Explosief! Humo sprak met Spinal Tap

© Matt Mindlin

Eerste observatie in Wembley: het publiek bestaat voor negentig procent uit mannen - ik ben meteen vrij zeker dat Spinal Tap géén groupies heeft. In het voorprogramma staat vreemd genoeg een trio met mandolines en banjo's in de aanslag: The Folksmen. Quote: 'De meeste folk gaat over mijnen of treinrampen. Dit nummer combineert de twee: hier is 'Blood on the Coal'!' Ze spelen nog een hilarische versie van de Stones-classic 'Start Me Up' en worden dan van het podium gejaagd.

"'Dat wij zo luid spelen, is om boven het boegeroep uit te komen'"

'Hello Wimbledon!' schreeuwt Spinal Tap-zanger David St. Hubbins een halfuur later. Zijn groep speelt een naadloze, messcherpe set, met klassiekers als 'Tonight I'm Gonna Rock You Tonight' en 'Big Bottom', nieuw werk als 'Warmer Than Hell', en een flard uit hun nooit afgewerkte 'musical voor het hele gezin' over Jack the Ripper. Tussendoor gooit bassist Derek Smalls dingen die eruitzien als komkommers de zaal in - heilige souvenirs voor wie ze vangt. Ook de dwergen zijn er weer bij, Stonehenge blijkt vanavond opblaasbaar ('We zijn al die eeuwen opgelicht: dat zijn helemaal geen echte stenen!'), en op keyboards schittert special guest Keith Emerson, ooit lid van die andere dinosauriërs: Emerson, Lake & Palmer.

Eén keer verwijst St. Hubbins in z'n bindteksten naar 'This Is Spinal Tap', de mockumentary die hen in 1984 wereldberoemd maakte: 'We doen verdomme honderd optredens: zes keer lopen we niet verloren op weg naar het podium, maar nee, die bastards tonen liever één van die andere vierennegentig keren. Da's toch unfair?'

De fans van Tap zijn nog excentrieker dan de metalband zelf: ik zie mannen met blonde St. Hubbins-pruiken, in de wandelgangen doen mensen de dwergdansjes uit de film na, en één kerel draagt een zelfgemaakt hoofddeksel met een lichtgevend Stonehenge erop. Twee fans zwaaien met een spandoek: 'There Is Only One Spinal Tap... Thank God!'

Al bij al een subliem concert. En ja, ik heb het gecheckt: hun versterkers gaan écht tot 11.

Enkele quotes

Derek Smalls: 'Ik was vanavond gewoon te lui om die extra drie snaren óók nog te bespelen.'

Nigel Tufnel: 'Wij zijn vooral beïnvloed door Mach - Mozart en Bach. 'Lick My Love Pump' heb ik van Bach gejat.'

St. Hubbins: 'De muziekindustrie heeft een schop onder haar gat nodig - wat zeg ik: een dynamietstaaf in haar reet. Ik zie geen originaliteit, geen zin voor avontuur, geen Sturm und Drang. Ik zie formules, herhaling, banaliteit, schaamteloos opportunisme en plagiaat. Triest dat wij het zaakje alwéér moeten redden.'

St. Hubbins: 'Ik ben nu 64, en op die leeftijd zijn je eisen eenvoudig. Een luchtontvochtiger backstage en een luchtbévochtiger onstage - te veel of te weinig ionen, dat is tegenwoordig mijn grootste probleem.'

St. Hubbins: 'Dat de meisjes in ons bed alsmaar jonger worden? Da's een misverstand, aangezwengeld door één van onze songteksten: 'I'm too well hung, and you still have your baby teeth'. Maar dat wil niks zeggen: mijn grootmoeder had ook babytandjes.'

St. Hubbins: 'We zijn door de jaren heen twaalf drummers kwijtgeraakt. Eentje letterlijk: roadies hebben 'm per vergissing ingepakt met wat instrumenten, en die flight case is onderweg verloren geraakt. Tegenwoordig staan we erop dat onze drummers wezen zijn: dat spaart een hoop ellende.'

St. Hubbins: 'Het is me opgevallen dat heel wat rockgroepen sedert 'This Is Spinal Tap' ook een '11' op hun versterkers hebben aangebracht. Maar als je dat live niet waarmaakt, speel je vals, hè? En wat onze concurrenten ook vaak vergeten is dat wij naast knoppen voor volume, treble en bass ook een knop hebben voor 'présence'. Maar ja, bij veel would be-rockers zou zo'n knop toch niks uithalen: nul présence te bespeuren!'

St. Hubbins: 'Trial and error, hè: je leert van je fouten. Op de 'Break Like the Wind'-tournee hadden we windmachines - heel toepasselijk - maar één keer waren die per vergissing met de brandblusapparaten verbonden, zodat we door dat kleverige goedje werden overspoeld. Het leek wel een gangbang! En ik kan het weten.'

St. Hubbins: 'Dat kan ik dus niet verdragen: als ik oordopjes insteek, krijg ik meteen claustrofobie. Dan is het alsof ik weer in de baarmoeder zit - niet die van een mooi meisje, maar die van een afgeleefde ouwe tante. Bah.'

Spinal Tap live met David Gilmour: 'Big Bottom'

• Spinal Tap over Belgium
• This Is Even More Spinal Tap (Vanity Fair)