Donna Tartt schrijft het boek van het jaar

humo-archief Dinsdag 24 september 2013 - 05u44, door (bv)

Donna Tartt heeft het boek van het jaar geschreven: ‘Het puttertje’ (De Bezige Bij), een onder de huid kruipende verkenning van de contemporaine versplintering. Theo Decker verliest op zijn dertiende zijn moeder bij een terroristische aanslag in het (niet bij naam genoemde) Metropolitan Museum of Art. De volgende negenhonderd tot pageturnen aansporende en zowel spanning als ontroering verstrekkende bladzijden probeert hij de scherven van zijn geëxplodeerde leven samen te rapen.

Donna Tartt

Donna Tartt onderhoudt me over Theo’s queeste naar geluk in het decor van ruim de helft van de roman: de Upper East Side van New York, vlak bij het Central Park met het Metropolitan. We eten vis en drinken sancerre, in de bistro van haar keuze.

'De dood is de moeder van alle schoonheid'

Tien jaar lang heeft ze alleen maar geschreven, geen interviews gegeven. Een logisch gevolg van haar aanpak, op het ritme van tienjarenplannen: ‘Het puttertje’ is er ruwweg twintig jaar na ‘De verborgen geschiedenis’, de whydunit die in dertig talen vijf miljoen keer verkocht werd, en tien jaar na ‘De kleine vriend’, de opvolger die zo nadrukkelijk niet op het succesdebuut mocht lijken dat hij zelfs niet op maat van het grote publiek geschreven was.

Zelf noemt ze die cycli van tien jaar toeval: ‘Ik schrijf gewoon, in het gedacht dat de klus zich in een paar jaar wel zal laten klaren. Maar het loopt telkens weer uit de hand. Bij ‘De kleine vriend’ had ik zelfs uitdrukkelijk de bedoeling een dun boek te schrijven, na de turf die ‘De verborgen geschiedenis’ was. En voor deze roman had ik gedacht een klein verhaaltje aan te pakken, maar dat is met me aan de haal gegaan. Ik heb daar geen controle over – dat wil ik ook niet, want dat zou mijn creativiteit fnuiken. Maar ik zou, geloof ik, wel liever dunnere boeken schrijven.’

‘Het puttertje’ is vernoemd naar het gelijknamige schilderij van Carel Fabritius, een zeventiende-eeuwer uit de school van Rembrandt. Het doek toont een distelvink – een vrouwtje, zo ziet een beetje ornitholoog in één oogopslag – die zich parmantig verheft, met een zweem van melancholie in de blik. Die wordt ongetwijfeld veroorzaakt door het aan het pootje geklonken kettinkje, zo ragfijn dat men het bij een eerste blik wel over het hoofd moet zien. Een droefgeestige ode aan het ter plaatse klapwieken, als verbeelding van ons aller lot.

HUMO Maakte ‘Het puttertje’ op jou net zo’n verpletterende eerste indruk als op Theo?

Donna Tartt «Zeker. En dan zag ik de eerste keer niet eens het echte schilderij, maar een kopie. Dat was bij Christie’s in Amsterdam. Ik heb geboden, maar heb het niet gehaald (lacht). De overrompelende verwondering van de eerste keer voel ik telkens opnieuw als ik het doek zie, helemaal in lijn met de quote van Jean Miró die ook in de roman wordt aangehaald: ‘Je kunt een week naar een schilderij kijken en er daarna nooit meer aan denken. Je kunt ook een seconde naar een schilderij kijken en er je hele leven aan denken.’

»Tot mijn grote opwinding komt ‘Het puttertje’ binnenkort naar New York. Naar de Frick Collection dan nog, mijn favoriete museum. Ongelofelijk: het schilderij reist sowieso al niet veel en dan komt het hier ook nog eens aan op 22 oktober, pal op de dag waarop de Amerikaanse editie van de roman verschijnt.»

HUMO Hou je van ‘Het puttertje’ om dezelfde redenen als je personages aanhalen?

Tartt (knikt) «Ik vind het bijvoorbeeld geweldig dat je de hand van de schilder in het doek ziet. Bij zuivere trompe-l’oeil-werken heb je het gevoel dat je niet naar een schilderij staat te kijken, maar naar iets echts dat je van de muur kan plukken. Dat saboteert Fabritius heel bewust: in de vleugel van het puttertje zie je zijn penseeltoets. Dat maakt ’m tot een illusionist. Alle schilderijen waar ik gek op ben, hebben die dubbelheid: een overrompelend geheel, dat tegelijk in borstelvegen uiteenvalt.

»Ik was al dol op veel schilderijen voor ik ze in het echt zag. Mijn grootmoeder, die artieste en tekenlerares was, had veel kunstboeken en daar zat ik voortdurend in te bladeren. Maar ik was relatief oud toen ik voor het eerst een geweldig schilderij in het echt zag, in The National Gallery in Washington, en er ineens die extra dimensie bij kreeg. Ik vond het erg intens om bijvoorbeeld mijn eerste Monet te zien. Of ‘De sterrennacht’ van Van Gogh, in het MoMa – nog zo’n schilderij dat ik als kind ontdekt had en waarvan ik dacht dat ik het kende tot ik het echt zag. Of Titiaan: hoe adembenemend realistisch hij ook is, soms zie je waar en hoe zijn hand over het doek gefladderd is. Daardoor wordt het nog indrukwekkender.»

HUMO ‘Het puttertje’ is de hele roman door Theo’s steun en toeverlaat.

Tartt «Het schilderij helpt ’m om te ontdekken wie hij echt is. Een schilderij is voor de eeuwigheid, een mens overduidelijk niet. In vergelijking met het schilderij is Theo’s leven niet meer dan een richtingloze energiestoot, een willekeurig moment van biologische ruis. Maar het onsterfelijke schilderij aan zijn zijde helpt hem zich te verzoenen met zijn eigen sterfelijkheid. Daarom houden we allemaal van kunst, toch?

»’t Is ook erg interessant om doeken die me omverbliezen toen ik jong was, opnieuw te zien nu ik bijna vijftig ben. Ik ben veranderd, in tegenstelling tot die schilderijen. ’t Zijn spiegels, waarin ik tegelijk mezelf zie én de persoon die ik was.»

0 reacties

reageer ook 

Reageer ook

Humo login:

(wordt nooit getoond)

Of login met facebook:

Nu in Humo

NamaakvoedselSq

Dagelijkse kost: namaakvoedsel

  Dinsdag 30 september 2014 - 06u50

In China krijgen mensen omeletten van nepeieren op hun bord. In India worden schoolkinderen ziek van giftige synthetische melk. En nu overspoelt de namaakmaffia ook de Europese markt met rommelvlees, afvalkaas, nephoning, chemisch aangelengde wodka en vervalste bioproducten vol pesticiden. Aan tafel! Lees een fragment

Marr

De Wonderjaren van Johnny Marr

  Dinsdag 30 september 2014 - 06u40

Als Morrissey het kan, dan Johnny Marr ook. De gitarist zingt live tegenwoordig songs van The Smiths, en na de felbesproken Penguin Classic van z’n voormalige zanger plant ook hij z’n autobiografie. Alleen tijd om te schrijven is er nog niet: zijn tweede soloplaat ‘Playland’ moest er eerst uit, en daarmee trekt hij nu op tournee. Dus gaf Humo de aanzet voor de Marr-memoires: van voetballen bij de jeugd van Manchester City over het gitaargeluid van ‘How Soon Is Now?’ tot gekibbel met Ian McCulloch en zijn innige vriendschap met Kirsty MacColl. Lees een fragment

@bartvanegeren op twitter

Naar twitter
bartvanegeren profile

bartvanegerenRegisseur Felix en schrijver Seppe van Groeningen over broederhaat, moedertaal en vaderliefde: bit.ly/1tcUyp5 via @Humo.19 hours ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenVoor inzicht en vertier, voor ernst en jool: Teju Cole (bit.ly/1t6K4aH via @Humo).yesterday · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegeren@wimhuyghebaert @pcasteels @Humo Jazeker, pionieren is onze lust en ons leven.7 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegeren@pcasteels @wimhuyghebaert Ik niet alleen; ook de ontelbare lezers van het @Humo-interview van twee weken terug weten dat.7 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegeren@pcasteels De spanning, de spanning!8 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenLeonard Nolens en zijn boodschap aan een tijdsgewricht: 'Uitersten maken solisten als wij solidair' — bit.ly/1rbM0k1 via @Humo.8 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegeren#Galacticamendum, medicament de Lux voor zieke tijden (@ DEstudio).10 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenHet minst leuke aan boeken is ze sjouwen, zo weet ook Alessandro Baricco: bit.ly/1sh0mkB via @Humo.19 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenBack in business: #Beck, die in #Vorst een afwezigheid van zes jaren goedmaakte: bit.ly/1paiXt5 via @Humo.20 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenPaul Mennes is twintig jaar schrijver en helemaal terug: 'Niets bijzonders'. Andy Warhol spreekt 'm tegen: bit.ly/1p0XWRr via @Humo20 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegeren'Augustus' van John Williams: een 'Stoner' voor wie de verbuiging van 'rosa' beheerst: bit.ly/1oGiz5f via @Humo.26 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenIk toostte met Thé Lau en de klok zei tik, tik. Een gesprek met een levenskunstenaar, rigoureus en ondoordacht: bit.ly/1r4XcQh @Humo28 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenUitstekend nieuws voor wie goede herinneringen bewaart aan de reviews van @Humo's (gvn): hij telt van 100 naar 1 op gertvannieuwenhove.com.29 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegeren'Ik zou er vrede mee kunnen hebben als ik morgen zou sterven.' Heeft @CoolsKat te veel #ZinInZen? bit.ly/1APoxZZ via @Humo.35 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegeren'Ik kan intens genieten van stress, onrust is mijn lange leven.' @Kobewulf heeft niet altijd #ZinInZen: bit.ly/1AtEcOt via @Humo42 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenThe War On Drugs: een beroezende Blitzkrieg. #pkp1446 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegeren'Men had me nog zo aangeraden me niet bloot te geven in interviews.' Met @malinsarahgozin naar de sauna: bit.ly/1ulBUQS via @Humo.49 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenDankzij die @Humo-actie van vorige week zit ik nu zowat alleen in de cinema voor 'Boyhood'. Gelukt!56 days ago · reply · retweet · favorite

imu proefabo
Humo 3865 30:09:2014Humo 3864 23/09/2014Cover 3863 16/09/2014Humo 3862 09/09/2014Humo 3861 02/09/2014Humo 3860 26/08/2014

Schrijf je in op Humo's wekelijkse nieuwsbrief!

Wil je als eerste op de hoogte zijn van wat er leeft op Humo.be? Vul hier je e-mailadres in:

Jouw aanraders

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven