. Boenk! De dag nadien een grote kop in Het Laatste Nieuws: 'Griep zal 7 doden per dag eisen!' Ik had het kunnen weten: zulke cijfers gaan altijd een eigen leven leiden.

»Ik heb het niet georkestreerd, maar eigenlijk kwam dat paniekmoment niet ongelegen. Het geeft me de kans om uit te leggen dat zeven doden per dag niet echt veel is. In een normaal griepseizoen van ongeveer honderd dagen vallen er duizend doden. Dat zijn er tien per dag. Bovendien: als een krantenartikeltje zoveel stof doet opwaaien, is dat een teken dat de mensen misschien té gerust geworden waren. Helemaal in het begin was onze boodschap: 'Als het tot een pandemie komt, zal het écht niet meevallen. Met hard werken zullen we van een catastrofe een iets kleinere ramp kunnen maken - hóógstens.' Maar van de weken en maanden nadien hebben de mensen vooral onthouden: 'Het valt voorlopig goed mee: tot nog toe heeft het de schijn van een normale wintergriep, maar dan in de zomer.' Vervelend, dat zeker, maar makkelijk te verhelpen met een kuur TLC, tender loving care.»

Enkele quotes

• «In Europa zijn nog maar een paar doden gevallen: twee zwangere vrouwen, en twee mensen die aan een onderliggende ziekte zijn gestorven. Dat heb je niet in de hand. Als iemand die griep heeft van de trap valt, heb je bij wijze van spreken óók een griepdode. Dat lijkt een stom voorbeeld, maar mensen die al twintig jaar chronisch ziek zijn en dan sterven door de griep, komen wél in de griepstatistieken terecht, ook al zouden ze een week later sowieso gestorven zijn. En zwangere vrouwen zijn altijd kwetsbaarder.»

• «Ebola en consorten daarentegen noem ik pubervirussen: ze laten je bloeden uit alle denkbare lichaamsopeningen en doden tot 80% van de mensen die ze besmetten. Dat is dus dom: een lijk blijft namelijk liggen, en kan niemand anders meer besmetten. Tijdens een 'goed' ebolajaar gaan er amper 200 mensen dood. Maar dat soort virussen zijn natuurlijk spectaculair en gaan met alle aandacht lopen.»

• «Als dit virus muteert tot een heel erge griep, kan een massavaccinatie een goed idee zijn. Daar hebben we ook een plan voor, op basis van de knowhow die we hebben van verkiezingen. We kunnen oproepingsbrieven versturen, en 'stembureaus' opzetten met voorzitters en bijzitters, maar in plaats van te gaan stemmen laten de mensen zich daar inenten. Waar anders de stemcomputer staat, zal dan een tafel met vaccins staan. Maar voorlopig is zo'n massale vaccinatie voor niets nodig. Als alles blijft zoals het nu is, zullen we enkel de risicogroepen vaccineren.»

• «Zonder virussen zouden wij hier niet zitten: het overgrote deel van ons erfelijk materiaal bestaat uit inactieve virussen van miljoenen jaren oud. Wij zouden bijvoorbeeld geen kleuren zien zonder virussen - een deeltje van een oud virus heeft een gen gemaakt dat heel belangrijk is voor kleurenzicht.»