Donna Tartt schrijft het boek van het jaar

humo-archief Dinsdag 24 september 2013 - 05u44, door (bv)

Donna Tartt heeft het boek van het jaar geschreven: ‘Het puttertje’ (De Bezige Bij), een onder de huid kruipende verkenning van de contemporaine versplintering. Theo Decker verliest op zijn dertiende zijn moeder bij een terroristische aanslag in het (niet bij naam genoemde) Metropolitan Museum of Art. De volgende negenhonderd tot pageturnen aansporende en zowel spanning als ontroering verstrekkende bladzijden probeert hij de scherven van zijn geëxplodeerde leven samen te rapen.

Donna Tartt

Donna Tartt onderhoudt me over Theo’s queeste naar geluk in het decor van ruim de helft van de roman: de Upper East Side van New York, vlak bij het Central Park met het Metropolitan. We eten vis en drinken sancerre, in de bistro van haar keuze.

'De dood is de moeder van alle schoonheid'

Tien jaar lang heeft ze alleen maar geschreven, geen interviews gegeven. Een logisch gevolg van haar aanpak, op het ritme van tienjarenplannen: ‘Het puttertje’ is er ruwweg twintig jaar na ‘De verborgen geschiedenis’, de whydunit die in dertig talen vijf miljoen keer verkocht werd, en tien jaar na ‘De kleine vriend’, de opvolger die zo nadrukkelijk niet op het succesdebuut mocht lijken dat hij zelfs niet op maat van het grote publiek geschreven was.

Zelf noemt ze die cycli van tien jaar toeval: ‘Ik schrijf gewoon, in het gedacht dat de klus zich in een paar jaar wel zal laten klaren. Maar het loopt telkens weer uit de hand. Bij ‘De kleine vriend’ had ik zelfs uitdrukkelijk de bedoeling een dun boek te schrijven, na de turf die ‘De verborgen geschiedenis’ was. En voor deze roman had ik gedacht een klein verhaaltje aan te pakken, maar dat is met me aan de haal gegaan. Ik heb daar geen controle over – dat wil ik ook niet, want dat zou mijn creativiteit fnuiken. Maar ik zou, geloof ik, wel liever dunnere boeken schrijven.’

‘Het puttertje’ is vernoemd naar het gelijknamige schilderij van Carel Fabritius, een zeventiende-eeuwer uit de school van Rembrandt. Het doek toont een distelvink – een vrouwtje, zo ziet een beetje ornitholoog in één oogopslag – die zich parmantig verheft, met een zweem van melancholie in de blik. Die wordt ongetwijfeld veroorzaakt door het aan het pootje geklonken kettinkje, zo ragfijn dat men het bij een eerste blik wel over het hoofd moet zien. Een droefgeestige ode aan het ter plaatse klapwieken, als verbeelding van ons aller lot.

HUMO Maakte ‘Het puttertje’ op jou net zo’n verpletterende eerste indruk als op Theo?

Donna Tartt «Zeker. En dan zag ik de eerste keer niet eens het echte schilderij, maar een kopie. Dat was bij Christie’s in Amsterdam. Ik heb geboden, maar heb het niet gehaald (lacht). De overrompelende verwondering van de eerste keer voel ik telkens opnieuw als ik het doek zie, helemaal in lijn met de quote van Jean Miró die ook in de roman wordt aangehaald: ‘Je kunt een week naar een schilderij kijken en er daarna nooit meer aan denken. Je kunt ook een seconde naar een schilderij kijken en er je hele leven aan denken.’

»Tot mijn grote opwinding komt ‘Het puttertje’ binnenkort naar New York. Naar de Frick Collection dan nog, mijn favoriete museum. Ongelofelijk: het schilderij reist sowieso al niet veel en dan komt het hier ook nog eens aan op 22 oktober, pal op de dag waarop de Amerikaanse editie van de roman verschijnt.»

HUMO Hou je van ‘Het puttertje’ om dezelfde redenen als je personages aanhalen?

Tartt (knikt) «Ik vind het bijvoorbeeld geweldig dat je de hand van de schilder in het doek ziet. Bij zuivere trompe-l’oeil-werken heb je het gevoel dat je niet naar een schilderij staat te kijken, maar naar iets echts dat je van de muur kan plukken. Dat saboteert Fabritius heel bewust: in de vleugel van het puttertje zie je zijn penseeltoets. Dat maakt ’m tot een illusionist. Alle schilderijen waar ik gek op ben, hebben die dubbelheid: een overrompelend geheel, dat tegelijk in borstelvegen uiteenvalt.

»Ik was al dol op veel schilderijen voor ik ze in het echt zag. Mijn grootmoeder, die artieste en tekenlerares was, had veel kunstboeken en daar zat ik voortdurend in te bladeren. Maar ik was relatief oud toen ik voor het eerst een geweldig schilderij in het echt zag, in The National Gallery in Washington, en er ineens die extra dimensie bij kreeg. Ik vond het erg intens om bijvoorbeeld mijn eerste Monet te zien. Of ‘De sterrennacht’ van Van Gogh, in het MoMa – nog zo’n schilderij dat ik als kind ontdekt had en waarvan ik dacht dat ik het kende tot ik het echt zag. Of Titiaan: hoe adembenemend realistisch hij ook is, soms zie je waar en hoe zijn hand over het doek gefladderd is. Daardoor wordt het nog indrukwekkender.»

HUMO ‘Het puttertje’ is de hele roman door Theo’s steun en toeverlaat.

Tartt «Het schilderij helpt ’m om te ontdekken wie hij echt is. Een schilderij is voor de eeuwigheid, een mens overduidelijk niet. In vergelijking met het schilderij is Theo’s leven niet meer dan een richtingloze energiestoot, een willekeurig moment van biologische ruis. Maar het onsterfelijke schilderij aan zijn zijde helpt hem zich te verzoenen met zijn eigen sterfelijkheid. Daarom houden we allemaal van kunst, toch?

»’t Is ook erg interessant om doeken die me omverbliezen toen ik jong was, opnieuw te zien nu ik bijna vijftig ben. Ik ben veranderd, in tegenstelling tot die schilderijen. ’t Zijn spiegels, waarin ik tegelijk mezelf zie én de persoon die ik was.»

0 reacties

reageer ook 

Reageer ook

Humo login:

(wordt nooit getoond)

Of login met facebook:

Nu in Humo

Zin in Zen (1): Véronique Leysen

Zin in Zen (1): Véronique Leysen

  Dinsdag 22 juli 2014 - 05u57

Een pastelgroen caravannetje, aan de oever van de Dijle in Mechelen. Achter het vintage venster een net zo retro tafereel: Véronique Leysen, een oase van rust en een knooppunt van concentratie, zit een okerkleurige haarband te breien, een vers geperst sapje binnen handbereik. Humo’s zomerse zoektocht naar zen doet zijn voordeel bij de mantra van tikkende breipennen. Lees een fragment (3 reacties)

Studente in de week, junk in 't weekend

Studente in de week, junk in 't weekend: 'Onze ingrediënten om zelf GHB te maken haalden we in de Gamma'

  Dinsdag 22 juli 2014 - 05u51

Renee Kelder haalde tijdens de week goede cijfers als studente, in het weekend raakte ze meermaals bewusteloos door wat ook bekendstaat als vloeibare xtc. In haar boek ‘De parttime-junkie’ beschrijft ze genadeloos haar dubbelleven. ‘Wij noemden GHB een G’tje, dat klinkt véél liever. Maar eigenlijk heb ik jarenlang gootsteenontstopper gedronken.’ Lees meer

@bartvanegeren op twitter

Naar twitter
bartvanegeren profile

bartvanegerenIn @Humo etaleert @leysenveronique haar olijke liberalisme:'Voor mij staat zaken doen niet gelijk aan geld verdienen.' #ZinInZen" href="http://twitter.com/search?q=%23ZinInZen">#ZinInZen #ZinInZen" href="http://twitter.com/search?q=%23ZinInZen">#ZinInZen4 hours ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegeren@FakePlasticRuby Geweldig, verstandig en geweldig verstandig. (Zowel Eggers als je voornemen.)10 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegeren@elkeneuville Dat schrijnende verlangen naar verlossing het kwartier voor de Rode Duivels de overwinningsgoal maken, Elke. Dát gevoel.25 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenVoor wie nog op zoek is naar een langoureus te genieten vakantieboek: 'Lichtjaren' van James Salter (bit.ly/1pUBoWF, via @Humo).25 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenRemco Campert dicht misleidend licht (en rijmloos): bit.ly/1kQ8O2r via @Humo33 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenDe krachtige vuist van Dave Eggers, de maatschappelijk meest revelante Amerikaanse schrijver van deze tijd: bit.ly/1pASqdO via @Humo36 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenOver binge-lezen en comagenieten: bit.ly/UsvJMg via @Humo41 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegeren'Ik ben een aandoening, geen mens.' Salinger, een snelle masterclass over een trage meester. @Humo (nu ook op uw tablet geen andere onzin).49 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenSiri Hustvedt klauwt naar de dictatuur van het geld en de valse glamour in de hanige kunstwereld: bit.ly/1jsDK86 via @Humo50 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenEen choreografie op een mix van Einstürzende Neubauten en Sonic Youth. Ik doe een vreugdedansje, geheel in de maat. #DeWarande58 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenMet het oog op zondag: bit.ly/1k6bWvl via @Humo. There is such a thing as a free lunch.61 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegeren@Flyman1955 @Humo U vergist zich inderdaad: geen eurocent subsidie van uw, mijn en ons belastinggeld gaat naar Lanoye of Van Reybrouck.63 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegeren@Flyman1955 @Humo Geen van beiden krijgt subsidies (die niet door de politiek uitgedeeld worden, maar door het Fonds voor de Letteren).63 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenTom Lanoye & David Van Reybrouck verhitten hete hangijzers van de verkiezingen, in woord (7 blz in @Humo) & beeld (bit.ly/1tddFRR).63 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenAuteur Rachel Kushner in @Humo: 'Bevreemdend al die recensies op het internet: alsof je in tweeën gesplitst wordt, in jezelf en een avatar.'67 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenHet klimaatbeleid blaast warm en koud, de N-VA geenszins: die plant een nieuwe kerncentrale. Humo's Verkiezingsgids, bit.ly/1l6wXDI70 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenBlixa Bargeld jongleerde gisteravond in Brugge met een denkbeeldige schedel: bit.ly/1l1OtJ9 via @Humo71 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegeren'Talk to the demon' van Wim Vandekeybus: 'Kinderen baas' meets 'Lord of the Flies'. #deSingel75 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenHafid Bouazza is terug, met littekens op de lever en de ziel. De roman na de kater: bit.ly/1m4Kb4s via @Humo83 days ago · reply · retweet · favorite

bartvanegeren profile

bartvanegerenMaggie De Block, Geert Bourgeois en hun collega's hebben een weinig divers diversiteitsbeleid gevoerd: bit.ly/1hKxMDb via @Humo84 days ago · reply · retweet · favorite

imu proefabo
Humo 3855 22/07/2014Humo 3854 15/07/2014Humo 3853 08/07/2014Humo 3852 01/07/2014Humo 3851 24/06/2014Humo 3850 17/06/2014

Schrijf je in op Humo's wekelijkse nieuwsbrief!

Wil je als eerste op de hoogte zijn
van wat er leeft op Humo.be?
Vul hier je e-mailadres in:

Jouw aanraders

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven