Humo sprak met Walter Van Steenbrugge en Sven Mary

© Thomas LegrÚve

Voor wie net terug is van een deugddoende reis volgt hier een kort overzicht van de recente gerechtelijke gebeurtenissen in België. Drie beruchte gangsters ontsnapten met een helikopter uit de gevangenis van Brugge. In de strafinrichting van Merksplas klommen twee beruchte gangsters over de muur. In het Brusselse justitiepaleis ontsnapten drie beruchte gangsters met behulp van twee gewapende handlangers. In de gevangenis van Bergen ontsnapten twee beruchte gangsters door een cipier te gijzelen, maar zij werden snel weer opgepakt. Nog een andere beruchte gangster, die in de gevangenis van Sint-Gillis zat, maakte gebruik van zijn dag verlof om een bejaardentehuis te overvallen - de klusjesman werd en passant doodgeschoten. Een hoge politieambtenaar beschuldigde een topmagistrate ervan dat haar vonnissen door bevriende advocaten werden geschreven. De rechter zou bovendien 500.000 euro schuld hebben bij een expert van haar eigen rechtbank. En, alsof het allemaal nog niet genoeg was: een waterlek in het justitiepaleis beschadigde honderden dossiers van de rechtbank van Koophandel.

"'We hebben weer een flinke stap richting politiestaat gezet'"

Enkele quotes van Van Steenbrugge en Mary

• Van Steenbrugge «Zoals ons gerechtelijk systeem vandaag werkt, moet je toch onvermijdelijk schandalen krijgen? Stel dat een hamburgerketen mensen in dienst neemt, hen voor de rest van hun carrière vast benoemt, en hen in volle onafhankelijkheid hamburgers laat maken, zonder afdoende kwaliteitscontrole: wat denk je dat er dan gebeurt? En iedereen krijgt evenveel betaald, of ze nu één of honderd hamburgers hebben gemaakt. En als er iets fout loopt, blijven de sancties al te vaak achterwege. Wat is het resultaat? Wie goed werkt, raakt ontmoedigd, en wie ondermaats presteert, mag ongestoord verder werken.»

• Mary «De machtspiramide binnen justitie is op z'n kop gezet: de politie en niet de magistratuur bepaalt wat er in strafzaken gebeurt. De bijdrage van onderzoeksrechters beperkt er zich vaak toe de speurders officieel te machtigen om te doen wat ze willen. Ik geef het u op een blaadje: de speurders hebben de touwtjes in handen.»

• Van Steenbrugge «De wortel van het probleem is dat de rechtsprekende magistraten vaak gewoon bang zijn van het openbaar ministerie. Vanochtend nog meegemaakt op een zitting: het parket komt met een rotslecht voorbereid dossier voor de pinnen, maar de rechter accepteert dat te makkelijk, want het komt van het parket! De osmose tussen parket en rechtsprekende magistraten is onaanvaardbaar.»

• Mary «Heel wat politiemensen doen altijd een beroep op dezelfde vertaler of tolk, ook al is die niet beëdigd of officieel aangesteld. Mijn Albanese cliënt werd geconfronteerd met een Nederlandstalig document waar hij niets van begreep, want hij spreekt geen woord Nederlands. De verklaring was ondertekend door het slachtoffer, maar op de zitting bleek dat zij zelf ook geen Nederlands sprak! Conclusie? De speurders hadden die verklaring gewoon zelf op papier gezet. Dat kàn toch niet?»

• Van Steenbrugge «Er wordt veel gepalaverd over drugs in de cel. Maar door de explosieve toestand zijn ze in de gevangenissen eigenlijk blij dat er zo veel drugs binnen hun muren circuleren. Dat houdt de gedetineerden rustig. In sommige gevangenissen gooien ze de valiumpillen zelfs door de luikjes van de celdeuren.»

• Mary «Elk jaar zijn er in ons land 120 mensen die minstens een maand onschuldig in de cel zitten. Ze worden aangehouden, zitten een maand in voorlopige hechtenis, en op het einde van de rit blijkt dat ze onschuldig zijn.»

Het volledige interview leest u vanaf dinsdag 25 augustus in Humo 3599.